… dat het verstevigen van de rechten van cliënten hierbij kan helpen.”

Als u in de volgende periode staatssecretaris van VWS zou zijn, waar zou u dan op bezuinigen in de ouderen- en thuiszorg? En waar zou u juist niet op bezuinigen?

We zullen er niet aan ontkomen dat ook de zorg bij de bezuinigingen wordt betrokken. Het gaat overigens bij de zorg altijd om het afremmen van de zorg. We doen dat in drie fasen: eerst kijken naar doelmatigheid van de zorg en het terughalen van overschrijdingen waar die zich voordoen. Als dat niet voldoende oplevert, kijken we naar de tarieven van zorginstellingen. Pas daarna worden andere maatregelen onderzocht. Van belang is dat het CDA de AWBZ wil behouden voor de langdurige, onverzekerbare zorg. Nu en in de toekomst.

Bent u voor of tegen marktwerking in de langdurige zorg en wat verstaat u (uw partij) hier precies onder?

Ik kan misschien beter vragen wat u onder marktwerking verstaat. Ik merk dat er veel verschillende beelden zijn bij deze term. Waar het CDA voor pleit is: transparantie van resultaten, keuzevrijheid voor de cliënt, inkoop gebaseerd op resultaten van zorgaanbieders en ruimte voor innovatie, ook door nieuwe toetreders een kans te geven. De afgelopen jaren hebben we hier naar toe gewerkt. Bijvoorbeeld met de komst van de indicatoren verantwoorde zorg, waarbij juist de VVT-sector een onmiskenbare rol heeft gespeeld. Maar ook via het transitieprogramma langdurige zorg. Deze ervaringen leren ons ook dat ons huidige systeem soms stuurt als het gaat om innovatie en dat nog niet altijd degenen die de beste kwaliteit leveren daarvoor beloond worden.
Daar is nog wel een slag in te maken. Maar als u denkt dat dat zonder overheidsregulering is, dan vergist u zich. Volgens mij heeft de overheid zeker een rol in het mee vaststellen wat kwaliteit is en vooral in het toezicht daarop, in het faciliteren van de cliënt in het maken van keuzes en in het ruimte creëren in het financieringssysteem voor innovatie. Het zal u niet zijn ontgaan dat ik via een kwaliteitsinstituut ook de introductie van kwalitatief hoogwaardige en doelmatige manieren van zorgverlening wil stimuleren.

Hoe ziet uw partij de rol van de cliënt / patiënt?

De cliënt / patiënt is essentieel. Om hem of haar draait het uiteindelijk. Kleinschaligheid en goed contact tussen zorgverlener en cliënt zijn de ene kant van de medaille. De andere kant is een systeem waarbinnen de cliënt daadwerkelijk invloed kan uitoefenen, in zijn keuze voor de zorgaanbieder, maar ook in de wijze waarop zijn zorg dagelijks is ingericht. Ik denk dat het verder uitbouwen van persoonsvolgende financiering een belangrijke stap is en ik denk dat het verstevigen van de rechten van patiënten / cliënten hierbij kan helpen.

Ik wil er wel één kanttekening bij maken. In toenemende mate worden cliënten mondiger en weten ze beter wat voor zorg ze willen en nodig hebben. Tegelijkertijd blijft er een groep die helemaal niet zo mondig is, omdat ze erg van zorg afhankelijk zijn of om dat ze bijvoorbeeld dementerend zijn. Niet elke patiënt zal in elke fase van zijn leven dezelfde actieve rol vervullen. En dat vraagt van zorgaanbieders dat ze daar oog voor hebben.

De ambtelijke commissie langdurige zorg heeft vier bezuinigingsscenario’s uitgewerkt voor de AWBZ. Als u zou moeten kiezen, naar welke van de vier gaat uw voorkeur dan uit en waarom?

Volgens mij heeft de commissie goed werk geleverd door vier verschillende scenario’s te ontwerpen voor een toekomstige ordening van de langdurige zorg. We staan immers voor de nodige uitdagingen de komende tijd: vergrijzing, een krappere arbeidsmarkt en een ingewikkelde financieel economische situatie onder meer. Maar ook een sector waarbinnen een verdere ontwikkeling naar cliëntgerichtheid gewenst is. De ontwikkelde scenario’s kennen allemaal verschillende mens- en maatschappijbeelden. Binnen die scenario’s zijn andere keuzes mogelijk. De opdracht voor de commissie was met bezuinigingsscenario’s te komen. Dat is ook gebeurd. Ik denk dat we uit de verschillende scenario’s zinvolle elementen kunnen halen. De AWBZ moet terug naar de kern. De meer op genezing gerichte zorg, zoals revalidatiezorg, hoort dan meer thuis in de zorgverzekeringswet. Op die manier is ook aansluiting bij andere vormen van zorg makkelijker te organiseren. En er zijn ook andere elementen van langdurige zorg die niet in de AWBZ thuishoren, maar meer in bijvoorbeeld het domein van maatschappelijke ondersteuning. Een combinatie van de diverse scenario’s lijkt mij dus voor de hand liggen.

Met welke partij zou u in een coalitie het beste zaken kunnen doen voor wat betreft de langdurige zorg?

Met elke partij die net als het CDA bereid is te kijken hoe er zo veel mogelijk kwalitatieve zorg wordt geleverd op een zo efficiënt mogelijke manier, waardoor de zorg betaalbaar blijft en beschikbaar voor wie het nodig heeft. Saving lives and costs, zei Obama terecht. Daar ligt een nieuwe agenda. Die moet worden opgepakt.

Wat is uw persoonlijke beeld van of ervaring met ouderen- en thuiszorg?

Mijn ervaring is dat er in de ouderen- en thuiszorg met veel toewijding gewerkt wordt. Ik was recent nog in het kader van de zogeheten Tour de Nurse in een verzorgingstehuis in Raalte, samen met CDA-kamerlid Sabine Uitslag. Daar hoorde ik van verpleegkundigen van verschillende afdelingen hoe toegewijd zij te werk gaan, maar ook waar zij tegenaan lopen. Vanzelfsprekend kwamen we dus ook op de veelgehoorde klacht van de hoeveelheid bureaucratie in de zorg. Op een aantal vlakken is het heel nuttig en verstandig om zaken te registeren – denk aan medicatiegebruik bij opname – maar de meer administratieve zaken leiden soms tot irritatie bij het personeel omdat zij die tijd liever aan hun patiënten besteden. Ik heb hen dan ook gevraagd mij een lijstje van vijf punten aan te leveren, waarvan zij denken dat die een oplossing kunnen bieden voor dit soort problemen.

Waar bent u trots op als het gaat om de ouderen- en thuiszorg in Nederland?

Ik ben er trots op dat we in Nederland een relatief goede ouderenzorg kennen. Ik zie mooie voorbeelden waar we erin slagen kleinschalige zorg te organiseren, die goed aansluit bij wat verschillende cliënten willen. Nederlands zorg kenmerkt zich ook door een grote gerichtheid op kwaliteit van leven en gaat daarmee verder dan de meer medische invalshoek die sommige andere landen kenmerkt. Dat sluit aan bij hoe veel mensen oud willen worden.

download het verkiezingsprogramma >>

<< terug naar interviews