Ouderen leven niet meer in het ‘Ot en Sien’ tijdperk

Reisverslag Droombus 9 november – Frankeland, Schiedam

We zijn stil blijven staan in de tijd. Bij ouderen denken we aan zeurende, oude mannetjes die aan het biljarten zijn, aan zitten achter een geranium. Bij ouderenzorg denken we aan een gesloten, stoffig bejaardenhuis, met een grote zaal met bedden. “Bij Frankeland in Schiedam klopt dit beeld in geen geval”, roepen de deelnemers trots. “Er is een restaurant, een verwarmd zwembad en een sportcentrum. De cliënten hebben elk een eigen kamer. Ze zijn vrij om te doen wat ze willen, op het tijdstip dat ze willen (met uitzondering van de dementerenden, daar is de afdeling wel gesloten). Er is geen avondklok ofzo. En wil de cliënt ’s ochtends lekker tot 11 uur uitslapen, dan brengen wij de medicijnen en laten we hem lekker liggen. Familie kan dag en nacht langskomen. Dit open beeld moeten we meer naar buiten brengen. En om het verhaal compleet te maken heeft Frankeland ook een vakantievilla in Spanje en een vakantiehuis in Rockanje. We willen gewoon de bewoners gelukkig maken.”

Ouderenzorg is hip. Dat is het beeld dat de mensen van ons hebben in 2012. Althans, dat dromen deze deelnemers… Enkele quotes uit het gesprek:

“Ouderen leven niet meer in het ‘Ot en Sien’ tijdperk. Zelf heb ik tatoeages. Mijn leidinggevende keek hier in het begin bedenkelijk naar. Maar mijn cliënten zeggen: meid, wat leuk!. Er is veel meer bespreekbaar met ouderen dan je denkt. Ik ging met twee vrouwen naar de markt. Kopen ze allebei dezelfde trui met een andere print. Vraagt de ene vrouw: wat heb jij van voren? Is het antwoord: hetzelfde als jij, jij bent toch ook een wijfje… Echt, deze mensen zijn niet van suiker.”

“Maar de filmpjes die je van ouderen ziet, bijvoorbeeld tijdens de opleiding maar ook op televisie, zijn nog uit het jaar nul. We moeten zelf een grappig filmpje van ouderen maken. En plaatsen op Youtube bijvoorbeeld. Laat zien hoe de mensen hier echt zijn. De mensen waar je mee werkt als je kiest voor ouderenzorg. Of Johny de Mol uitnodigen om een programma te maken over ouderen. Dat heeft hij ook zo mooi gedaan over mensen met downsyndroom. Of Patrick Lodiers van BNN. We hebben alle ingrediënten in huis om er een mooie serie van te maken. Emotionele momenten, (zwarte) humor, een flinke dosis fantasie, hilarische situaties. Achter sommige hilarische situaties schuilt iets wat eigenlijk triest is. Sommige dementerenden zijn bijvoorbeeld constant zoekende naar een bushokje, om naar huis te gaan. Dan kun je beter een echt bushokje in huis plaatsen, waar de mensen kunnen wachten dan dat je ze laat dagelijks zoeken. Maar een foto of film van een groep mensen die in een verpleeghuis aan het wachten is bij een bushok levert natuurlijk een gek beeld op. Een lach en een traan liggen vaak dicht bij elkaar.”

“Ik werkte zelf mee aan de negatieve beeldvorming. Toen ik als arts begon, riep ik altijd: ik ga nooit in een verpleeghuis werken. Tijdens de opleiding werden daar ook grapjes over gemaakt, als verpleeghuisarts sta je onderaan de ladder. Toen ik in het ziekenhuis werkte, maakten we volop grapjes, ik ook. En dan kom je toch in een verpleeghuis werken. Pas dan ontdek je dat het heel mooi is. De persoonlijke aandacht die je de cliënten kunt geven!”

“Natuurlijk komen we daarbij tijd tekort. Eigenlijk zouden we een werkweek van 36 uur moeten draaien waarvan je 32 uur werkt zoals er van je wordt verwacht. En 4 uur vrij mag besteden aan je cliënten, op de manier die je cliënten willen.”

“Het is ook belangrijk dat Nederland ons zorgstelsel met een bredere blik bekijkt. Onze ouderenzorg levert een belangrijke bijdrage aan de emancipatie. Immers, doordat we de zorg in Nederland zo goed hebben geregeld, kunnen Nederlandse vrouwen werken en hoeven ze niet dagelijks voor hun ouders te zorgen. Je zou er toch niet aan moeten denken dat je je baan op moet geven om voor je moeder te gaan zorgen. Want ondanks de beknibbelingen op de zorg, is het in Nederland nog steeds goed gesubsidieerd. In België bijvoorbeeld betaal je heel veel geld voor de ouderenzorg. We hebben hoge verwachtingen van de zorg, dus daarom stellen we ook steeds hogere eisen. We vergeten wat al heel goed is in Nederland. In Amerika zijn ze nu pas aan het kijken hoe ze zorg voor iedereen betaalbaar kunnen maken!”

“Natuurlijk gaat de rol van de mantelzorg met de komst van de ZZP veranderen. We moeten de familie er nog beter bij gaan betrekken. Een goed gesprek is de bindende factor. Daarom wordt 2010 het jaar van het goede gesprek. We krijgen allemaal een handvat aangereikt hoe je een goed gesprek kunt voeren. Met de cliënt, met de familie en met collega’s onderling. Daar kijken we naar uit.“