Je niet uit het veld laten slaan. Klinkt zo sterk. Maar hoe doe je dat?

Momenteel is het wat onrustig op de afdeling waar ik werk. Er zijn namelijk aardig wat veranderingen doorgevoerd en collega’s en ik moeten daaraan wennen en leren elkaar opnieuw te vertrouwen. De veranderingen hebben overigens niets te maken met beleid of beslissingen vanuit de overheid. Het heeft alles te maken met het team. En we zijn een team, elke dag een beetje meer. Maar het is wel twee stapjes vooruit en één achteruit.

Deze week werk ik in de nacht. Een dame waarvan de deken in een hoekje van het bed terecht is gekomen, wordt wakker op het moment dat ik haar toedek.

“Ach, ben jij het?” Een stralende glimlach verschijnt op haar gezicht.

“Niet schrikken hoor, ik dek u toe.”

“Ik moest wel even kijken hoor, of je geen vreemde snuiter bent.”

“Nou, ik ben wel een vreemde snuiter, maar geen onbekende vreemde snuiter.”

“Ik vind je een lieve snuiter.”

We hebben nog even een gesprek en mevrouw gaat weer slapen.
Terwijl ik mijn ronde loop, denk ik nog aan het gesprek.
Het team waar ik deel van uitmaak bestaat uit allemaal lieve, vreemde snuiters, besluit ik. Met hetzelfde doel.
Dan moet het toch goed komen, dunkt me.

Het klinkt mooi, maar in de praktijk werkt het niet. Ken je dat? Het geldt in ieder geval voor de nieuwe ZorgZwaartePakketten (ZZP). Een volledig pakket van zorg dat aansluit op de kenmerken van een cliënt en het soort zorg dat hij of zij nodig heeft. Het bestaat uit een beschrijving van de cliënt (cliëntenprofiel), het aantal benodigde uren zorg en een beschrijving van die (verblijfs-)zorg.

Op de afdeling waar ik werk, vallen de meeste mensen onder pakket 5. Zij krijgen begeleiding bij alles. Van opstaan tot naar bed gaan en alles wat er tussen zit. Tanden poetsen, medicatie, fysiotherapie, activiteiten, kapper, maaltijden, toiletgang, enzovoort. Pakket 5 wil zeggen: 16,5 tot 20 uur begeleiding per week. Maar in de praktijk heb je veel meer tijd nodig.

Want… medicatie wordt geweigerd, mensen gaan dwalen terwijl we eten, ze zijn op zoek naar hun (veelal overleden) echtgenoot of naar de kinderen. Soms naar hun ouders. Mensen kleden zich uit op ongepaste tijden en plekken. Krijgen ruzie met elkaar of roepen en krijgen een hele huiskamer daarmee onrustig.

Dan hebben we tijd nodig om weer rust te brengen. Maar die tijd, die is er dus niet. Want er is geen rekening gehouden met de veranderlijkheid van de mens. Wat heel vreemd is, aangezien er niets zo veranderlijk is als een mens. Helemaal wanneer die mens dementerend is.

Meneer R. woont bij ons op de afdeling. Hij is zich bewust van zijn vergeetachtigheid en versprekingen, wat leuke gesprekjes oplevert. Meneer R. staat op het punt te gaan slapen en ik dek hem toe wanneer zijn oog valt op mijn tatoeages, op mijn onderarmen.

“Wat heb jij daar? Mooi is dat.”
“Ja, vindt u? Dat zijn tatoeages.”
“Waar staan die sterren voor?”
“Voor mijn familie, die grote is mijn moeder. Die kleinere, dat ben ik.”
“Oh ja, ja, ja… mooi. En die?”
“Dat is een heilig hart, komt uit het katholicisme.”
“Prachtig zeg.”
“Het betekent barmhartigheid.”
“Ik vind het heel mooi, vooral de symboliek.”
“Dank u, gaat u nu fijn slapen?”
“Ja, dank je, je bent mooi. Ach, nee, dat bedoel ik niet, je bent lief. Dat bedoel ik.”
“Dank u.”
“Ja, maar je bent ook mooi hoor.”
“Dank u, slaap lekker.”
“Fijn meid… jij ook.”