Wat eraan vooraf ging:

… We concluderen dat een dagje uit er voorlopig niet inzit. De bewoners kijken bedrukt. Ik voel me zelf ook een beetje teleurgesteld, want ik had er wel zin in. Maar ja, regels zijn regels…

Mevrouw Bakker haalt me uit mijn gedachte en zegt: “Nou, ik hoef nergens naar toe, ik wil alleen een spiegelei met spek”.
“Ja”, zeg ik, “dat weet ik, en ik wil het u ook wel geven, maar de protocollen en de HACCP hè. De salmonella bacterie. Als u er ziek van wordt, heb ik het gedaan. En dat is het niet waard.
“Nou ik vind van wel”, zegt mevrouw Bakker “Ik ben toch zeker oud en wijs genoeg om dat zelf te beslissen? Kon ik het zelf maar doen op mijn kamer!”
Op de kamer mag HELEMAAL niet worden gebakken of gekookt. Dan komt er nog eens een extra pakket regels bovenop; brandveiligheid, controle van de voeding, enzovoort. Mevrouw Bakker is erg teleurgesteld. Ze wilde dat ze nog thuis woonde. Het is soms zo moeilijk, het risico dat ze – tegen alle regels – zelf een eitje gaat bakken is aanwezig. Maar stel nu dat ik denk ik doe het gewoon. Eén keertje. Tsja, het blijft natuurlijk niet bij een keertje. En een keertje pakt het verkeerd uit. Staat er met grote koppen in de krant ‘ZORG NEGEERT PROTOCOLLEN. VROUW VAN 91 OVERLIJDT NA ETEN VAN SALMONELLA-EI’. Dan krijg je heel Nederland over je heen, met ‘hoe haalt ze het in d’r hoofd’. En dan daarbij, ik zou de rest van mijn leven last hebben van mijn geweten terwijl ik eigenlijk alleen maar de wens van deze mevrouw wilde vervullen. Kunt u daar mee leven? Dus met de broodmaaltijd bak ik natuurlijk een ei, maar geen `snotei` zoals zij dat noemt.

We zitten aan de koffie met eigen gebakken cake. Lekker! Op tafel staat een mandje met wat reminiscentie materiaal oftewel spulletjes die herinneringen oproepen. De bewoners waarderen dit altijd enorm en soms maakt het veel los. Mevrouw Knuffel ziet het mandje meteen en schuift het naar haar toe. Heerlijk een beetje rommelen. Mevrouw Veggel moet ervan niezen waarop Mevrouw van de Zorg zegt; “Gezondheid, ik wens u een brief van 100.000 en mij zoveel dat ik het wisselen kan.” Dus ik vraag: “Wat zou je doen met zoveel geld?” Nou zegt mevrouw Boot, die inmiddels is aangeschoven: een dagje weg!

Eigenlijk moeten we het gewoon een keertje doen. Maar dat kan niet zomaar. Alle rolstoelen moeten nagekeken zijn en voorzien van een goedkeuring. Mantelzorgers (als we er genoeg kunnen vinden) moeten in het bezit zijn van een ‘certificaat rolstoelrijden’. Eigen vervoer mag niet, dus een taxibus. Misschien kunnen we familieleden vragen om mee te gaan? Dan besparen we een hoop kosten. Want dat is het grootse probleem. De kosten van het personeel dat mee moet. Je kunt je cliënten niet zomaar op pad sturen met een activiteitenbegeleider en een verzorgende. Dat is onverantwoord. De zorg moet goed geregeld zijn. In ieder geval moet er een verpleegkundige mee, want wij mogen geen medicijnen geven. En verder? Als er iets gebeurt met iemand? Een extra auto voor als er calamiteiten zijn met de taxi? Ik moet de map met regels en protocollen maar eens stevig napluizen als we een draaiboekje maken.

Natuurlijk is het goed dat er regels zijn voor de veiligheid, maar soms zou je willen dat je van tevoren wist dat alles goed zal verlopen…

Ondertussen heeft mevrouw Knuffel de hele mand leeggehaald en hebben wij de koffie en cake op. We concluderen dat een dagje uit er voorlopig niet inzit. De bewoners kijken bedrukt. Ik voel me zelf ook een beetje teleurgesteld, want ik had er wel zin in. Maar ja, regels zijn regels. We duiken nog een keer in onze reminiscentiemand en halen wat herinneringen op. Maar de teleurstelling laat zich moeilijk verdrijven. Morgen ga ik kijken wat er kan. En ondertussen zorg ik voor een mooie natuurfilm en neem ik mijn hond mee naar de afdeling: die is dol op aaien en cake.

We lopen over van ideeën voor activiteiten. Maar wat vinden onze cliënten er eigenlijk van? Uit ervaring weten we dat een enquête niet werkt. Dat papiertje leggen ze weg en dan weten we nog niets. Daarom organiseren we een activiteitenmarkt. Zo kunnen de bewoners kennismaken met onze (vernieuwende) ideeën.

Aan de voorbereiding zal het niet liggen vandaag. Het huis is goed gevuld met activiteitenkramen, alle voorzien van posters en flyers met extra tekst en uitleg. En naast de traditionele activiteiten zoals schilderen, heemkunde, bloemschikken, filmavonden en leesclub, gaan ook wij met onze tijd mee. Er is veel belangstelling voor de demonstraties met de braintrainer. De mensen vinden het belangrijk om hun hersenen te blijven prikkelen. ‘We willen niet achter raken hoor!’ Ik neem de cliënten van mijn afdeling mee. Ze vinden de braintrainer erg leuk. Ook de wii zien ze wel zitten, maar er zijn te veel handelingen en dat gaat niet allemaal tegelijk. Jammer. Gelukkig hebben we nog koersballen, spelletjesavonden, kienen en gym in de aanbieding. Die laatste is erg belangrijk, we bieden volop bewegingsactiviteiten aan voor de cliënten. Zo kunnen ze na het diner kennismaken met yoga. Ik verbaas me over hoeveel mensen er op afkomen. Een bewoonster van 91 sprak me vanochtend aan met de vraag of ik haar wel echt zou ophalen voor de yoga, want dat deed ze al 30 jaar. Gisterenavond had ze nog geoefend. Dus ik vraag: “Wat heeft u dan gedaan?” Ze zei: “Ik ben op de grond gaan liggen en heb mijn benen achter mijn hoofd gebracht. Maar het gaat niet meer zo makkelijk als ik een paar jaar geleden nog kon.” De vrouw is 91, ik moet nog maar zien of ik het voor elkaar krijg! Afijn, de les begint. We doen yoga op een stoel, niet op een matje. Sommige cliënten vallen bij de ontspanningsoefening in slaap. En er zijn een paar cliënten in een rolstoel die geweldig meedoen.

Alles bij elkaar is de dag zeer geslaagd. Ons team heeft zijn kwaliteiten laten zien. En we hebben de tijd gehad om eens een praatje te maken met een heleboel cliënten om te proeven waar hun interesses liggen. Tenslotte zoekt iedereen een prettige invulling van de dag.

De ouderen van nu moeten vechten om het recht te hebben ‘uit het leven te stappen’, op het moment dat ze dat willen. Mijn mond valt open. Ook deze ouderen zijn jong geweest. Hebben net als wij niet voor ogen gehad dat er een moment kan komen waarop je liever dood wilt, dan doorgaan. En dan zou dat niet mogen???

En dan daarbij te bedenken dat het vaak voorkomt, dat de euthanasiewens wordt veroorzaakt door afhankelijkheid. Mensen/patiënten die op latere leeftijd of door ziekte zo afhankelijk zijn geworden van de maatschappij, dat ze er liever uit stappen. Dan moet er toch ergens in de regering een belletje gaan rinkelen. Nee, niet het belletje ‘dat kunnen ze zelf niet beslissen’, maar het belletje ‘we doen iets niet goed, mensen gaan liever dood dan dat ze door ons worden verzorgd’. Die bellen moeten allang rinkelen.

Ik zit gelukkig niet in de regering, en ik heb de oplossing ook niet. Maar zoals het nu gaat, is het niet goed. We maken alles stuk waar generaties voor ons voor vochten. Als je zeventig bent, houd je niet op een mens te zijn!