Ja, ik ben er eentje, een manager die soms te betrokken is bij haar werk. Afgelopen woensdag nam ik afscheid van een teammanager. Voor een volle zaal, met bewoners en medewerkers, sprak ik over het nemen van afscheid. Twee keer in die toespraak schoot ik vol; ik kon mezelf gelukkig redelijk snel corrigeren en weer verder gaan.

Vorige week schreef ik al over betrokkenheid bij je werk. Een veelgehoorde klacht van managers is dat medewerkers te weinig betrokken zijn bij het werk. En dat is rampzalig voor organisaties en bewoners. Aan de andere kant zijn er ook medewerkers die juist te véél hart voor de zaak hebben.

Teveel betrokkenheid kan in mijn ogen op de lange termijn weleens heel slecht zijn voor de medewerker, en dus ook voor de organisatie….

Huh?
Ja, hoewel betrokken medewerkers een droom zijn voor mij, zit er ook een risico in. Zijn het niet juist die medewerkers die in de problemen komen, het eerst afbranden? Mensen die misschien wel tien keer hun hoofd hebben gestoten bij het samenwerken in teams waar men niet doorheen kwam? Die zich niet gewaardeerd of gehoord voelen door hun collega’s of leidinggevende?

Hier lijkt te gelden: je moet alles wel in de juiste proporties blijven zien. Anders kan grote betrokkenheid weleens veranderen in ongevoeligheid en passiviteit.

Uit eigen ervaring
Ik ben ook erg betrokken bij de bewoners en medewerkers. Soms vind ik het daardoor moeilijk om de juiste keuzes te maken. Stop ik mijn energie in het schrijven van beleidsstukken en financiële zaken of maak ik een praatje met een bewoner en neem ik deel aan een teamoverleg?

Wat vind jij hiervan? Kan iemand té betrokken zijn? Of herken je je in mijn verhaal? Dat je het ook lastig vindt om keuzes maken? Ik wil het echt graag weten.

Op 13 augustus 2010 was het honderd jaar geleden dat Florence Nightingale overleed, de grondlegster van het verpleegkundig beroep. Zij stond bekend vanwege haar enorme inzet voor zieken en gewonden. Ze handelde vanuit de roeping: “I heard the voice of God”.

Werken in de zorg wordt al lang niet meer gezien als roeping, maar als een vak; met vakbonden, brancheorganisaties en Cao’s. Bij een roeping zit je niet in over de beloning, voorwaarden of de mate waarin je serieus genomen wordt. Je bent ook niet bezig met professionalisering of uitbreiding van je vak.

Maar waarom kiest men anno 2010 voor de zorg? Ik vroeg het enkele mensen:
- Ik wil graag met mensen werken;
- Na mijn stage in een verpleeghuis vond ik het werken met ouderen erg leuk;
- Ik wil me verdiepen in het verplegen en verzorgen van mensen;
- Ik wil later hoofd van een afdeling worden;
- Ik wil werken in een team met betrokken collega’s.

Betrokkenheid
Ik hoor betrokkenheid in die antwoorden, de idealen, waarmee Florence Nightingale ooit begonnen is. Helpt betrokkenheid bij je werk om de bewoners goede zorg te geven? Of kun je ook goede zorg leveren zonder betrokken te zijn?

Ik denk dat betrokkenheid de basis is. Hierdoor kun je echt contact maken. Soms zie ik mensen, die door reorganisaties, bezuinigingen of fusies hun betrokkenheid kwijtraken. Het lijkt of zij hun idealen verloren zijn; het extra uurtje werken omdat er een collega minder is, er echt zijn voor de bewoners, geduld opbrengen voor een bewoner nadat deze al 5 x gebeld heeft. Het zit er dan niet meer in.

Wat doe jij als je dit bij jezelf opmerkt? Ga je stug door of zorg je dat er tijd is voor bezinning? Praat je dan met anderen over waarden en ervaringen in je werk? Dát helpt namelijk mee de zin in het werk weer terug te krijgen.

Het Nationaal Ouderenfonds wil met spoed een pestprotocol voor ouderen. Volgens hen wordt 1 op de 5 ouderen in zorgorganisaties gepest en moet hier meer aandacht voor komen. Die aandacht, dat lijkt me helemaal terecht. Maar om nu wéér een protocol hiervoor te ontwikkelen… daar word ik een beetje moe van.

We hebben toch al de ‘normen verantwoorde zorg’ ingevoerd, waar participatie en mentaal welbevinden een onderdeel van zijn? Met als doel: ‘echte aandacht voor de hele mens en het verminderen van de bureaucratie van vele protocollen.’ Sinds de invoering van de vier domeinen in het zorgleefplan zou voor eventueel pestgedrag dus al automatisch aandacht moeten zijn!

Als een nieuwe bewoner komt wonen, wordt er over allerlei zaken gesproken met hem of haar: Hoe zag een normale dag eruit voor uw verhuizing? Met welke mensen ging u graag of minder graag om? Zijn er gebeurtenissen die een grote invloed op uw leven hebben gehad? Welke behoefte heeft u aan omgang met anderen en kent u al mensen die hier wonen?

In de dagelijkse gang van zaken is hier natuurlijk ook aandacht voor, maar ook tijdens officiële voortgangsgesprekken die verzorgenden hebben met bewoners. Vanuit het management hebben we het onderwerp hoog op de agenda staan: maandelijks heb ik koffiebijeenkomsten met alle bewoners en dit onderwerp komt tijdens deze bijeenkomsten minimaal twee keer per jaar officieel terug.

Ik ben ervan overtuigd dat als iedereen aandacht voor de vier domeinen heeft en hiermee werkt in de dagelijkse zorg, er niet steeds weer nieuwe protocollen hoeven te komen. Die maken het werk juist onoverzichtelijk. Het is namelijk te veel om allemaal onder de aandacht te houden!

Werk jij al met de vier domeinen en vind jij een extra protocol wel noodzakelijk? Laat het me weten!

Waarom mediastilte?? Ivo Opstelten zegt: ‘het belang van het proces staat voorop. We zullen de gesprekken met elkaar voeren en niet met u.’ Belachelijk, vind ik. Omdat we in een democratie leven ‘mogen’ we stemmen, maar als dan de onderhandelingen beginnen, moeten wij achterover leunen en afwachten wat de heren besluiten.

Ondanks de mediastilte wordt er nog regelmatig over de formatie gesproken. Bewoners en medewerkers uit mijn wooncentrum komen regelmatig terug op mijn optreden bij Max en het debat met Fleur Agema van de PVV.

‘Nu komen ze tóch nog in de regering; Wilders heeft het slim aangepakt; wel de lusten en niet de lasten’, zijn opmerkingen die ik vaak hoor.

Maar hoe?
Ik ben vooral benieuwd hoe Wilders het gaat doen. Ik behoor niet tot de anderhalf miljoen mensen die op hem gestemd hebben. Aan de andere kant vind ik het prima dat hij gaat meepraten. Hoe houdt hij zijn beloften in stand wanneer er 18 miljard bezuinigd moet worden? Zijn partij staat voor een betere zorg, kent u zijn verkiezingsprogramma nog? Zij willen geen stelselwijzigingen meer, zij maken geld vrij voor de zorg, 10.000 extra handen aan het bed, bewoners krijgen meer rechten, kleinschaligheid in de zorg.

En ik?
Ik wil graag overal het positieve van blijven inzien. Maar toch maak ik me zorgen. Zorgen over hoe het verder moet in de zorg. Zorgen over de keuzes die gemaakt moeten worden over de AWBZ, over de werkdruk in de zorg en over het feit dat er zo veel mensen weglopen uit de zorg.

Hoe mooi zou het zijn wanneer regeringsleiders de mensen uit de dagelijkse praktijk zouden betrekken bij hun plannen? Dat zijn de mensen die redeneren veelal met enorme passie, betrokkenheid en ervaring. Nog mooier zou het zijn om met hen een vertaalslag te maken naar het verbeteren van de zorg door acties of beleid uit te zetten. Ik wil wel…

Onlangs heb ik, tijdens de lunch, een heel democratisch besluit genomen……in mijn eentje. In de pauzes praten we niet meer over het werk!

Mopperen
Het viel me op, na een weekje vrij, dat er in de pauze veel gemopperd werd over het werk en op de collega’s. En ja, in de vakantietijd is het werk zwaarder dan normaal. Er wordt veel meer gevraagd van de medewerkers; dingen lopen niet altijd lekker en dat is regelmatig heel vervelend.

Dat je daar wat mee moet is een feit, zulke dingen moet je niet wegstoppen. Daar krijg je maagpijn van en je humeur wordt er ook niet beter op. Soms is het heerlijk om ‘gewoon’ even te mopperen en daarna met frisse moed weer verder te gaan. Dat mag af en toe best.

Klaagmuur
Bij gebrek aan een klaagmuur of een babbelbox (beide zouden heerlijk zijn) worden de pauzes hiervoor vaak gebruikt; foeteren op jezelf, je collega’s of je leidinggevende. Het lijkt wel of dat ‘lucht’ geeft en dat iedereen daarna weer verder kan.

Maar waarom je pauze daarvoor opofferen? Is het niet veel leuker om over andere dingen te praten? Even geen werk, even heel iets anders. De rare, bijzondere activiteiten van je collega’s leren kennen. Wie verzamelt er sigarenbandjes? Wie heeft er in het weekend zijn motor van stal gehaald om lekker te crossen? Om over het NK fierljeppen nog maar niet te spreken. Wie doet er aan polsstokspringen of punniken? Het is veel gezelliger om over zulke onderwerpen te praten. Mopperen mag; in de linnenkamer of op het toilet….maar niet meer in de pauze.

Zo gezegd, zo gedaan….de pauzes zijn nu een stuk gezelliger, je hoort de meest leuke dingen. Iedereen doet zijn best om zich aan de afspraak te houden. En wie schiet er regelmatig in de fout? Ik natuurlijk, echt per ongeluk! En wat heerlijk dat mijn medewerkers mij dan durven corrigeren……ook ik ga het leren!!