“Hoe kom je toch aan deze enthousiaste mensen?” Dit vroeg ik aan Nicola Reyman, coördinator vrijwilligers in Jonker Frans. Ze glundert zichtbaar van trots.

Ze vertelt: “Ik voel me ‘de koning te rijk’ met deze fantastische club van 65 mensen, waar ik altijd een beroep op kan doen. Het zijn mensen die zich iedere dag weer onbaatzuchtig inzetten voor een beetje extra aandacht voor onze ouderen. Het zijn allemaal mensen die net iets meer uit hun eigen leven willen halen door hun kwaliteiten beschikbaar te maken voor anderen. Dat is ook het succes; we kijken naar waar iemand goed in is. Je moet mensen geen dingen laten doen waar ze zich niet prettig bij voelen. We gaan dus uit van bestaande kwaliteiten van de personen, die je als vrijwilliger heel goed kunt inzetten.”

“Zo is Rob etaleur geweest en zorgt nu voor de uitstraling van de locatie. Gerard is onze geluidsman bij allerlei activiteiten en Deo gaat altijd met mensen naar het ziekenhuis. De maandelijkse gezamenlijke maaltijd voor onze cliënten zonder vrijwilligers? Onmogelijk!”

Deze inspanningen zijn ook niet onopgemerkt gebleven bij de gemeente Den Haag. Afgelopen week zijn 13 vrijwilligers door de gemeente beloond voor hun jarenlange inzet voor bewoners van Jonker Frans. Wethouder Bert van Alphen roemde de inzet van deze Hagenaars die op het stadhuis werden benoemd tot ’ereburgers’ van de stad. Het bijbehorende groen/gele insigne dat ze kregen opgespeld is daar het bewijs van. Het was één groot feest!

Als wijkmanager kan ik alleen nog maar toevoegen “Florence is trots op deze Kanjers! Dank jullie wel!”

Zorg voor migrantenouderen is een vak apart! Dat is mijn conclusie na afloop van het ENIEC-congres in Finland. Vanuit mijn functie bij Jonker Frans maak ik deel uit van verschillende netwerken. Zo ook van ENIEC, dat staat voor European Network on Intercultural Elderly Care. Jaarlijks is er een bijeenkomst, steeds in een ander land. Een gezelschap van vijftig bevlogen mensen uit verschillende landen kwam nu bij elkaar in Finland.

Finland is het snelstgroeiende Europese land wat betreft migrantenouderen. Oost-Europeanen, zoals Roma (zigeuners) en Russen, leven bijvoorbeeld naast Somaliërs. En dan zijn er nog de Lappen met hun eigen Sami-taal en cultuur. Voor mij een openbaring dat Lapland zich uitstrekt over Noorwegen, Zweden, Rusland en Finland. Thuiszorg verlenen, gebeurt op sneeuwscooters vanwege de immense afstanden en de barre weersomstandigheden. Stel je eens voor dat ze daar reistijden – zoals in ons systeem – niet vergoeden! Dan heb je wel een probleem als organisatie.

Migrantenzorg is een heikel punt in Finland met een serieuze plek op de regeringsagenda. De burgemeester van Helsinki ontving ons op het stadhuis met veel media-aandacht. Het congres was leerzaam, de stad prachtig. Ik was te gast in een servicecentrum dat slim gebruikmaakte van domotica. Vingerafdrukken in plaats van sleutels om deuren te openen. Je favoriete muziek luisteren terwijl je buurman iets anders beluistert. Ook het accent op gezondheid en welbevinden – sauna, sportfaciliteiten en lifestyle – was zeer aangenaam. En de rol van familie was er geïntegreerd in de leefwereld van de cliënten; zorgprofessionals namen duidelijk een andere positie in. Indrukwekkend en zeer de moeite waard om van te leren. Voor Jonker Frans heb ik zeker goede ideeën opgedaan.

“Wat moet jij toch in Marokko? Je ziet in Nederland toch genoeg Marokkanen?” Die twee vragen hoorde ik vaak als ik familie, vrienden of collega’s vertelde over mijn reisplannen. Een week geleden kwam ik samen met mijn man Radjin terug van een 8-daagse rondreis langs de koningssteden. En het was wederom fantastisch!

Marokko heeft altijd een magische uitstraling op mij. Niet alleen vanwege het landschap en de fijne mensen, ook hun omgang met ouderen raakt me diep. Marokkanen zien kinderen als menselijk kapitaal voor hun oude dag. Hoe meer kinderen je hebt, hoe beter je verzekerd bent van een verzorgde oude dag. Zonen zorgen voor hun ouders en dochters nemen de zorg voor de schoonouders op zich. Het is prachtig om te zien hoe goed hun mantelzorgsysteem is ontwikkeld. Iedereen zorgt voor iedereen en ouderen worden niet aan hun lot overgelaten.

“Zorgcentra. Ja die zijn er wel, maar niet voor mijn ouders”, verzekerde onze gids Said mij. “Het is een morele plicht om voor je ouders te zorgen, want zij hebben ook voor mij gezorgd!” “En als je zelf geen kinderen hebt?”, vroeg ik. “Nou, gewoon. Dan zorgen je nichtjes en neefjes voor je.”

En dan nog een ander cultureel dilemma waarmee we in ons Nederlandse zorgsysteem zo worstelen: Marokkaanse vrouwen die geen mannen mogen wassen. “Geen probleem”, zei Said. “We hebben broeders en zusters. Vrouwen wassen vrouwen en mannen doen de mannen.” Tja, inderdaad. Wat is dan eigenlijk het probleem? Het leven is soms heel simpel. Als dit de oplossing is om meer ‘kleur’ in de zorg te krijgen, vind ik het prima. Maar hebben wij als beleidsmakers wel het lef dergelijke besluiten te nemen in onze huizen? Ik vraag het me af.

Je bent dus benieuwd naar die barra van één meter. Zoals beloofd in mijn vorige blog ga ik dat geheim nu onthullen. Het heeft namelijk alles te maken met het Holi Phagua-feest dat wij anderhalve week geleden vierden in Jonker Frans.

Ieder mens heeft recht op een menswaardig bestaan. Daarom vroegen wij tijdens Holi Phagua aandacht van de politiek voor het armoedeprobleem onder Surinaamse ouderen. Vanwege het AOW-gat waarmee deze ouderen te maken hebben, leven velen zwaar onder de armoedegrens. De Surinaamse senioren kennen hun rechten niet, ze schamen zich daarvoor uit te komen en ze kwijnen mede daardoor weg in huis.

Gelukkig zet een groep mensen zich belangeloos in voor dit maatschappelijke probleem. Samen met een aantal sponsors – etnische ondernemers – bakten en verpakten we tijdens Holi Phagua op verschillende plekken in Den Haag, zoals moskeeën en andere gebedshuizen, tweeduizend barra’s en andere lekkernijen. Vervolgens deelden we al dat lekkers onder muzikale begeleiding uit aan ouderen in alle Haagse zorgcentra en groepswoningprojecten.

We nodigden de wethouder van Economische Zaken Henk Kool uit om in Jonker Frans een barra (hartige beignet) met een omvang van één meter aan te snijden om armoede symbolisch de oorlog te verklaren. Nou, dat wilde hij wel. En ik dacht: als hij toch hier is, kan hij ons wel wat geld ‘geven’ voor activiteiten waarmee we ouderen laagdrempelig kunnen informeren over allerhande voorzieningen. En ja hoor, dat lukte ook! Hij wilde ons graag steunen.

Naast Henk Kool betuigde de wethouder van Burgerschap, Rabin Baldewsingh, zijn steun aan de minderbedeelden van de Haagse samenleving. En daar steken we vanuit Florence natuurlijk graag onze schouders onder. Geweldig toch, zo’n stadsbestuur dat niet regeert vanuit een ivoren toren!

Feest verbroedert, dat is zeker! En dat blijft geweldig om te zien. Zoals afgelopen zondag in ons zorgcentrum tijdens de viering van Holi-Phagua, het traditionele lentefeest van de Hindoestanen. Holi-Phagua is een soort Nieuwjaar vol verbroedering en bezinning. Tijdens dit feest vieren we de overwinning van het goede op het kwade. Over de hele wereld besprenkelen Hindoestanen elkaar met gekleurd poeder, gekleurd water (Abier) of parfum (Goellaal).

Dat verkleuren heeft symbolische betekenis. Iedereen – rijk of arm, blank of zwart – is op die ene dag hetzelfde. Er zijn geen verschillen tussen mensen. Hindoestanen wensen elkaar op Holi-Phagua ‘Subh Holi’ toe, oftewel ‘Gelukkig Nieuwjaar.’ Overigens: de Hindoe-jaartelling is heel anders dan de jaartelling die wij in onder meer Nederland kennen. Sinds zondag leven de Hindoes namelijk in het jaar 2067.

In Nederland is Den Haag de stad waar de meeste Hindoestanen wonen. Holi-Phagua wordt er uitbundig gevierd. Ook Jonker Frans heeft veel Hindoestaanse cliënten die op hun oude dag willen samenleven. Zondag vierden wij in onze huiskamer traditiegetrouw het Holi-Phaguafeest met al onze (wijk)bewoners. Zang, dans, toneel, lekker eten en vooral veel familie. Prachtig, al die mooie mensen met verschillende culturele achtergronden. Allemaal Hagenaars die samen feesten en van elkaar genieten. Daarom is het in Jonker Frans ook altijd feest. We vieren niet alleen Kerst, Pasen en Koninginnedag, we vieren bijvoorbeeld ook samen Holi-Phagua en Suikerfeest. Die traditie houden we graag zo lang mogelijk overeind. Althans, als de financiële middelen dat toelaten…

O ja, en dan nu mijn cliffhanger. Wil je meer weten over een barra met een omvang van één meter? Lees dan volgende week deel twee van mijn blog over het Holi-Phaguafeest.