Wat motiveert mensen in de keuzes die ze maken? Welke achtergrond ligt hieraan ten grondslag? De antwoorden hierop zitten in de verhalen van mensen. Verhalen: ze raken je, ze roepen vragen op, geven betekenis aan het leven. Het zijn ontmoetingen die je stilzetten, mooie mensen, schrijnende verhalen, ontzetting, een knoop in je maag, een traan… een lach, een twinkeling, hoop. Zo zou ik jullie nog veel verhalen kunnen vertellen. Maar via deze weg, met dit blog, stoppen mijn verhalen. Jammer, maar kijk eens in je eigen leven. Je hebt zelf vast ook zoveel te vertellen.

Mijn buurvrouw is wat ouder dan ik, maar dat geeft niet. We passen een beetje op elkaar. Even een bakje koffie samen drinken, een sigaretje roken en de dag doornemen. Soms heeft ze het zwaar. Het leven is soms ook zwaar. Maar mijn buurvrouw laat mij ook genieten van de kleine dingen. Dat doet zij namelijk ook. Ik zag gisteren een kaartje op haar tafel staan. Eentje met prachtige bloemen, zo eentje waar je blij van wordt. Ze zei: “Kijk er maar even in hoor.” Ik las het en glimlachend keek ik haar aan. Ze glunderde, want ze had de kaart namelijk aan haarzelf geschreven. Een grap? Nee hoor! Waarom niet? Mooi mens!

Daarom sluit ik deze reeks blogs af met deze woorden: zorg voor elkaar, maar zeker ook voor jezelf.

Mevrouw Bos kan niet zo gemakkelijk glimlachen. Bij haar is Rosa vijf minuten te laat en dit laat mevrouw haar duidelijk merken.

Mevrouw Broer zit geduldig op Rosa te wachten. Het is al bijna middag en mevrouw zit nog in de pyama. Maar wachten op Rosa vindt mevrouw Broer niet zo erg.

Het is druk in de wijk. En cliënten merken dit. Bijna niemand wil tot de middag wachten om geholpen te worden met douchen, een uitzondering daar gelaten. Er is wat minder tijd voor een bakje koffie, geen praatje bij de deur. Als een cliënt vertelt dat de huishoudelijke hulp een lekkere koek voor bij de koffie gekocht heeft, is nog even blijven moeilijk om te weigeren. Maar je weet dat de volgende cliënt ook met verlangen op je zit te wachten. ‘Dan geef ik je het mee in een plastic zakje, voor straks bij de lunch!’, zegt de cliënt dan. En je denkt: ‘wat een liefde!’

We vragen geduld van onze cliënten. Waar de één begripvol is, heeft de ander hier moeite mee. We doen ons best en ook dat wordt gezien. Vorige week stond er een heerlijke taart op tafel in het wijkgebouw: ‘Voor alle liefdevolle aandacht en goede zorgen voor onze moeder. We wisten niet dat thuiszorg zo mooi en geruststellend kon zijn!’

Daarom is het helemaal niet erg om wat harder te lopen. Al hopen we wel dat het straks weer wat rustiger wordt.

Bij mevrouw thuis ligt het logboek. Daarin staat haar zorgplan en rapportages. Elke dag schrijven collega’s er in over wat ze doen en observeren.

Ik geef mevrouw haar medicatie, zet een kopje koffie en smeer een broodje. Vervolgens ga ik op een gemakkelijke stoel zitten, in de woonkamer bij mevrouw. Ik wacht tot ze begint met eten, ondertussen voor de derde keer luisterend naar het verhaal over haar dochter. Het logboek ligt open op mijn schoot.

Mevrouw zegt: ‘het wordt mooi weer vandaag!’ Ik kijk haar aan. ‘Nee.. het WAS mooi weer vandaag’, antwoord ik. Ze denkt even na: ‘Ik ben de laatste tijd wat in de war met de tijd.’ Ik glimlach. Ik zie dat haar horloge ruim vijf uur achter staat en zet het goed. Het is vast een oud horloge dat ze net heeft ‘gevonden’.

‘Vandaag een drukke dag gehad?’, vraag ik. Want ondertussen lees ik in het logboek dat mevrouw vanochtend om half acht haar vensterbank had leeggehaald, druk was met schoonmaken en dat ze in de middag erg moe was. ‘Nee hoor, want Annemarie (collega) zei rustig aan vandaag, want u ben altijd zo druk met van alles.’ De drukte van vanmorgen was al weer vergeten.

Eventjes lach ik hardop om iets wat ik lees in het logboek: ‘de alarmknop is zoek, kan het niet vinden’. En een paar uur later bij het volgende bezoek van mijn collega: ‘na wat zoeken heb ik de alarmknop gevonden in de pantoffel van mevrouw, waar ik ook een koffielepeltje vond.’ Mevrouw vraagt mij wat ik lees. Ik zeg dat ik over haar lees, over dat ze zo goed haar best doet. Mevrouw glimlacht ook.

“Waar is de eettafel?” Vraagt meneer als hij in de woonkamer staat. Die is verhuisd naar het schuurtje.

Ik zie meneer nog zitten, vorige week aan de eettafel bij het raam. Een sigaretje in zijn ene hand, zijn andere hand zijn hoofd ondersteunend. “Een slechte dag vandaag?” vroeg ik toen nog. “Weet je nog Froukje… vorig jaar stond op deze plek het bed van mijn vrouw. Ik mis haar elke dag.”

In gedachten zie ik meneer en zijn vrouw aan de eettafel zitten, samen een sigaretje rokend. Verknocht aan elkaar, vergroeid met elkaar. En even later zij in dat bed bij het raam. Meneer ernaast in een stoel, haar hand in de zijne. Ik heb hem verscheidene keren verdrietig en onmachtig horen mompelen tegen haar. “Meisje, wat gebeurt er nu allemaal!”

Nog maar een jaar geleden. En vandaag staat dat bed er weer. Vanochtend bezorgd door het hulpmiddelencentrum. Het bed vult de woonkamer. Het hoort hier niet en toch staat het er. Er is een plekje uitgezocht. Datzelfde plekje bij het raam, met uitzicht op de tuin die een beetje verwilderd is, maar toch ook mooi kleurt en veel vogeltjes aantrekt. Ik denk dat we snel zouden zeggen: mooi plekje zo bij het raam… ! Maar is ‘mooi’ wel het goede woord?

Het is beter zo. Dat zeker. Voor de zorg die gegeven moet worden en voor het comfort van meneer. Maar nooit meer de trap op naar boven. Nooit meer in het eigen bed.

Gelukkig, de poes heeft het al in de gaten.. ze is al beneden en ligt op het voeteind.

Wanneer je onwetend zou kijken naar het nieuws, zou je kunnen denken dat de zorgsector laag scoort in werktevredenheidsonderzoeken. Maar het  tegendeel blijkt waar: De zorg scoort meer dan gemiddeld. Conclusie van het onderzoek: werken in de zorg is zwaar, maar geeft voldoening. De negatieve aandacht die de zorg vaak krijgt, heeft als gevolg dat minder mensen in de sector willen werken. Maar nog steeds kunnen zorgmedewerkers je vertellen hoeveel plezier ze hebben in hun werk, hoe mooi en waardevol hun vak is. En dat is niet omdat de arbeidsomstandigheden altijd zo goed zijn, of omdat het salaris zo fantastisch is… Mensen in die in de zorgsector werken, hebben vaak voor het beroep gekozen omdat ze het zo heerlijk vinden om voor mensen te mogen zorgen.

Gisteren nog fietste ik door de wijk nadat ik net een aantal cliënten had bezocht. Ik dacht even niet aan mijn volle agenda, aan vermoeidheid of aan alle negativiteit rondom mijn beroep. Ik zei tegen een collega: ‘Zorgen voor mensen geeft zoveel energie’. Het is de deur die voor je open gaat, de verwachtingsvolle gezichten van cliënten. Als je je ogen echt open doet, dan zie je zoveel moois. Wat heb ik toch een mooie baan!

Ik kies elke dag. Als het goed is jij ook. Ik kies of ik met de auto of met de fiets naar mijn werk ga, of ik vanavond een vriendin opbel die het moeilijk heeft of niet. Of ik vandaag wel of niet de afwas doe en mijn administratie op orde maak. Ik kies of ik vandaag wel of niet even praat met de straatkrantverkoper.

Wel of geen pizza? Wel of niet op huisbezoek bij een ‘probleem’zorgvrager? Aandacht besteden aan de mailtjes over mantelzorgondersteuning, mijn persoonlijk ontwikkelingsplan schrijven? Wel of niet tijd maken voor het op orde maken van de zorgdossiers? Ik kijk in mijn agenda en zie dat ik vandaag veel keuzes moet maken. Ik kan niet alles, maar wat kan wel?

Ik kies of ik wel of niet wil nadenken over de toekomst van ons land. Of ik bij de pakken neer ga zitten, kijkend naar het vele leed in de wereld. Ik kies vandaag of het mij moet raken of het van me af moet laten glijden. Of ik het bij nadenken moet laten, of dat ik het moet omzetten in daden.

Laten we blij zijn dat we kunnen kiezen… ik denk aan Libië, daar is het wel anders. Zoveel keuzes, maar ook zoveel mogelijkheden. Seize the day… and enjoy, but care!
Ik heb mijn keuze gemaakt.

Maar voordat je zover bent de keuze te maken om je vader te laten opnemen… dat geeft verdriet en kost tijd. Loslaten heet dat. Voor ons betekende dat veel geduld en op de grenzen van ons kunnen zorg verlenen. Dat is lang schipperen: wat kunnen we wel doen, wat niet? Wat is onze verantwoordelijkheid en waar begint de verantwoordelijkheid van de betrokken familie? Mag het nog thuis? Is het nog veilig genoeg? Krijgt meneer zo wel de warme zorg die hij zo nodig heeft? Ben ik nog professioneel als ik maar ‘ja’ blijf zeggen.. ‘het kan nog wel even, totdat u er aan toe bent?’ Ongeduldig was ik wel, en dat voelde de familie zeker. ‘Jij vindt dat het niet meer kan hè, Froukje.’ Dan zei ik: ‘niet omdat ik het niet meer wil, maar omdat ik meneer zoveel meer gun dan wij hem kunnen geven.’

De laatste weken kon ik het ook niet meer loslaten. Er was op mijn werk geen andere casus die zoveel aandacht vroeg. Zelfs in mijn slaap was ik ermee bezig. Ik stond ermee op en ging ermee naar bed. Communicatie was erg belangrijk. De lijnen met familie open en goed blijven houden, andere hulpverleners blijven betrekken, feedback vragen van collega’s. En heel belangrijk: mijn collega’s, die er elke dag kwamen om meneer in alles te helpen, ondersteunen en complimenteren. Zo waardevol en gerustellend (BEDANKT)!

Het kan soms gebeuren dat je werk ‘je opvreet’ en ‘leegzuigt’. Soms moet een situatie eerst helemaal fout lopen voordat hij kan veranderen. Afgelopen week is meneer opgenomen en het gaat goed met hem. Met zijn familie ook. Het was het waard.

Mijn werkgever vertelt mij wel in welke tijd ik welke activiteiten moet doen, maar is uiteindelijk niet diegene die de kaders aangeeft. De zorg moet minder geld gaan kosten. Dat geldt in het algemeen, niet alleen bij Thuiszorg Groningen. Alles wat ik doe, daar hangt een prijskaartje aan. Alle minuten kosten geld. Ben ik onderweg van en naar een cliënt: dan kost dit geld. Ga ik naar de huisarts voor een overleg: ook dat kost geld. Organiseren we scholing voor deskundigheidsbevordering: dan kost dit geld. Elk dubbeltje moet worden omgedraaid. Je wilt niet weten hoe vaak er tegen ons gezegd wordt: ‘Mooi plan, maar het kost geld!’

‘Mooi plan..?’ denk ik dan. Op vakantie gaan, dat is een mooi plan. Vanmiddag even wandelen in het bos, dat is een mooi plan. Dit is méér dan een mooi plan. Dit is zorgen voor kwaliteit van zorg, dit is simpelweg ons werk doen. Scholing is nodig, coachen en ondersteunen van collega’s is nodig. Dat is ‘zorgen’ dat we elke dag ons werk zo goed mogelijk kunnen doen, dat is zorgen dat onze cliënten de zorg en deskundigheid krijgen die ze nodig hebben. Dat er straks niet in de krant staat: ‘Thuiszorg slaat de plank weer mis..’, ‘Personeel niet deskundig meer’, ‘Cliënten ontevreden over kwaliteit van thuiszorg’.

De blog van Gerda (Nou… de zorg is wel een vak) ging me daarom ook aan het hart. De zorg is een vak… en het wordt ons afgepakt. Florence Nightingale heeft het op de kaart gezet: het vak ‘verpleging’. Gaan wij nu, zoveel jaren later, ons vak weer laten degraderen tot ‘dat kan iedereen wel’?

Wat nou..?

Vandaag had ik overigens zin om te mopperen.. zoals je ziet!

Meneer Veldkamp was tijdens de feestdagen omringd door familie. Samen met zijn vrouw heeft hij van deze dagen genoten. Het leek begin december helemaal niet zo dat hij nog bij hen zou zijn met deze dagen. Een grote tumor zat hem in de weg. De artsen gaven hem weinig kans het nieuwe jaar te halen. Toch vertelde hij me vorige week de thuiszorg weer te willen stoppen. Hij voelt zich fitter dan een maand geleden, heeft net met zijn vrouw een auto gekocht. De sneeuw is weg en dat alles geeft mogelijkheden om nog mooie dingen samen te doen. We zien meneer terug… wanneer, dat weten we niet.

Mevrouw Hamming is net thuis uit het ziekenhuis. Haar man heeft haar gemist, maar ziet erg op tegen de zorg die thuis weer op hem af komt. In december is mevrouw hard achteruit gegaan en dit heeft alles op zijn kop gezet. Er zal voor hen beiden veel gaan veranderen. Ik zie dat het mevrouw zichtbaar moeite kost om er aan te wennen. Ze hebben beiden geaccepteerd dat het niet meer kan, zo thuis zijn met z’n tweeën. Samen met de thuiszorg kan meneer de zorg voor zijn vrouw nog wel even volhouden, maar de aanvraag voor het verzorgingshuis ligt klaar.

Een nieuw jaar voor hen. Wat zal het hen brengen.. en wat brengt het jou en mij?

Maar ik heb nieuws… en dat nieuws heet: NAIT SOEZEN!

Het is een Groningse uitspraak. ‘Niet zeuren, maar doen. Niet iets van je af laten pakken, maar erop afgaan’.

‘Nait soezen’ is een gesubsidieerd  project dat het mogelijk maakt weer de wijk in te gaan. En dat ervoor zorgt dat we weer ‘zomaar’ achter deuren mogen kijken. Dat we weer mogen DOEN. Een aantal wijken in de stad en de provincie Groningen kunnen hierin participeren, en zo ook onze wijk Paddepoel.

Wat het ons zal brengen?

- Huisartsen mogen ons weer benaderen wanneer ze zich zorgen maken over een patiënt zonder dat er een directe zorgvraag ligt.
- Slagvaardigheid, korte lijnen en ‘direct achter de voordeur’.
- Minder bureaucratie, minder controle, meer autonomie en meer directe zorg.
- Preventief bezig zijn en vroegsignalering van multiproblematiek.
- Minutenregistratie speelt geen rol.

Wij wijkverpleegkundigen kennen de wijk. Vooral wanneer we er al jaren werken. We zijn al herkenbaar, en nu worden we ook gemakkelijker benaderbaar. Hoera!

‘Hoe gaat het met mevrouw de Jong, is meneer de Vries al weer thuis?’

‘Wat erg dat mevrouw overleden is, net nu ze een week geleden verhuisde naar het verzorgingstehuis. Ze had daar nog zo’n goede tijd kunnen hebben met haar man.’

‘Ik maak me zorgen om mevrouw, ze is zo benauwd en de huisarts neemt haar klacht niet echt serieus. Mevrouw wil nog zo graag.’

‘Meneer heeft na 24 jaar zijn zoon weer gezien. Wat een feest na al die bitterheid van de afgelopen jaren. Meneer kan niet anders dan glimlachen. Heerlijk.’

‘Mevrouw is stervende, maar er mag niet over de dood gepraat worden. Ik vind dat zo moeilijk, ik sta zo machteloos.’

Wanneer we zo met elkaar praten over onze cliënten, dan is dat met respect en omdat we graag zorgen. Op het moment dat we bij hen binnenstappen, worden we deels verantwoordelijk voor hun welzijn. Soms tijdelijk, soms langdurig, soms tot het sterven. We hebben te maken met de hele mens. Dat is een uitdaging, maar maakt het vak juist ook zo ontzettend leuk. Die passie zie ik bij mijzelf en zeker ook bij mijn collega’s.

Hoe kan het dan dat er toch zoveel mis gaat in de zorg? Hoe kan het dan dat er zoveel verdrietige dingen gebeuren? Familieleden zoeken televisieprogramma’s op om hun probleem met de zorg te laten zien. In tijdschriften en opiniebladen wordt de zorg onder de loep genomen. En het is niet altijd mooi wat er gebeurt. Zo vaak zie ik schrijnende voorbeelden voorbij komen. En natuurlijk hebben verhalen twee kanten. Maar het is helaas wel vaak waar: dat zorg niet goed gaat.

Wanneer ik naar mijn collega’s luister, naar hun passie, hun zorg: dan begrijp ik het niet. Dan begrijp ik niet dat er ook andere verhalen zijn. Ben ik een idealist en kan de zorg gewoon niet goed (genoeg) zijn?

Mevrouw doet de deur open en ze vragen waar ze haar man kunnen vinden. “In de slaapkamer op bed.” Ze lopen direct door en komen de slaapkamer binnen.
Verbazing.
“Uw man ligt niet op bed, waar is hij dan?”

Mevrouw kan dit niet zeggen, want volgens haar ligt hij op bed. Ze vertelt… Haar man zat bij haar in de woonkamer op een stoel en kreeg een hartaanval. Meneer ging op bed liggen en nu ademt hij niet meer.

Mevrouw is dementerend en heeft periodes dat ze hallucineert. Terwijl het ambulancepersoneel een leeg bed ziet, ziet mevrouw haar man daar liggen. En hij ademt niet meer. Wat beangstigend moet dat voor haar zijn.

Voordat het ambulancepersoneel er even rustig bij gaan zitten, hebben ze natuurlijk eerst het hele huis onderzocht. Ze zien het rapportageboek van de thuiszorg liggen en bellen met de verpleegkundige die deze zondagavond dienst heeft. Dan blijkt: mevrouw haar man is jaren geleden overleden. Ze was al vroeg weduwe. Het is verdrietig dat ze dit opnieuw moet meemaken.

Zolang mevrouw mooie dingen hallucineert (wat regelmatig gebeurt) is er natuurlijk niets aan de hand. Een kleinkind dat speelt in de woonkamer… Haar dochter die op visite is…

Maar 112 bellen, dat is niet handig. Verwarrend en beangstigend bovendien.

Mevrouw krijgt iets rustgevends en de volgende dag worden huisarts en de geriatrisch verpleegkundige ingeschakeld. Ze wil nog zo graag thuis blijven wonen, maar de vraag is hoe lang dit nog te accepteren is.

Meneer vertelde me dat hij erg blij is met de zorg die hij gekregen heeft. De zorg die zo nodig was én is. Maar.. hij kreeg bericht van het Centraal Administratie Kantoor uit Den Haag. Zijn eigen bijdrage voor het krijgen van AWBZ-zorg is zodanig hoog dat hij genoodzaakt is de zorg stop te zetten. Hij kan het simpelweg niet betalen. Dat is de reden, zei meneer. De enige reden. We hebben het hier niet over een paar tientjes. En ik begrijp heel goed, na het horen van het bedrag, dat meneer de zorg per direct gaat stoppen.

Ik vind het verdrietig. En meer dan dat. Hij heeft de zorg nog zo nodig, en zijn vrouw ook. Meneer en zijn vrouw verzekerden mij dat ze het gaan redden, op een of andere manier… met veel inzet van mantelzorg.

Dit is in het klein, wat we in het groot ook zien. Dat geld bepaalt wie wel en wie geen zorg krijgt. Dat bezuinigingen en eigen bijdragen bepalen of je zorg kunt krijgen. Het gaat om de rekensommen, niet om de aard van je ziek zijn. Meneer en zijn vrouw zijn nog jong, maar lopen nu al tegen de grenzen van de gezondheidszorg aan.

Voor meneer en mevrouw is dit is hun tweede ervaring met de zorg. Hun eerste ervaring… dat waren wij. En die was goed. Wat jammer dat wij de tijd niet meer krijgen.

We voerden met mevrouw gesprekken over de zorg die ze kon krijgen wanneer ze in de laatste fase van haar ziekte zou komen. Ook hadden we intensief contact met haar zoon, die wat verder weg woonde. Hij kwam een paar keer per week langs en vertelde ons dat, als de tijd kwam, hij bij zijn moeder wilde gaan slapen. Zij had namelijk de wens om thuis te sterven, en dat zou zonder mantelzorg niet lukken.

We wachtten, samen met mevrouw. Ze was sterk en positief. Soms ook ongeduldig. Want wachten was niet altijd leuk. Ze begon alvast met uitdelen van haar spulletjes. Haar zoon stak daar op een gegeven moment een stokje voor, toen er bijna geen bestek meer te vinden was in huis.

Ze nam afscheid van haar kleinzoon, toen die op vakantie ging. Ze zei: ‘Misschien ben ik er wel niet meer als je terugkomt’. Dat was emotioneel, maar na twee weken kon ze toch haar kleinzoon weer ontmoeten. Zwaar was dat voor haar… wachten. Het niet weten…

En toen kreeg ik op een dag om vijf uur een telefoontje. Het was haar zoon. ‘Mijn moeder heeft veel pijn, ik ga nu naar haar toe… maar ik ben er nog niet’. Dus ging ik naar haar toe. Binnen zag ik haar op bed liggen. Het was begonnen, dat was direct duidelijk. De dokter kwam en gaf mevrouw een injectie tegen de pijn. Na tien minuten kon ze zich wat ontspannen.

Twee uur heb ik naast haar bed gezeten, terwijl haar zoon in de file op weg was. Ik had die tijd. Omdat ik bij het CIZ een palliatief pakket had aangevraagd. Dat betekent dat ik ‘heel veel uren’ had gekregen en alle zorg kon geven die nodig was voor mevrouw en voor de familie om haar heen. Toen haar zoon thuiskwam, nam hij de zorg van me over. Mevrouw is drie dagen later in het bijzijn van haar kinderen heel rustig overleden in haar eigen huis.

‘Je wordt er niet blij van. Je wilt de gordijnen dichtdoen en wegkruipen onder de dekens. Even niets meer voelen’, vertelde de verkoopster. Zo kwam ons gesprek op vluchtelingen in Nederland en hoe ze proberen een bestaan op te bouwen. Vluchtelingen die vaak al een heel verhaal in hun rugzak hebben, en hier in Nederland anderen moeten overtuigen dat ze bestaan. We hadden het over het feit dat we niet op zoek gaan naar het verhaal achter deze ‘zwarte gezichtjes’.

De volgende dag las ik een  reactie op mijn vorige blog, van ‘vriendin uit Breda’. Ik wilde reageren, maar wist niet hoe. De reactie greep me erg aan. Hoe kan het toch dat we mensen vergeten, wissen uit ons systeem? Uit ons eigen systeem, uit onze eigen ziel. Uit ons hulpverleningssysteem. Niemand kan blijkbaar deze vrouw waar het om gaat helpen. Of niemand wil… of niemand voelt zich verantwoordelijk. En dus.. vergeten we gewoon.

Na deze twee gebeurtenissen, herinnerde ik me dat ik een tijdje geleden iets heb opgeschreven. Iets dat toen bij me opkwam. Ik moest even zoeken, maar ik vond het papiertje in een hoekje van mijn tas. Soms moet je dingen opschrijven zodat je ze niet vergeet:

‘Het allerergste wat je in je leven kan overkomen is vergeten worden, genegeerd worden. Alsof je onzichtbaar bent, alsof je bestaan er niet toe doet, je had net zo goed niet geboren hoeven worden.’

Dit is eenzaamheid in haar puurste vorm.

Vergeet u ook?

Ongeveer zeven jaar geleden was dit voor mij nog abacadabra, net als nu voor u misschien. Ondertussen hebben we meerdere stoomcursussen gehad om veranderende regelgevingen in de indicatiestelling in de praktijk te kunnen brengen. De laatste versie hiervan ligt op mijn bureau: 300 pagina’s dik. Om eerlijk te zijn, het is helemaal niet zo moeilijk. Maar alleen wanneer je al deze regels hebt leren kennen en kunt toepassen.

Op papier ‘klopt’ het dus. Maar… de SIP’s en rekenhulpen houden geen rekening met unieke zorgvragen van unieke zorgvragers. Iedere situatie is anders. Voor die ene cliënt heb ik per week tien uur zorg nodig, terwijl ik voor de ander aan vier uur voldoende heb. En toch gaat het dan om dezelfde handelingen.

Een cliënt met Parkinson vraagt meer tijd dan een cliënt die vanwege ouderdom hulp nodig heeft bij wassen en kleden. Iemand met COPD (chronische aandoening aan de luchtwegen) vraagt meer tijd dan een cliënt die net een pacemaker heeft gekregen. Een cliënt met een partner in huis vraagt soms meer tijd dan een cliënt zonder (al zou u dat misschien andersom verwachten).

Hoe verantwoord ik dat? En belangrijker: hoe zorg ik ervoor dat de cliënt toch de benodigde uren krijgt?

Soms is het zelfs nóg moeilijker uit te leggen. Wanneer ik me zorgen maak om iemands gezondheid bijvoorbeeld, of wanneer de sociale situatie kwetsbaar is. Wanneer een cliënt naast de zorgvraag ook een psychiatrisch beeld heeft. Dat zijn geen concrete zorgvragen waar uren voor geprotocolleerd staan.

Op al die momenten ben je advocaat van je zorgvrager. Van die ene cliënt. Omdat je goede zorg wilt leveren die recht doet.

Een ‘populair’ woord dat steeds meer speelt in de zorg is advocacy. Binnen het verpleegkundig beroep wordt hier steeds meer aandacht voor gevraagd en zien we het zelfs als een competentie die wij als gezondheidswerkers moeten bezitten.

Een defenitie van ‘advocacy’ binnen de gezondheidszorg is: (uit Promoting Health, advocacy guide for health professionals, Switzerland, 2008)

Blending science, ethics and politics, advocacy is self-initiated, evidence-based, strategic action that health professionals can take to help transform systems and improve the environments and policies which shape their patients’ behaviours and choices, and ultimately their health.

Advocaat zijn van je cliënt gaat verder dan ‘zo goed mogelijk zorgen’. Het beïnvloeden en uiteindelijk veranderen van systemen, beleid en overheidsregels horen hier bij. Wij weten als geen ander wat het beste is voor onze zorgvrager. Maar niet altijd is dit gebaseerd op onderzoek of zijn we niet mondig genoeg. Wij, gezondheidswerkers, hebben moeite om de preekstoel op te gaan en onze zaak te bepleiten. We zijn daarin vaak bescheiden. Maar er is werk aan de winkel. Onze zorgvragers hebben onze stem nodig. Geef ons ‘de tijd’ terug!

kaart 1

kaart 2

Wat u en ik ook mogen vinden van dit congres en de uitkomst ervan… ik word altijd warm van zoveel passie. En niet alleen daar in Arnhem was het er. 1,4 miljoen mensen hebben gekeken, omdat ze zich op de een of andere manier betrokken voelden. Voor of tegen. Het maakte mij voor even niet uit wat de uitkomst zou zijn.

Als we die passie en die betrokkenheid allemaal zouden vertalen naar het leven van elke dag… Wat zou de wereld en onze samenleving er dan een stuk mooier uitzien. Dat we naar elkaar omzien, omdat we ‘elkaar zien’. Niet omdat we overal hetzelfde over denken, maar omdat we ‘samenleven’.

Deze week hebben we op 9 oktober de dag van de palliatieve zorg. Twee weken geleden hadden we de dag van de thuiszorg, een paar maanden geleden de dag van de verpleging. Waarom heeft de zorg zoveel speciale dagen? We doen gewoon simpelweg ons werk… elke dag. Voor mij is het elke dag ‘dag van de thuiszorg’ en ‘dag van de verpleging’ en ook ‘dag van de palliatieve zorg’. Er hebben elke dag mensen thuis intensieve zorg nodig, verpleegkundigen zijn 24 uur per dag overal ter wereld aan het werk en elke dag sterven er mensen.

Wat het wel speciaal maakt, is dat deze week overal ter wereld speciale bijeenkomsten en congressen worden gehouden om nieuwe kennis en inzichten rondom palliatieve zorg onder de aandacht te brengen. Zo bezoek ik komende dinsdag een bijeenkomst van het netwerk palliatieve zorg in Groningen en omgeving, waarin we als partners in de zorg elkaar opzoeken en kunnen bijpraten. Hoe kunnen we de zorg voor de palliatieve zorgvrager verbeteren? Palliatieve zorg is zoveel meer dan alleen maar zorgen dat iemand geen pijn heeft bij het sterven. Het is ook een bijstaan in psychische nood, spirituele vragen, relationele problemen en praktische zaken. Hierbij hebben we elkaar nodig.

Het thema van de World Hospice and Palliative Care Day dit jaar is ‘sharing the care’. Meer informatie kunt u vinden op www.dagvandepalliatievezorg.nl

Er zit een aanvraag van meneer in de map ‘zorgaanvragen’, in de computer. Ingediend door het ziekenhuis. Volgens het ziekenhuis heeft meneer een indicatie (het aantal uren toegewezen door het zorgkantoor). We bellen de afdeling van het ziekenhuis, want de aanvraag is wat ‘summier’. Het blijkt dat meneer nog erg zwak is en het is niet zeker of de mantelzorger de zorg verder goed aankan. Dat betekent in ieder geval direct een huisbezoek morgenmiddag. En die indicatie? Die hebben we niet…

Wij mogen geen zorg leveren zonder een indicatie. Dus waar is die? Na anderhalf uur en een x-aantal telefoontjes komen we erachter dat meneer op de wachtlijst staat voor een verzorgingstehuis. Meneer heeft dus een ZZP en vanuit die ZZP moeten uren aan Thuiszorg Groningen worden toegekend, omdat we ter overbrugging zorg gaan leveren. Maar de ZZP is niet toereikend, want meneer is meer zorgafhankelijk geworden. Wat een ingewikkeld verhaal weer.

Meneer kan de trap niet op. Dus moet hij beneden slapen. Ook moet zijn wond verzorgd worden, dat vraagt om een hoog-laag bed in de woonkamer. Vandaag bestellen, morgen in huis. ‘Bedhekken, papegaai en bedtafeltje. Doe ook maar een postoel erbij, want ik weet niet zeker of meneer helemaal naar de wc kan lopen.’ Wie is er morgen aanwezig in het huis van meneer om deze hulpmiddelen in ontvangst te nemen? Toch maar even de mantelzorger bellen, ondanks dat die al zwaar belast is.

Er wordt een zorgdossier gemaakt. Een zorgplan met alles wat daarbij hoort. Een klantenpas. Wie moeten naar deze zorgvrager? Heeft meneer een buikwond die door een verpleegkundige verzorgd moet worden, of kan hier ook een verzorgende naartoe? Hoeveel tijd gaat deze zorg vragen en hoeveel zorgmomenten heeft meneer nodig? Wie heeft er nog ruimte op route?

Als ik dan de volgende dag op mijn werk kom… zie ik een fax liggen. Meneer komt niet naar huis, hij wordt opgenomen in het verpleeghuis. Gisteren drie uur werk gehad met deze aanvraag… Dat was gratis, omdat de indicatie pas op de datum van ontslag toegekend wordt en deze nu dus voor het verpleeghuis is. Snel de hulpmiddelen afbellen dan maar…

Ze was vandaag bij een cliënt waar ze lange tijd niet was geweest. Het is een jongeman met een ernstige handicap. Hij zit gevangen in zijn lichaam en kan echt helemaal niets meer. Niet bewegen, niet praten, niet eten. Hij is volledig zorgafhankelijk.

In hoeverre hij begrijpt wat er om hem heen gebeurt en wie er bij hem is, weten we niet zeker. Hij kreunt, soms denken we daarom dat hij iets niet leuk vindt of zich niet lekker voelt. We kennen hem al heel wat jaren, dus herkennen wij zijn gedrag en kunnen we soms inschatten hoe hij zich voelt. We praten met hem, of beter gezegd tegen hem, want we krijgen geen reactie terug.

Dit wordt door velen van ons als ‘zwaar’ ervaren, ergens wel logisch. Hoe houd je dat vol: anderhalf uur lang, zonder dat je vergeet dat daar een mens ligt? Natuurlijk vergeet je dat niet, maar je handelingen gaan soms automatisch en je gedachten dwalen af… Ook weet je niet zeker of hij pijn heeft, of hij je wel aardig vindt, of hij wel weet wie je bent.

Mijn collega Betsy kwam bij deze jongeman binnen en liep zijn kamer in. ‘Goedemorgen Hendrik, dat is lang geleden. Het is Betsy.’ Hij deed zijn ogen open als reactie op haar stem en draaide zijn ogen richting haar. Herkenning! Hij kreunde even, maar bleef haar aankijken.

Betsy zei tegen me. ‘Ik ben er maanden niet geweest en dit was zo bijzonder. Voor dit soort momenten ben ik aan het werk!’

‘Mijn route is veel te druk’, ‘Ik kom niet bij mijn vaste cliënten, als ik steeds zorgvragers van andere routes over moet nemen’, ‘Cliënten klagen erg over zoveel verschillende medewerkers’, ‘Invallers lezen het zorgplan niet goed, er worden dingen vergeten’.

Vorig jaar zijn we een verandertraject ingegaan. We willen werken met kleinere teams. We maakten daarvoor een plan en veranderden roosters. Het grootste verschil is dat verpleegkundigen en verzorgenden nu samenwerken in plaats van dat ze in twee verschillende teams aan het werk zijn. Dat zou voor meer continuïteit en kwaliteit gaan zorgen. Zeker: we merken al verschil. Maar het gaat nog niet helemaal goed.

Natuurlijk is het vakantie geweest en hebben we gewerkt met veel invallers. Maar daarvóór was het ook niet oké. Er is ziekte in het team, soms langdurig. Van de achterblijvers wordt veel gevraagd. De meer complexere cliënten moeten worden overgenomen door vaste medewerkers. Dat betekent dat medewerkers vaak niet naar hun ‘eigen’ cliënten kunnen. De thuiszorg heeft niet een x-aantal kamers, we zijn geen verzorgingstehuis. We zijn afhankelijk van aanmeldingen en die hebben we niet zelf in de hand. Er is een stilzwijgende regel dat we niet zomaar een ‘wachtlijst’ hanteren. Dus soms zijn er weken dat we het bijna niet aankunnen en dan weer weken dat het rustig is. We gaan mee op de golven van de aanvragen. Dat betekent continu flexibel zijn, aanpassingen in de routes en overleg.

Soms lijkt het alsof we niets doen aan de ‘klachten’ van medewerkers. Maar dat is niet waar. Elke dag kijken we weer naar hoe het beter kan. Dat probeer ik uit te leggen aan de collega’s. We accepteren niet zomaar dat er geen continuïteit is, en we willen echt dat cliënten hun vaste medewerkers zien.

Toch wordt er dan gezegd: ‘Bah.. ik kan dat woord continuïteit niet meer horen, er is nog niets veranderd’.

Even word ik boos (in mezelf). Maar dan denk ik: ‘Houd alsjeblieft niet op met klagen, want stel je voor dat we het eens zouden accepteren!’. Dus luister ik verder.

Een 88-jarige vrouw gaat uit de kleren, voor heel Nederland. Ik hoop dat elke zorginstelling (ondanks de marktwerking) nog steeds zijn best doet om dit spotje geen realiteit te maken. Dat we elke dag ons best doen om de integriteit van onze zorgvragers te bewaken. Soms moet ik hier zelf ook aan herinnerd worden. Soms vergeet ik even welke drempel mensen over moeten om ‘uit de kleren te gaan’. Gelukkig herinneren de zorgvragers mij zelf hieraan.

Ik kwam bij een oude dame. Ik deed bij haar het eerste huisbezoek en zij vertelde mij na een operatie niet zo stabiel te zijn op haar benen. Ze was bang om te vallen in de douche en was daarom al drie weken niet geweest. Ik stelde haar voor om haar te helpen. ‘Wat denkt u, ik heb nu nog wel even tijd. Zou u het fijn vinden om even te douchen?’

Na het douchen, toen ze op de rand van haar bed zat, zei ze: ‘Meisje, jij bent de eerste na mijn eigen moeder die me heeft geholpen met wassen.’ Daar zat meer dan tachtig jaar tussen… ‘Ik vond het spannend, maar het was heerlijk… kom je morgen weer?’

Dan was er ook de meneer met een infectie bij zijn ogen. Hij kon niet goed zien, was uit evenwicht en kon zich tijdelijk niet zelfstandig verzorgen. Ook bij hem deed ik een eerste bezoek. Ik zou hem helpen met het verzorgen van zijn ogen en met douchen. Meneer ging akkoord, maar bleef wat zenuwachtig in de gang drentelen. Ondertussen had hij zich uitgekleed, op zijn onderbroek na. Ik vroeg hem wat er aan de hand was. ‘Weet je, ik heb ergens nog een zwembroek liggen… wil je dat ik die aantrek?’ Ik had moeite om een glimlach te verbergen.

‘Als u graag een zwembroek aan heeft, dan zoek ik die voor u op. Maar voor mij hoeft u dat niet te doen.’ Want dat was inderdaad de reden: hij wilde voor mij een zwembroek aantrekken.

Tijdens het douchen (zonder zwembroek) praatten we over zijn leven, over zijn overleden vrouw, over ouder worden.

Ik werd even bijgepraat door een collega, maar moest ook snel de wijk in. Er is ziekte in het team, dus iedereen moet even een stapje harder lopen en fietsen. Direct maar volle bak; een betere manier om te zien of alles weer werkt is er niet.

Cliënt 1: Mevrouw wordt vandaag opgenomen in het ziekenhuis voor een geplande operatie. Spannend voor haar. De tas staat klaar en ik wens haar sterkte.

Cliënt 2: Mevrouw vertelt mij tien dagen geleden beroofd te zijn in haar eigen huis. Je kent dat wel: mensen die zich voordoen als iemand van de PTT (!). Mevrouw is nog steeds van slag. Gelukkig hebben wij een sleutel van haar appartement, dus bij ons hoeft ze niet bang te zijn.

Cliënt 3: Mevrouw doet de deur open en begint direct te schreeuwen. Ze is woedend over de afgelopen paar weken. Mevrouw heeft veel invallers gehad en is het helemaal zat. Ik ben een bekend gezicht, nu kan ze eindelijk haar woede uiten.

Cliënt 4: Meneer doet de deur open met tranen in zijn ogen. Zijn vrouw is drie dagen geleden overleden. Mevrouw was ziek, maar het kwam toch nog heel onverwacht. Hij vertelt zijn verhaal en haalt herinneringen op. Pas negentig minuten later sta ik weer buiten.

Cliënt 5: Meneer en zijn vrouw staan voor de deur. Ze zijn blij: ‘Oh… het is Froukje!’ Ze trekken me zowat over de drempel heen.

Spanning, verontwaardiging, woede, verdriet en opluchting: allemaal emoties op mijn eerste werkdag na de vakantie. I am back in town!

‘Een gat in zijn hart’… En daar moet een medicijn in gespoten worden? Ik weet niet direct wat vetramil is. Maar dat doet er eerst niet toe. Ik denk: ik ga ECHT NIET iemand een medicijn in zijn hart spuiten! Nog nooit gedaan en volgens mij ook onmogelijk! Er bestaat geen protocol voor.

Meneer is al thuis, zegt de zorgaanvraag. De zorg moet morgen opgestart worden. Zou het een vergissing zijn?
Ik ga op onderzoek uit. Bij de bron. Ik bel meneer op. Ik zeg hem dat ik een aanvraag heb liggen van hem en dat hij vraagt om dagelijkse hulp.

‘Kunt u mij uitleggen waar u hulp bij nodig heeft?’
‘Ik kan er zelf niet bij.’
‘Waar kunt u niet bij?’
‘Bij mijn hak.’
…

Ik begin te lachen en vertel hem het verhaal. Hij lacht met me mee.

‘Erg vervelend voor u dat u een wond heeft, maar daar kunnen we u prima bij helpen.
Ik ben zo blij dat u geen gat in uw hart heeft!’
‘Nou zeg, ik ook!’

Vervolgens bel ik diegene op kantoor die de zorgaanvraag aangenomen heeft en vertel haar welke schrik ze mij heeft bezorgd. Ook daar wordt hartelijk gelachen. Het is heerlijk om deze dag lachend af te sluiten.

Met minder mankracht de zorg zo goed mogelijk blijven geven: dat is onze uitdaging in de zomer. En dat betekent elke dag weer kritisch kijken naar de planning. Welk niveau is er nodig voor deze cliënt? Wie heeft ruimte op zijn of haar route? Voldoen we aan de wensen van de cliënt?
Zorgvragers bereid ik alvast voor door te zeggen dat we met z’n allen moeten proberen deze vakantie door te komen. Dat het ons niet altijd lukt hen op de gewenste tijdstippen te helpen. Dat er invallers zijn, die (dat moet gezegd worden) hun werk met enthousiasme en betrokkenheid doen.

Mjjn hoofd en mijn bureau zijn vol aan het eind van de middag. Mijn gedachten dwalen even af… Ik ‘moet’ zelf ook nog op vakantie. Collega’s zeggen wat ik ook denk: ‘ik moet op vakantie, maar als ik kijk naar het werk wat er ligt, kan ik helemaal niet weg.’
Nu is niemand onmisbaar, ik ook niet. Maar mij bekruipt datzelfde gevoel. Cliënten die veel van je zorg nodig hebben en die je intensief begeleid, moeten het een paar weken zonder je doen. Misschien sterven ze juist in de periode dat je weg bent. Dan heb je ze begeleid in de laatste fase van hun leven en doen ze het laatste stukje zonder je. Natuurlijk, het gaat niet om mij, maar je begrijpt vast wat ik bedoel.

Om het straks even helemaal van me af te zetten… daar kijk ik naar uit. Soms denk ik: hoe gevaarlijk is het ook, zo betrokken als je kunt raken. Ik ben geen familie, maar zorgverlener. Maar in de zorg raakt het je vaak zo… het gaat tenslotte om leven, waar ikzelf ook deel van uit maak. Verdriet, blijdschap, boosheid, verrukking, onmacht. Allemaal emoties die herkenning geven, omdat ik ze ook heb. Omdat ik mens ben.

Als mens ga ik straks op vakantie en zal ik heus zo nu en dan in mijn gedachten een voordeur open zien gaan en mezelf naar binnen zien stappen. Even kijken hoe het gaat. En dan, als ik weer terug ben, zal ik merken dat de wereld niet heeft stilgestaan en mijn collega’s niet stilgezeten. Dan is alles gewoon doorgegaan.

Meneer is aan het strijden om te leven… voor zijn vrouw… voor hemzelf. Hij is de strijd aan het verliezen, langzaamaan. Nee, dat ligt niet aan zijn wilskracht, die is groot. Zo groot.. dat we nog niet durven te praten over ‘andere tijden’. Deze kracht overheerst nog de realiteit. Wachten moeten we… tot meneer eraan toe is om te praten over een ander soort moed. Een andere strijd. Om los te laten.

Meneer vertelde me vandaag dat hij weer met de taxi gaat. De vergoeding was toch rond gekomen. Hoe…? Misschien de mazen in de regelgeving.. een begripvol persoon aan de telefoon? Ik weet het niet. Maar dit was de eerste keer dat ik met een glimlach bij hem wegging. Ik zag hem in mijn gedachten rustig in de taxi stappen, zijn vermagerd hoofd tegen de hoofdsteun leggen en zijn ogen dichtdoen.

Overleven!
Als wij iets vergeten zeggen we: “Ja, ik heb het toch zo waanzinnig druk”
Als oude mensen iets vergeten zeggen we: “ze wordt dement”

Als wij depressief zijn, hebben we een depressie
Als oude mensen depressief zijn, zitten ze te zeuren

Als wij moe zijn, zijn we nodig aan vakantie toe
Als oude mensen moe zijn, dan zeggen we: “ze takelen wel af”

Als wij bezwaren maken, hebben we een uitgesproken mening
Als oude mensen bezwaren maken, dan hebben ze het weer niet begrepen

Als wij verliefd zijn, voelen we ons jong
Als oude mensen verliefd zijn, vinden we ze kinderachtig

Als bij ons iets mislukt, dan zeggen we: “Kom, er even keihard tegenaan”
Als oude mensen dat gebeurt, dan zeggen we: “Ach laat maar, het heeft toch geen zin meer”

Als je oud bent, moet je dus sterker zijn dan ooit….

Door: Paul van Vliet

Afgelopen week voelde ik me ook even ‘de wijkverpleegkundige van toen’. Ik was bijna bij mevrouw van de Velde, een cliënte. Op de hoek van de straat kwam een vrouw uit haar huis en riep me. Ze zag me dagelijks bij mevrouw van de Velde naar binnen gaan. Ze is zelf ook op leeftijd, is bang om te vallen en heeft moeite met douchen. Ze wilde weten wat we in de toekomst voor haar kunnen betekenen.

Na 10 minuten begon ik me al wat druk te maken over mijn route die zo uitliep. Ik wilde net naar mevrouw van de Velde lopen, toen er een andere buurvrouw aankwam. Ik ken haar; ze is sinds een jaar weduwe. Wij hebben haar man de laatste jaren van zijn leven intensief verzorgd. Natuurlijk moest ik even blijven praten. “Hoe is het nu?” en “Ik zie dat u nog steeds moeilijk loopt, al bijna een oproep voor een knie-operatie?”

Weer 10 minuten later kon ik echt naar mevrouw van de Velde toe. Na een half uur stapte ik weer op de fiets. Nog geen twee minuten later, hoor ik van boven af: Froukje, Froukje!!!! Vanaf de 8ste verdieping word ik aangesproken. “Mijn man ligt weer in het ziekenhuis hoor! Als hij thuis komt, dan hoor je het wel.” Niet alleen ik wist het nu, maar de hele buurt. En ik vanaf beneden: “Sterkte ermee en we horen het wel… doeg!!!”

Al deze gesprekjes en ontmoetingen waren niet in ‘geld’ uit te drukken, deze waren zo gezegd gratis. Maar ik vond het heerlijk. Al zo’n 7 jaar fiets ik door deze wijk, ik ben achter veel deuren geweest. Wat een rijkdom.. om in het leven van zoveel mensen te mogen binnenstappen.

‘Ik hoef vanavond geen zorg hoor.. ik ben bij een vriendin voetbal kijken’, aldus een 80 jarige mevrouw!

En zo was haar galerij versierd…

Toch jammer.. het verlies! Maar hoera voor de fantastische weken vol spel en spanning.

Mevrouw zal toch trots zijn op onze jongens.. daar ben ik van overtuigd.

We hebben een hittegolf beleid… Voor onze cliënten, maar zeker ook voor onszelf.

Maar het lijkt zich tegen te spreken…
Hoe kan ík het nu rustiger aan doen, terwijl een aantal van onze clienten meer zorg nodig hebben? Ze vergeten te drinken en mensen met hartklachten en een zwakke gezondheid zijn als eerste slachtoffer van uitdroging. Mensen die dementerend zijn voelen soms niet eens dorst. Dat betekent extra zorgmomenten, meer toezicht op eten en vooral drinken, het huis een beetje luchten, verwarming laag houden (hoe gek ook, oudere mensen zetten vaak de verwarming weer op een standje hoger), even opfrissen voor de nacht, vaker schone kleren aan, toch even de wasmachine aanzetten…

Dus wij druk met onze clienten, dat zij toch maar hun gezondheid mogen behouden tijdens dit warme weer.

En hoe kan ik een tempo lager werken?
Nu zult u denken … deze mensen hebben toch ook nog kinderen of andere mantelzorgers? Maar die zijn schaars in de zomervakantie. Of de thuiszorg een extra oogje op moeder wil houden?

Of… ‘dan sla je toch een keer een ‘wasbeurtje’ over?’ Maar wie wil nu niet met dit warme weer onder de douche, liefst twee keer toch?

O.. ‘dan zet je toch extra personeel in?’ De zomervakantie wordt zwaar. Het aantal aanmeldingen van vakantiewerkers dit jaar is zo laag, dat we nu al weten dat de gewone open diensten al niet opgevuld kunnen worden… laat staan extra diensten. Sinds begin juni is het rooster en onze planning al een kleine (uhh… grote) puzzel. Hulde aan onze planner!

Zorg eerst voor je eigen veiligheid, dan pas voor de ander…
Vaak is het andersom in de gezondheidszorg en dat siert ons. Ook deze zomer zullen we knallen, want we werken met een team enthousiaste mensen die niet voor een gat te vangen is.

Toch kan ik wel wat tips gebruiken… en mijn collega’s ook. Alvast bedankt!

Maar toch blijf ik erbij:

ZORGEN IS DUIDELIJK

Zorg is persoonlijk

Zorg is voor de patiënt

Zorg is voor iedereen

Zorg is laagdrempelig

Zorg is onvoorwaardelijk

Zorg is voor iedereen die het nodig heeft

Zorg is kwetsbaar

Zorg is niet zwart-wit

Zorg sluit niemand uit

In de zorg geen ‘tussen wal en schip’

Er bestaat geen ‘onnodige’ zorg

Zorg is professioneel met een hoge kwaliteit.. altijd!

De zorg heeft een hart…

Dus: DE ZORG KAN NOOIT EEN MARKT ZIJN.

Wilt u reageren op een van deze uitspraken? Graag!

En dan…
Krijg ik het koffertje niet open. Wat ik ook probeer, het lukt niet. Ik, groot technisch wonder (niet dus), probeer kalm te blijven en mevrouw niets te laten merken. Maar ook dat lukt niet, ze drentelt om mij heen en ziet met grote ogen mijn gepruts aan. Dan besluit ik om eerlijk spel te spelen.

“Ik krijg het koffertje niet open.” (rustig)
“Kun je Ineke bellen?” (paniek)
“Nee, die is met vakantie.” (rustig)
“Maar ik moet deze week wel mijn medicijnen hebben! “(paniek)

Gelukkig…
Ik besluit een collega in te schakelen. Zij kent het koffertje ook niet… maar je weet maar nooit. En ik denk nog: het zal toch niet zo zijn dat zij dat koffertje binnen een halve tel open heeft! En jawel hoor, ik trappel van ongeloof. Ook zie ik een glimlach doorbreken op het gezicht van mevrouw. Ze zegt tegen mij:

‘Je moet me niet zo laten schrikken hoor, want weet je, ik heb Alzheimer, daar word ik onrustig van!’

Wat een zelfkennis en wat een oneindig mooie zin. Volgende week krijg ik een herkansing en zal ik mevrouw en Ineke laten zien dat ik het heus zelf kan.

Klik hier voor meer informatie over de ziekte van Alzheimer

Ook voor een uitgebreide douchebeurt of een uurtje zwemmen moeten de bewoners in de buidel tasten. Douchen kost 21 euro en voor zwemmen moeten ze 42 euro op tafel leggen.Volgens de directeur heeft ZINN zelf geen geld voor deze extraatjes, zoals ze het noemt. De extra’s worden verzorgd door de medewerkers van ZINN, die daarvoor extra uren kunnen declareren. Koopmans vindt niet dat de maatregel te ver gaat en ten koste gaat van minder bedeelde bewoners. „Sommige mensen gaan toch ook vaker op vakantie dan anderen?“

Het Dagblad van het Noorden brengt het iets genuanceerder…
08-06-2010 Frisse neus is duur bij ZINN

GRONINGEN -Vijftien euro voor een wandelingetje. Eenentwintig euro voor een douchebeurt… Bewoners van de verzorgingshuizen van ZINN in Groningen, Hoogezand en Haren moeten flink betalen voor extra’s die het leven leuker maken.

Directeur Wil Koopmans vindt niet dat ze iets verkeerd doet.”Iedereen kan bij ons rekenen op basiszorg. Hoeveel dat is, hangt af van de situatie. Maar wij zijn een vangnet, geen hangmat. We willen alle cliënten het beste geven. Maar de overheid is niet overal verantwoordelijk voor en we hebben het geld niet. Ik wil daar eerlijk in zijn. Het vervelende is, dat de politiek dat niet vertelt. Die laat het aan ons over om aan de poort te zeggen wat onze beperkingen zijn.”

Ik heb even geen mening, laat die van jou hier horen!

Een collega gaf mij een artikel over de identiteit van zorgorganisaties. Een stuk om over na te denken. Hier werden zorgorganisaties (met een knipoog) ‘intensieve menshouderij’ genoemd; vergeleken met bedrijven:
• Zorgorganisatie = onderneming
• Patiënten en bewoners = klanten
• Zorg = product
• Zorgplan = contract
• Kwaliteit van zorg = klanttevredenheid en fysieke veiligheid

Maar toch…
En ja, daar zit een kern van waarheid in, maar zorg blijft toch een morele maatschappelijke waarde. Als samenleving vinden we dat kwetsbare mensen niet aan hun lot mogen worden overgelaten. Het gaat om de identiteit, het hart, van de zorgorganisaties. Waar staan ze voor? Het hart is vol van solidariteit, rechtvaardigheid, betrokkenheid en respect voor individuele waardigheid. En wat je geeft, dat krijg je terug…

Dezelfde collega is hiervan een mooi voorbeeld: ze had een aanrijding op de fiets tijdens haar werk. Niet ernstig, maar ze had wel de schrik in de benen. Bij een cliënte thuis kreeg ze een kopje koffie en kon ze op verhaal komen. ’s Middags belde deze cliënte naar ons kantoor om iets te vragen over de zorg… maar ze wilde vooral ook weten hoe het met mijn collega ging.

Wij, zorgmedewerkers, zorgen blijkbaar niet alleen voor onze zorgvragers, zij zorgen ook voor ons. Door te zeggen ‘voorzichtig hè, als je de weg opgaat!’ of ‘jas dicht doen hoor, anders word je ziek.’ Wanneer een cliënte een sinaasappeltje voor je perst, dan wordt er voor je gezorgd.

Het gaat om zorgen voor elkaar. Als je dat niet erkent, dan ontneem je een belangrijk aspect van de waardigheid en trots weg van mensen die afhankelijk zijn van zorg. Daarom kunnen keuzes in de zorg niet alleen uit economisch oogpunt genomen worden, want dan verwijder je het ‘hart’ uit de zorg.

(Deels ontleend aan een voordracht van Thijs Tromp over identiteit in de zorg)

Het woord ‘bezuinigen’ staat centraal in alle partijprogramma’s. Daar komen we niet onderuit. Niemand niet, geen enkele partij. Dus ook ik stem VÓÓR bezuinigingen, hoe dan ook. Elke partij heeft haar ideeën waar minder geld aan uitgegeven kan worden…

Ook in de zorg zal gesneden worden. Het wordt wel mooi ‘verpakt’, want er wordt extra geld door diverse partijen beloofd voor de gezondheidszorg op diverse terreinen. Dit zijn de ‘plusjes’ in de begroting. Tegelijkertijd zijn er ook ‘minnetjes’ in de begrotingen… en in het totaal komen de meesten dan toch uit op een dikke MIN. En dat terwijl het aantal ouderen alleen maar groter wordt. Waar zullen wij, zorgverleners, dat straks merken? En onze cliënten? Ik vind het spannend en het houd me dan ook erg bezig.

Daarom vind ik het ook zo leuk dat ik door Metro gevraagd ben voor het ‘lezerspanel’. Hier ben ik de laatste weken elke week te vinden. Ik geef mijn visie op het interview dat gehouden wordt met de lijsttrekker, de persoon of het partijprogramma. Zo raak ik nóg meer betrokken bij de verkiezingen en volg ik nóg intensiever alle praat- en tvprogramma’s Want misschien lijkt de politiek soms ver weg van ons te staan… het gaat wel over ons!

Donderdag 20 mei, Metro, interview Job Cohen:
Froukje Bijlsma, 26 JAAR, WIJKVERPLEEGKUNDIGE.
POLITIEKE VOORKEUR: CDA/CHRISTENUNIE
“Die extra 10 miljard: ik denk dat het
de geloofwaardigheid van Cohen een
beetje heeft aangetast. Ik was erg
nieuwsgierig toen Cohen naar voren
trad als lijsttrekker. Dat is er nu een
beetje vanaf. Het motto: mensen bij
elkaar houden! Een waardevolle
doelstelling vind ik, omdat we nu
eenmaal een samenleving zijn.
Alleen: hoe wil Cohen dit dan?”

Welke uitstraling zal de politiek straks krijgen… eentje van mededogen of van hardheid? Van geld of van menselijkheid? Van hoop of van angst? Ik ben nieuwsgierig naar politiek Nederland na 9 juni.

Hmm… dacht ik toen ik dit hoorde… daar hoor ik ook bij. Nu denken jullie: bij die ene helft of bij die andere?

Administratieve rompslomp
Nou in ieder geval hoor ik bij de groep mensen die echt de balen heeft van de administratieve rompslomp. Hier besteed ik soms wel de helft van mijn werkdag aan. En als dit nu helder en eenvoudig was, dan was het misschien niet zo erg. Maar regels en voorschriften veranderen zo vaak en worden beschreven in een document van wel 300 bladzijden. Alsof ik tijd heb om dit eens rustig te gaan lezen… Vooral omdat er een maand later dan vaak alweer een herziening komt.

Ik houd van mijn werk
Ook ik hoor bij de groep mensen die soms vanwege de hoge werkdruk ’s avonds onrustig is… Op een vrije avond wel te verstaan, omdat ik de volgende dag aan het werk moet. Ik zie dan in mijn hoofd een overvolle planning, een overvolle agenda. Dan houd ik mezelf voor: ‘je vindt je werk leuk, je houdt van je werk!’

En DAT GELD! Euro’s, budget, productie, winst, AWBZ, bezuinigen…. mijn probleem… Bah!

Ik houd van mijn werk

Ik houd van mijn werk

Ik houd van mijn werk

Dus lieve mensen, ik hoop dat dit duidelijk is; ik houd ontzettend veel van mijn werk… maar ik heb zeker wel eens aan een andere baan gedacht. Buiten de sector wel te verstaan. Maar ach ja.. ik zou het zo ontzettend missen.

Ruzie
Ik kwam bij een mevrouw om haar insuline te geven voor haar diabetes. Ze vertelde me dat haar dag niet goed begonnen was, want ze had ruzie met een vriend. Ik wilde me niet opdringen, maar even later vertelde ze me toch haar verhaal. Ik luisterde.

Zijwielen
Ook bezocht ik een meneer om zijn medicijnen op orde te brengen. Hij vroeg mij advies over zijwielen aan zijn fiets. Hij fietst graag, maar al die studenten zijn zo haastig en kijken bijna niet uit. Hij is bang om te vallen. Ik zei dat het een heel goed idee was en nog verstandig ook.

Afscheid
Deze week verhuisde een cliënt naar een ander deel van de stad en we hebben de zorg overgedragen aan een ander team. We hebben drie jaar intensief gezorgd voor deze man, met veel plezier. We zullen hem en zijn vrouw missen.

Wondzorg
Ik heb samen met een collega gekeken naar de wondzorg voor een cliënt en het wondbeleid is nu veranderd in samenwerking met de praktijkverpleegkundige van de huisarts. De wond van mevrouw ziet er nu goed uit, maar is nog lang niet dicht.

Huisbezoek
Ik deed een eerste huisbezoek bij een cliënt die was aangemeld door de huisarts. Zij is erg ziek en gaat binnenkort sterven. Ze zegt dat ze er klaar voor is.

Overleg
Ik had een overleg met Team 290 (gespecialiseerd team die mensen met dementie diagnosticeren en begeleiden) om de zorg voor onze cliënten met dementie en de begeleiding voor partners en familie door te spreken en op elkaar af te stemmen.

O,ja… én afgelopen woensdag was natuurlijk de dag van de verpleging en heb ik meegewerkt aan de geveldoekenactie van de campagne. 12 minuten lang hing het doek aan de st. Jozefkerk in Groningen. Klik hier voor de film.

Een gewone week, dus elke dag anders!

Op 4 mei liep ik mee in een stille tocht. We liepen vanaf het Joodse monument bij de van Mesdag Kliniek naar de Martinikerk in Groningen. Daar waren we 2 minuten stil en herdachten we ‘de doden’. Gedachten gaan door mij heen. Persoonlijke verhalen van mensen over verlies, wanhoop en desillusie die door documentaires de hele week op tv te zien zijn. Ik denk aan wat ik afgelopen week las in de krant.

‘Uit onderzoek van Maurice de Hond blijkt dat meer dan 50% van de Nederlanders twijfelt aan het nut van hulp aan derdewereldlanden.’ Tegelijkertijd hoor je over grote groepen mensen (honderdduizenden) dat ze geen huis meer hebben, geen eten, geen schoon drinkwater, geen medische zorg, geen onderwijs en geen veilige omgeving. En dit zijn de meest basale levensbehoeften.

Artsen Zonder Grenzen reageert op dit onderzoek: ‘Wij zijn het niet eens met veel van de geluiden die wij horen in de samenleving. Het is te gemakkelijk, zelfs onmenselijk om mensen in nood niet te helpen. De discussie over hulp is uit balans geraakt en we vinden dat het tijd dat Nederland een tegengeluid laat horen’.

Ik denk aan vorige week woensdag toen we ‘bevrijding’ vierden. Wij werden in onze nood geholpen en konden in de jaren erna weer aan de toekomst werken. We werden een welvarend land. Moeten we dan ophouden met zorgen voor anderen die het nu nodig hebben? Houd onze verantwoordelijkheid op bij onze eigen landgrenzen? Bij de zorg voor onze eigen mensen?

Ik droom ook. Ik droom van een samenleving waarin we altijd oog blijven hebben voor nood binnen en buiten Nederland en waarin we onze verantwoordelijkheid nemen wanneer collega’s in de wereld onze hulp nodig hebben.

Droom mee, help mee en kijk eens op www.ikhelp.nl

Ik ontmoette Anna een aantal jaren geleden in Zuid-Afrika. Ik werkte hier samen met locale verpleegkundigen en verzorgenden in een hospice waar stervende aidspatiënten hun laatste dagen ‘verzorgd’ doorbrengen. En Anna had een droom… Ze wilde een huis waar oude mensen verzorgd konden worden. Ik herkende haar droom. Want dat is ook de mijne… Maar ik vond haar droom ook erg ‘groots’, want armoede speelt een grote rol in haar situatie.

Met bewondering en een gevoel van trots las ik een nieuwsbrief van een andere werker uit dit gebied. Daarin stond:

“Anna , van het hospice Nakekela (betekent ‘zorg’ in het Zulu), is begonnen met het opzetten van een tehuis voor ouderen. Hier is zeer grote behoefte aan, want er is in de wijde omtrek nergens enige zorg voor oudere mensen. Ze heeft inmiddels de beschikking over een huis, waar nu 22 bewoners verzorgd worden. Wij hebben grote bewondering voor Anna. Naast haar werk bij Nakekela heeft ze ook een gezin met vijf opgroeiende kinderen en een echtgenoot die geen werk heeft.”

En ook dit stond in de brief:

”Een jongeman lag in een achterafhokje op de grond, kon niet praten, werd nauwelijks verzorgd en kon ook niets anders dan liggen, hij was lichamelijk en geestelijk ernstig gehandicapt. Niemand wilde voor hem zorgen toen zijn moeder stierf. Anna heeft ook deze jongen opgenomen en na een paar weken kan hij zich goed bewegen, kan zelfs al staan, hij lacht en praat en heeft het geweldig naar z’n zin..”

Ik heb collega’s overal in de wereld. Waar je ook komt, overal wordt gezorgd voor kwetsbare groepen, voor zieken, voor ouderen. Harde werkers die blijven vechten voor idealen en goede zorg. Ik ben trots dat ik deel uitmaak van deze grote groep dromende en zorgende mensen. Wordt vervolgd…

Zaterdagmiddag stap ik de deur uit. Mijn dienst begint rustig. Cliënten zijn kalm en vriendelijk, er gebeuren geen ‘gekke dingen’. Het is een avond om met een glimlach af te sluiten.
Na anderhalf uur avonddienst en nog drie uur en acht cliënten te gaan, zit ik bij een mevrouw aan tafel. Ik heb haar insuline gegeven. Dan word ik gebeld: een alarmoproep.

Een mevrouw is gevallen en ze kan zelf niet opstaan. Hebben we een sleutel? Nee, helaas. Is er iemand om de deur open te doen? Ja, dat doet mevrouw zelf. ‘Zelf?’, denk ik verbaasd.

Door het raampje bij de deur van de woning van mevrouw, zie ik haar iets verder op in de gang liggen. Ik roep, ze hoort me. Ik vraag of ze de deur kan openen. Maar helaas, ze heeft al haar krachten verspild. De buren hebben een sleutel, maar zijn weg. Wat nu?
Ik overleg met mevrouw. Moeilijk kan ik haar verstaan. Ze heeft pijn, er is veel bloed en ze voelt zich niet lekker. Ik bel eerst de politie. Dan 112 voor een ambulance, want ik weet niet goed hoe mevrouw er aan toe is. Ik zit op de grond bij haar voordeur en probeer met haar in contact te blijven.

Dan hoor ik sirenes en binnen vijf minuten zijn politie, ambulancepersoneel en ik binnen. Mevrouw is overdonderd door zoveel mensen en ligt er hulpeloos bij. Het is een ware veldslag in huis. Spullen zijn omgegooid en er is een spoor van bloed. Mevrouw heeft anderhalf uur lang zelf geprobeerd overeind te komen en uiteindelijk het nummer van Thuiszorg Groningen gebeld. Ze ziet mij en herkent me als de persoon die bij haar voordeur zat. Ik pak haar hand even. Ze heeft tranen in haar ogen, maar glimlacht naar me. Wat een dappere vrouw.

En dan.. ben ik blij dat ik bij haar voordeur mocht zitten.

Het is paasmaandagavond. Ik loop met een groep vrienden op een donker landweggetje ergens in de provincie Groningen. We zijn onderweg naar een paasvuur. Dan stopt er een auto. De bestuurder (ik zeg: zoon) stapt uit, loopt naar de bijrijderkant en helpt zijn ‘oude vader’ uitstappen. Uit de kofferbak komt een rollator. Dan loopt ‘oude vader’ kromgebogen achter zijn rollator het donkere landweggetje af. Blijkbaar heeft ‘oude vader’ net als ik de grote blubberplassen in het weiland met zijn rollator getrotseerd, want ik zie hem even later in een groepje zo’n tien meter van het paasvuur staan. Dit beeld ontroert mij, merk ik. Mijn aandacht wordt er steeds opnieuw naar toe getrokken. Waarom?

Ik maak er mijn verhaal van: zoon is vanmiddag bij ‘oude vader’ op bezoek gegaan. Ze aten samen en vanavond vroeg hij zijn vader of hij zin had om mee te gaan naar het paasvuur in het dorp. ‘Oude vader’ denkt aan voorbije jaren. Hij vond het steeds moeilijker om het stuk te lopen. Maar zoon zegt: ‘we gaan met de auto, dan hoef je alleen nog maar het laatste stuk te lopen’ . ‘Wat heerlijk’, denkt ‘oude vader’, ‘nu kan ik toch even de mensen van het dorp spreken, net als andere jaren’. Zoon is mantelzorger van ‘oude vader’.

Er wordt steeds meer verwacht van mantelzorgers, omdat de AWBZ ‘zo ontzettend duur is’… Ik vraag mij af: wanneer kinderen en andere mantelzorgers zo druk moeten zijn met zorgen, zorgen, zorgen… is er dan nog tijd en energie om samen leuke dingen te doen, om te zorgen dat oude vaders en oude moeders mee kunnen blijven doen in het leven. Help! Hoe kunnen we zorgen dat de AWBZ ‘goedkoper’ wordt én ondertussen overbelasting van mantelzorgers tegen gaan?

Leven is niet in de eerste plaats ‘goed verzorgd’ zijn. Leven is ‘meedoen’. Deze zoon zorgde ervoor dat ‘oude vader’ mee kon blijven doen. Ik werd warm van het paasvuur, maar ook van vader en zoon.

Ik wens dat zoon niet overbelast raakt.

Toen ik vorige week terug kwam uit een vergadering, lag er een notitie dat ik een cliënt moest terugbellen. Onheilspellend schreeuwde de naam van de cliënt van het papier. Ik moest even denken aan een boek dat ik dat weekend las; De thuishulp van Jet Berkhout. Leuk en erg herkenbaar. In haar boek besteedt ze een hoofdstuk aan een cliënt waarvan de wijkverpleegkundige zegt: ‘je hebt het weer overleefd!’. Nu, zo’n cliënt is die van mijn terugbelnotitie ook. Wanneer je deze meneer geholpen hebt en weer buiten de deur staat, merk je dat je je adem een poosje ingehouden hebt en je weer vrij voelt. Ja, zorgvragers zijn niet altijd makkelijk.

En dus drukte ik met het zweet in mijn handen het telefoonnummer van deze meneer in en bereidde ik me voor op een confrontatie.

‘Jaaaah…’
‘Goedemiddag, met Froukje.’
‘Oh, Froukje, o ja.’

Een beetje verbaasd en ook wat argwanend over zijn enthousiaste begroeting, vroeg ik hem waar hij me over wilde spreken. Het ging over iets wat ik een paar weken geleden voor hem geregeld had. Die ochtend was degene die ik gevraagd had te komen, bij meneer op bezoek geweest. En meneer was zeer tevreden.

Hij wilde me dat gewoon even vertellen. Meer niet… er was niets mis, er was geen geschreeuw aan de andere kant van de telefoon te horen.

‘Ik ben blij dat ik heb kunnen helpen.’
‘Ja, ik ook.’
‘Tot de volgende keer, fijne middag nog!’

Met een glimlach hang ik op. Het was een normaal gesprek, voor iemand die zou meeluisteren. Voor mij was het een bijzonder gesprek. En een gesprek waar ik een beetje trots op ben. Want dit betekende dat de energie die ik gestoken heb in het opbouwen van vertrouwen niet voor niets is geweest. In dit geval had ik de hoop al een beetje opgegeven, maar misschien.. biedt dit mogelijkheden om nog wat meer te bereiken. Ik hoop het.

Om terug te komen op de opmerking in het boek ‘De thuishulp’: ik had het zeker overleefd! Zou het de lente zijn?

Overigens: dit uur en vijftien minuten waren ‘niet productief’.

En dan was er ook die ene cliënt waar ik die dag voor mocht zorgen. Ik kom een huis binnen vol met mensen. Mevrouw is er net komen wonen en ze geniet van een vol huis met kinderen en kleinkinderen. Ze kan niet goed meer lopen en zichzelf niet meer verzorgen. Ik help haar met douchen en ze kletst me de oren van mijn hoofd. Over vroeger, over nu. Ik geef haar wat extra tijd onder de douche, want al zittend op de douchestoel geniet ze van het warme water. Ondertussen sta ik ‘niets te doen’, maar wel te luisteren naar haar verhalen.

Als ik weg ga, kijk ik even op mijn telefoon. Daarop staat de tijd geregistreerd die ik voor de zorg nodig had. Een uur en een kwartier ben ik binnen geweest, want.. o, ja.. mevrouw had ook nog een wond die aandacht nodig had. Vijftig minuten persoonlijke verzorging en vijfentwintig minuten verpleging. Naast het plezier wat ik had, was dit natuurlijk wel ‘productie’.

Het lijken twee tegenstellingen: ‘zorgen’ en ‘productie’. Het zit het me soms in de weg als verpleegkundige, maar als beroepsbeoefenaar moeten we hiermee aan de slag. ‘Werken met zorg’ is het motto van Thuiszorg Groningen. Zeg dit motto hardop een flink aantal keren en je hoort steeds weer iets anders. Werken met zorg is ook elke dag anders. Zorgen voor het bedrijf hoort daar nu eenmaal bij.

‘Voor alle hulpverleners van thuiszorg. Bedankt voor jullie goeie zorg voor mijn moeder. Jullie hadden zoveel geduld en stonden altijd voor haar klaar. Petje af voor jullie hoor! De kinderen.’

‘Lieve mensen, we willen jullie hartelijk bedanken voor de goede zorg die jullie ons hebben geboden. Fijn dat er ‘engelen’ op aarde zijn die je de helpende hand bieden door persoonlijke zorg en op emotioneel vlak. We hebben dit gewaardeerd en wensen jullie alle goeds.’

In een tijd waarin zorgen groot zijn, mogen wij familie ondersteunen. Dit doen we op een praktische manier. Door te zorgen dat alles thuis aanwezig is; van medicatie tot bed. Door tijd te nemen voor de lichamelijke verzorging. Door te zorgen dat andere hulpverleners op het goede moment ingeschakeld worden, van huisarts tot thuiszorgmedewerkers, voor het waken in de nacht. Maar niet alleen ‘praktisch’ zijn we aanwezig. We hebben ook een luisterend oor en bieden begeleiding in het ziekteproces. We proberen te anticiperen op situaties die nog gaan komen. We proberen de cliënt die gaat sterven en de familie een veilige en geborgen omgeving te bieden waarin ruimte is voor henzelf. Dit is mooi, maar ook ‘hard’ werken.

Niet altijd krijgen we hiervoor kaartjes, zoals deze week. En dat hoeft ook niet. We hoeven niet altijd zo letterlijk bedankt te worden. De grootste dank zie ik in het feit dat deuren voor ons opengaan. Op het moment dat verdriet groot is en afscheid nemen onvermijdelijk, worden wij welkom geheten.

Gelukkig zijn niet alle situaties waarin we terecht komen verdrietig. Het kan ook om kortdurende zorg gaan, wanneer iemand een ‘tijdelijke’ wond heeft. De zorg kan ook ‘levenslang’ zijn, als iemand chronisch ziek is of een handicap heeft. Dan geven we zorg op gebieden waarin de zelfzorg tekort schiet. Zo, dat mensen hun dagelijkse dingen kunnen blijven doen en thuis kunnen blijven wonen.

Maar altijd is er sprake van een situatie van afhankelijkheid, waarin de deur voor ons opengaat en we het leven van een ander binnenstappen. Dat is het mooie aan mijn vak. Daarom van mijn kant: bedankt voor jullie warm welkom!

Een man sprak mij aan. “Mag ik u iets vragen?”
“Ja hoor”, zei ik.
“Hebt u zestig cent voor mij voor het slaaphuis?”
Nu zeg ik vaak ‘ja’. Dat hoort bij mij. Maar deze keer zei ik ‘nee’, want dat heb ik geleerd.

Onze wegen scheidden en ik keek nog eens achterom. Ik zag dat hij een rugtas droeg. Laat ik nu dezelfde rugtas om mijn schouders dragen op dat moment, namelijk die van Thuiszorg Groningen. Op dat moment dacht ik: ik heb hem laten gaan! We hadden dus iets ‘samen’: die tas. Ik dacht, in mijn grote vertrouwen in de mensheid, dat hij deze tas waarschijnlijk van een collega had gekregen. Ik wilde hem achterna lopen, maar weg was hij.

Ik ging op zoek naar mijn fiets. En gelukkig… de man had een rondje gelopen en opnieuw kwamen we elkaar tegen. Ik vroeg of hij nog steeds op zoek was naar geld voor het slaaphuis en natuurlijk… dat was hij. “We hebben dezelfde tas”, zei hij. In mijn hoofd speelden vragen. ‘Welke weg heeft deze tas afgelegd, welk verhaal zit er in deze tas?’ Ik liet het aan mijn verbeelding over.

Onze wegen scheidden weer. En ik werd boos. Boos, omdat we er blijkbaar niet voor kunnen zorgen dat iedereen het ‘goed’ heeft. Ik werd bovendien verdrietig. Omdat ik dat in mijn eentje ook niet kan.

Dit ben ik… Froukje-Johanna (mijn roepnaam, in dit blog zal het Froukje worden), iemand met rechtvaardigheidsgevoel, waarin ik mijn grenzen nog steeds aan het ontdekken ben. Dat gevoel maakt mij in mijn beroep kwetsbaar, omdat ik ook als wijkverpleegkundige niet alles ‘goed’ kan maken.

Willen jullie de komende tijd met me ‘meelopen’ tijdens mijn werk? Ik heb namelijk een heel mooi vak, dat weet ik zeker. En dat weten jullie straks ook!