Komkommertijd is een bekend begrip in de Nederlandse media. Op het achtuurjournaal zie je in de zomermaanden soms de meest vreemde reportages. En de dagbladen staan regelmatig vol met nietszeggend nieuws. Daardoor denkt u misschien dat het in de zorg nu ook komkommertijd is. Maar niets is minder waar.

Als de ene helft van mijn personeel op vakantie is, werkt de andere helft namelijk gewoon door. Een goede planning en strakke protocollen moeten de kwaliteit van zorg dan waarborgen. Jawel, ook in de warmste maanden van het jaar is dat cruciaal. Want juist dan loert het gevaar van een diarreegolf. Of van een griepepidemie. Waakzaamheid blijft geboden, evenals goede zorg in de vorm van extra drinken en extra aandacht. SUPER!

En toch heeft deze periode van hoge werkdruk ook zo zijn charmes, bijvoorbeeld op het gebied van saamhorigheid. Dankzij de grote betrokkenheid van mijn personeel en van de familieleden van onze bewoners komen we er altijd goed doorheen. Iedereen werkt mee. Ook de verbouwing van de aanleunwoningen gaat gestaag door. Dit jaar zorgen de bezuinigingen voor een extra uitdaging, want we kunnen geen uitzendkrachten inzetten. Niemand klaagt en het ziekteverzuim blijft laag rond de 4%! Als leidinggevende kun je alleen maar trots zijn op zulke fijne collega’s.

Florence, de organisatie waartoe Jonker Frans behoort, is in de tussentijd bezig haar strategie te herijken. Ze wil zich onderscheiden door het ‘SUPER-gedrag’ van alle (on)betaalde krachten. Waar dat SUPER precies voor staat?

S = Samen met
U = Uitnodigend
P = Professioneel
E = Effectief
R = Respect

De komende maanden geven we in de prakijk samen vorm en inhoud aan deze nieuwe waarden. En ik kan u nu al vertellen: Jonker Frans is er klaar voor!

Is je scriptie al beschikbaar?
Mag ik daarvan dan een exemplaar?
Wat zijn de bevindingen van je onderzoek?

Deze en andere vragen hoorde ik de afgelopen weken meer dan regelmatig. Diversiteit is een hot issue. Er is veel belangstelling voor kennis over diversiteitsmanagement in organisaties. Je bent ‘verantwoord’ bezig als je op één of andere manier aan interculturalisatie doet. Maar wat is dat dan precies? Hoe krijg je organisaties gekanteld en cultuursensitief? Welke krachten spelen een rol bij de verdeling van arbeidsplaatsen? Hoe zit het met de traditionele organisatiecultuur? Voelen mensen zich welkom of is er sprake van windowdressing?

Mijn afstudeeropdracht gaat over belemmerende en stimulerende factoren bij de inzet van allochtonen in managementteams. Zowaar geen gemakkelijke opdracht, kan ik u vertellen. Diversiteit is tenslotte een beladen onderwerp. Iedereen vindt er wel wat van. Hoe dan ook, we leven in een veranderende samenleving. Daar horen kansen en uitdagingen bij. Het is toch raar dat we in Den Haag – waar veel hoogopgeleide allochtonen wonen en werken – vrijwel geen allochtonen terugzien in managementteams.

Oudere allochtonen melden zich veelvuldig bij zorgorganisaties als cliënt. Hoe gaan we met deze cliënten om als we hun wensen niet kennen? Juist ja: daarvoor hebben we personeel nodig uit de eigen cultuur. In alle lagen van de organisatie en dus niet alleen in de facilitaire dienst. “Natuurlijk”, hoor ik u zeggen. Maar waar zijn ze dan? ‘Ze’ zijn er niet. ‘Ze’ kunnen geen leidinggeven. Of: ‘ze’ hebben geen ambities. Dat is wat ik vaak hoor. Maar is dat wel zo?

Om te kunnen bouwen, zul je eerst moeten afbreken. En dat geeft puin…

De verbouwing van het eerste deel van de aanleunflat van Jonker Frans zit er bijna op. Na de oplevering vindt een volksverhuizing plaats van de rechterkant van het gebouw naar de linkerkant. Maar al die moeite was niet voor niets, want wat is het mooi geworden. Geweldig gewoon.

Na de bouwvak pakken we de tweede helft van het gebouw aan. Voor het eind van het jaar moet alles klaar zijn. Kunt u zich voorstellen hoeveel werk en complexiteit zo’n megaproject met zich meebrengt? Verbouwen en verhuizen op zich is al een hele klus, maar met oudere mensen is het een extra pittige. Eerlijk is eerlijk. Helaas ontkom je er ook in de zorg niet aan en dat vergt hele andere kwaliteiten van je.

Ondanks alle zorgvuldigheid in de communicatie gaat er in de beleving toch altijd wat mis. Neem nu het stof dat ronddwarrelt. Dat is geen pretje. Jammer genoeg is stofvrij verbouwen ook niet mogelijk. En ja, dan komen er klachten van familieleden. Extra schoonmaken dan maar en dus extra kosten maken. Met de meeste mensen is een redelijk gesprek mogelijk, maar lang niet met iedereen. Kortom: het blijft spannend!

Voor mij houdt het nu even op, want… ik ga drie weken op vakantie. Lekker de zaken van een afstand bekijken, in de binnenlanden van mijn geboorteland Suriname welteverstaan. Als u nog op vakantie gaat, wens ik u veel plezier en ik hoop dat u uitgerust terugkomt. Dat ben ik in ieder geval wel van plan.

O ja: u kunt de komende weken wel gewoon blogs van mij blijven lezen. Ik ga namelijk altijd goed voorbereid op vakantie.

 Nee, ik stond niet te trappelen. Zo’n heidag met een trainer van een duur bureau. Waar is dat goed voor? Kunnen we dat geld niet beter gebruiken? Met tegenzin rijd ik dan ook de parkeerplaats op van het Van der Valk-hotel. Met gereserveerde houding begroet ik de trainer.

En dan gebeurt er iets. Ik ontdooi. Hoe verder de dag vordert, hoe enthousiaster ik word. Is dit de kundigheid van de trainer of de openheid van de groep collega’s? Misschien wel de combinatie.

Van reflectie komt in de praktijk van alledag niet veel terecht. Dat merk je pas na zo’n dag. Toch kan het doen van onthullingen en het opruimen van ‘oud zeer’ een stempel drukken op de sfeer in een groep. Onderstaand gedicht geeft de strekking van het nieuwe begin goed weer. Het was een mooie dag.

Als ik je vraag naar mij te luisteren
en jij begint mij adviezen te geven,
dan doe je niet wat ik je vraag.

Als ik je vraag naar mij te luisteren
en jij begint mij te vertellen,
waarom ik iets niet zo moet voelen als ik voel,
dan neem jij mijn gevoelens niet serieus.

Als ik je vraag naar mij te luisteren
en jij denkt dat jij iets moet doen
om mijn problemen op te lossen,
dan laat je mij in de steek,
hoe vreemd dat ook mag lijken.

Dus, alsjeblieft, luister alleen maar naar me
en probeer me te begrijpen.

En als je wilt praten,
wacht dan even en ik beloof je
dat ik op mijn beurt naar jou zal luisteren.

L. Buscaglia (1924-1998)