‘We zitten in een rijdende trein’, vertelde ik afgelopen donderdag aan mijn medewerkers. Die brengt ons naar een mooi eindstation over ongeveer anderhalf jaar. Dan zijn we dan geen traditioneel verzorgingshuis meer, maar een wooncentrum met alle vormen van zorg, zodat bewoners niet meer overgeplaatst hoeven te worden naar een verpleeghuis.

 De trein staat symbool voor ons veranderingsproces. Want er verandert nogal wat, niet alleen met betrekking tot de invoering van de zorgzwaartepakketten, ook het opzetten van de nieuwe zorgafdelingen vraagt veel van mijn mensen. Oude gewoontes loslaten, flexibel veranderen en nieuwe gewoontes aanleren, dat is nodig, maar hoe doe je dat?

 Over het algemeen begrijpen mensen de noodzaak van veranderingen wel, maar het is gewoon lastig vertrouwdheden los te laten; dit brengt namelijk onzekerheid met zich mee. Veranderingen in het dienstrooster; werken in een nieuw team; bewoners met andere begeleidingsvragen, deze zaken hebben allemaal hun impact.

 Ik zie dit proces als een uitdaging. Ik wil medewerkers de juiste informatie op het juiste moment geven, hen meenemen met het veranderplan. Maar ik wil ze vooral vertrouwen geven; vertrouwen in de deskundigheid van de leiding, in de visie en de integriteit. Ik wil dat mensen zich veilig voelen, betrokken zijn. Dan kunnen we er samen voor gaan.

Mijn voornaamste doel is ervoor te zorgen dat de goede relaties binnen ons wooncentrum goed blijven of zelfs verbeteren. Weerstand en kritiek horen erbij, dat weet ik, maar ik hoop dat dit dan ook uitgesproken wordt. En dan op zo’n manier dat we de volgende dag weer gewoon met elkaar verder kunnen. Dit alles is een hele kunst, maar ik heb er zin in en ik ga in ieder geval mijn best doen.  

Ik ben al op deze trein gestapt en geniet nu al van de reis. Afgelopen donderdag bleek dat nog niet iedereen helder heeft wanneer en waarheen de trein vertrekt. En  anderen kunnen juist niet wachten op de eindbestemming.  

Heb jij hier wel eens mee te maken gehad? Als leidinggevende of als medewerker? Ik hoor graag jouw ervaringen…wat deed je, meteen opstappen, de trein proberen tegen te houden of eruit springen?

Afgelopen week was ik aanwezig bij een politiek debat met Jet Bussemaker, staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en Nicole Teeuwen, wethouder PvdA gemeente Houten. Op de vraag over de zorgzwaartefinanciering en de minutenregistratie reageerde Jet Bussemaker erg fel. Volgens haar is het zeker niet nodig dat minuten geregistreerd worden, er hoeft alleen globaal gekeken te worden naar de normtijden per pakket.

Vervolgens las ik in een nieuwsbrief dat ze per 2012 deze minutenregistratie echt wil verbannen. En dat ze daarom in een aantal instellingen proef gaat draaien met een systeem dat de bureaucratie gaat verminderen om meer handen aan het bed te behouden

Tja… hoe ga je ‘globaal kijken naar de normtijden’ zonder op de tijd te letten? Lijkt me lastig.

Er is niets mis met de nieuwe financiering van verpleeg- en verzorgingshuizen. Tot 2010 kregen zorginstellingen een vast bedrag per bed of kamer. Nu is het budget afgestemd op de hoeveelheid zorg die een bewoner nodig heeft, de zorgzwaarte. Mondigheid van de bewoner of van de familieleden staat niet meer voorop, maar de indicatie van het CIZ is leidend voor de zorg.

Maar… kan het CIZ, de zorgvraag goed inschatten?

Door tijdgebrek gebeurt het inschatten van de zorgzwaarte tegenwoordig vaak via de telefoon. Komt iemand echt met het juiste pakket in een verzorgingshuis of is deze te laag ingeschat? Dat is pech hebben wanneer de juffrouw aan de telefoon de situatie verkeerd heeft ingeschat en je wel je eigen bed moet opmaken, terwijl je dat niet kunt.

En de verzorgenden die moeten hun werk doen in de tijd die het CIZ hiervoor gesteld heeft. En moeten ze die tijd gaan registreren? Hoor ik vanaf nu: ‘even doorwerken hoor, ik heb maar 10 minuten om u te douchen’ of ‘de krant lezen kan vandaag echt niet, want uw tijd is op?’ En hoeveel tijd gaat er naar de registratie?

Het blijft lastig… er is naar mijn mening niets mis met de nieuwe financiering: de openheid en transparantie… alleen had Jet Bussemaker vóór de invoering die proeven moeten draaien om de bureaucratie te verminderen! Dan waren er nu meer handen aan het bed.

CIZ  en de minutenregistratie

Soms zou ik graag in iemands hoofd willen kijken om de reden van hun gedrag te achterhalen. Afgelopen week kwam ik uit bij een situatie waarbij ik, ondanks mijn jarenlange ervaring, even niet wist of ik zou ingrijpen.

Een bewoonster stond te wachten op de lift. Zij was vroeger een keurige, maar onzekere vrouw die zich erg druk maakte om de reacties van anderen. “Zie ik er wel netjes uit en lach ik niet te hard?”, zal ze vaak gedacht hebben. In deze situatie is dat besef zo goed als weg en leeft ze haar eigen leven met haar eigen gedachten.

 Ze stond namelijk niet zomaar op de lift te wachten; ze duwde met de wielen van haar rollator tegen de liftdeur en drukte zonder pauzes hard op het knopje om de lift op te roepen. Dat vond ik al verwonderlijk, maar toen ze later met haar hoofd tegen de liftdeur ging bonken wist ik even niet meer wat ik zou doen.

 Ik bleef even staan, maar zag dat ze er zelf gelukkig geen moeite mee had. Wel was ik blij voor haar dat er niemand in de buurt was die een vervelende opmerking kon maken. Want dan, dan zou ze het zeker wél moeilijk hebben… op zo’n moment komen de herinneringen aan vroeger namelijk weer terug.  Toen de lift kwam, keek ik nog even hoe het ging. Er kwamen twee medebewoners uit met hun rollator. En mevrouw zei keurig: “komt u er maar uit hoor” en deed een paar stappen achteruit.

Haar eigenwaarde is die middag niet gekrenkt, gelukkig!

Stelregel één voor het werken met ouderen: besef dat je goed moet aanvoelen of je iemand nu wel of niet corrigeert in zijn of haar gedrag.

Wantoestanden in een verzorgingshuis in Den Haag; Nederland werd vorige week opgeschrikt door het bericht dat een verzorgende haar macht misbruikt heeft. Dit is opgenomen op een memorecorder en het nieuws ligt op straat. Vooral in verkiezingstijd is dit een dankbaar thema om mee te scoren.

Ook ik schrok hier van. Vragen schoten door mijn hoofd. Stel dat zoiets in ‘mijn’ wooncentrum gebeurt? Wat zou ik doen? In ieder geval zou ik proberen in te grijpen, voordat het escaleert. Maar ik zou vooral de zaak van àlle kanten bekijken. Om erachter te komen of de verzorgende zich bewust was van haar gedrag en zo ja, waar dat dan door kwam? Voelde ze zich onzeker, overbelast of gefrustreerd? Want het is zaak om dit goed uit te zoeken.

Maar moet dit dan uitgebreid in de media? Als het aan mij ligt niet! Wie kan daar nou iets mee? Het beeld is namelijk weer gezet. En deugt er nu geen enkel verzorgingshuis of verzorgende meer? Het levert bovendien onzekerheid en boosheid op. Ouderen worden er angstig van, de vaak hardwerkende verzorgenden reageren kwaad, gefrustreerd of lopen weg uit de zorg, terwijl we de mensen hard nodig hebben.

 En de SP duikt er in deze verkiezingstijd graag bovenop en wil de wereld wel ‘even’ verbeteren… maar moet dat op deze manier?

 Als ik mij dan tot hen mag richten… ik denk dat er meer aandacht nodig is voor werkomstandigheden en reflectiemomenten. Wat bepaalt gedrag, waar krijgen medewerkers energie van, wat frustreert en wat is er nodig om dit soort trieste kwesties vóór te zijn. Daar gaat het om. Zorg dat er meer geld beschikbaar komt voor begeleiding en ondersteuning voor de medewerkers, want dat geld halen we echt niet uit de ZZP-financiering!!