Ik heb pas een leuk nieuw woord geleerd. Nudging. Het stond op de website van ZonMW. Nudging is Engels voor ‘een vriendelijk duwtje in de goede richting’. Nudging staat voor mij voor een oplossingsrichting voor onze ouderenzorg.

Het vriendelijke duwtje vertaal ik voor het gemak in dat we de tijd nemen voor echte veranderingen. Immers, een in 40 jaar opgebouwde manier van zorgen en gewekte verwachtingen, verander je niet fundamenteel met bonus malussen of door de rollator uit het pakket te schrappen. Dat is symptoombestrijding en belemmert de gezondheidsbevordering.

Om zorg betaalbaar te houden, moet iedereen z’n verantwoordelijkheid nemen: minister, zorgaanbieder en cliënt. Dat betekent ook andere keuzes en verwachtingen: niet alles blijft mogelijk voor dezelfde prijs. All inclusive resorts zijn er alleen op vakantie. Als we dan toch willen dat de langdurige zorg een collectieve voorziening blijft en weer op verantwoord niveau komt, zouden we bereid moeten zijn meer AWBZ-premie te betalen. Maar die variant ben ik niet tegengekomen in de verkiezingen. Geen politicus die zijn vingers hieraan durft te branden. De andere kant van de medaille ligt ook gevoelig. Door extra zorg en welzijn tegen vergoeding aan te bieden, wordt de solidariteit ter discussie gesteld. Zie de discussie in Groningen. We laten belangrijke keuzes in het midden, willen alles behouden en liefst nog meer.

Toch heb ik vertrouwen dat het goed kan komen. Dat vertrouwen haal ik uit onze eigen organisatie. Ik laat de landelijke hervorming daarom even voor wat het is. In onze organisatie willen we het maximale aan zorg, behandeling en welzijn halen uit de budgetten van onze cliënten. Wij streven er naar onze overhead zo laag mogelijk te houden en willen transparant zijn in wat wij kunnen bieden. (Onze overhead is trouwens 14%, ter vergelijking: die van een gemiddelde gemeente is dat bijna 34%.) Wij leggen cliënten en/of hun vertegenwoordigers keuzes voor als de grenzen van het beschikbare budget worden bereikt. Daarvoor gaan we met elkaar in gesprek. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan, er is tijd nodig voor het verkennen van en wennen aan het samen vorm en inhoud geven van zorg. Wij noemen dat proces bij ons zorggemeenschap 2.0. De kern van deze aanpak zit in betere samenwerking met vrijwilligers en participatie van familie. De gesprekken bieden de kans om uit te leggen wat wel en niet kan binnen het geld dat er is, maar ook om te kijken naar wat familie en cliënt zelf kunnen doen. Het leidt tot meer wederzijds begrip en… echte zorg op maat.

Het is een belangrijke verandering in onze organisatie en wellicht een duwtje in de goede richting voor een landelijke hervorming.

Mark Janssen
voorzitter Raad van Bestuur Zorgcombinatie Nieuwe Maas en Zonnehuis Groep in Vlaardingen