Het boek dat dit jaar centraal staat in de ‘Nederland Leest’-campagne is De Grote Zaal van Jacoba van Velde. Het is een korte roman over de laatste dagen van een vrouw in een verzorgingshuis.

Het boek uit 1953 sluit aan bij het thema ‘Ouderdom en eenzaamheid’, zegt de CPNB, die de campagne organiseert. De Grote Zaal was de eerste roman van Van Velde, die verder vooral korte verhalen schreef en in 1985 overleed. ‘Nederland Leest’ wordt in oktober en november voor de vijfde keer gehouden. Het boek dat centraal staat, wordt dan uitgedeeld in bibliotheken.

Hij kijkt me aan en zegt: ”Die foto van jou, die kaart van de stukjes die je schrijft, die staat bij mij onder Antonius.” Antonius van Padua. Ik moet even denken… maar dan gaat er een lichtje branden. Daar heeft de bewoner een beeld van in zijn appartement. Het is een belangrijke heilige in katholieke kringen. Daar wordt deze heilige aangeroepen om kwijtgeraakte zaken terug te vinden. Het aanroepen werkt met een spreuk:  ’Heilige Antonius, beste vrind, maak dat ik m’n (zoekgeraakte spullen) vind.’

De bewoner kijkt me aan en zegt. “Ik denk dat het helpt.” Mijn foto staat dus onder Antonius, op de kamer van die bewoner. Ergens geeft dat me wel weer hoop. Is het bijgeloof? Is het gewoon hoop? Ik heb geen idee. Maar wanneer alle bewoners verzorgd zijn en op bed liggen, loop ik over de afdeling en ik mompel tóch een aantal keer, “Heilige Antonius, beste vrind, maak dat ik mijn telefoon terug vind.” Hopelijk werkt het.

Als de ene helft van mijn personeel op vakantie is, werkt de andere helft namelijk gewoon door. Een goede planning en strakke protocollen moeten de kwaliteit van zorg dan waarborgen. Jawel, ook in de warmste maanden van het jaar is dat cruciaal. Want juist dan loert het gevaar van een diarreegolf. Of van een griepepidemie. Waakzaamheid blijft geboden, evenals goede zorg in de vorm van extra drinken en extra aandacht. SUPER!

En toch heeft deze periode van hoge werkdruk ook zo zijn charmes, bijvoorbeeld op het gebied van saamhorigheid. Dankzij de grote betrokkenheid van mijn personeel en van de familieleden van onze bewoners komen we er altijd goed doorheen. Iedereen werkt mee. Ook de verbouwing van de aanleunwoningen gaat gestaag door. Dit jaar zorgen de bezuinigingen voor een extra uitdaging, want we kunnen geen uitzendkrachten inzetten. Niemand klaagt en het ziekteverzuim blijft laag rond de 4%! Als leidinggevende kun je alleen maar trots zijn op zulke fijne collega’s.

Florence, de organisatie waartoe Jonker Frans behoort, is in de tussentijd bezig haar strategie te herijken. Ze wil zich onderscheiden door het ‘SUPER-gedrag’ van alle (on)betaalde krachten. Waar dat SUPER precies voor staat?

S = Samen met
U = Uitnodigend
P = Professioneel
E = Effectief
R = Respect

De komende maanden geven we in de prakijk samen vorm en inhoud aan deze nieuwe waarden. En ik kan u nu al vertellen: Jonker Frans is er klaar voor!

Ik weet het nog goed, mijn vader overleed zeer onverwachts toen ik 35 jaar was. Vanaf dat moment was ik niet meer ‘zomaar’ een jong volwassene, maar werd ik mantelzorger. Mijn toch al kwetsbare moeder kon de dood van mijn vader niet aan en werd steeds afhankelijker van anderen. Ik werkte in de zorg en nam als vanzelfsprekend het grootste gedeelte van de zorg voor haar op me. Ik heb, samen met mijn broers en zussen, 5 jaar mantelzorger mogen zijn.

Deze ervaring heeft mij uiteraard gevormd. Tijdens, maar ook na die periode zag ik wat er allemaal bij komt kijken om de zorg voor je naaste goed geregeld te krijgen. Bureaucratie, onvriendelijke mensen aan de telefoon, wachtlijsten en wel tien verschillende medewerkers per week in huis. En dan het moment bepalen dat je moeder moet verhuizen… Uiteraard namen wij dat besluit samen, maar toch ervaarde mijn moeder het als dwang en daar had ze gelijk in……het kon echt niet meer. IK kon echt niet meer, naast mijn fulltime baan.

Ben jij je daar bewust van als verzorgende? Dat familieleden zich schuldig voelen over het feit dat ze één van hun ouders in een verzorgingshuis ‘opbergen?’ Zo voelt dat soms bij hen. Zo voelde dat in ieder geval bij mij. Klagen ze misschien daardoor veel over de zorg, uit schuldgevoel? Of trekken ze zich terug, omdat ze medewerkers niet voor de voeten willen lopen? Ben jij je bewust van het feit dat bewoners soms onder dwang zijn verhuisd? Dat ze hun eigen huis en omgeving erg missen en veel spullen kwijt zijn, weggegooid door de kinderen?

Praat eens over dit onderwerp met collega’s die ook ervaringsdeskundigen zijn. En misschien wil je deze gesprekken of discussies delen op deze website. Ik ben er benieuwd naar.

Overleven!
Als wij iets vergeten zeggen we: “Ja, ik heb het toch zo waanzinnig druk”
Als oude mensen iets vergeten zeggen we: “ze wordt dement”

Als wij depressief zijn, hebben we een depressie
Als oude mensen depressief zijn, zitten ze te zeuren

Als wij moe zijn, zijn we nodig aan vakantie toe
Als oude mensen moe zijn, dan zeggen we: “ze takelen wel af”

Als wij bezwaren maken, hebben we een uitgesproken mening
Als oude mensen bezwaren maken, dan hebben ze het weer niet begrepen

Als wij verliefd zijn, voelen we ons jong
Als oude mensen verliefd zijn, vinden we ze kinderachtig

Als bij ons iets mislukt, dan zeggen we: “Kom, er even keihard tegenaan”
Als oude mensen dat gebeurt, dan zeggen we: “Ach laat maar, het heeft toch geen zin meer”

Als je oud bent, moet je dus sterker zijn dan ooit….

Door: Paul van Vliet

bestuurder

Wil Koopmans-Kornelius is bestuurder van Stichting ZINN met tien woonzorglocaties in Groningen, Haren en Hoogezand.

Het is de vraag hoe vanzelfsprekend dat in de toekomst is. Er is steeds meer vraag naar ouderenzorg. Vanuit de overheid is de keuze gemaakt voor de invulling van het huidige basispakket in de zorg. ZINN wil eerlijk zijn over ouderenzorg en geen valse verwachtingen wekken. Menskracht is kostbaar. Om onze zorg- en dienstverlening op peil te houden moeten wij steeds blijven zoeken naar nieuwe mogelijkheden. Zo is bij ons, naast de basiszorg, extra zorg te koop. Dat heeft de afgelopen tijd nogal wat stof doen opwaaien.

Verwachtingen van cliënten en hun familie over de ouderenzorg zijn hoog. Te hoog? De overheid schept valse verwachtingen, zoals met de brochure ‘Daar hebt u recht op in een AWBZ-instelling’. De douchebeurt, de wandeling, een gebakken eitje… De vanzelfsprekendheid, waarmee alle zorg en diensten aan ons worden overgedragen, verbaast mij soms. Voor een relatief klein bedrag per dag wordt verwacht dat wij verzorging, verpleging, medicijnen, schoonmaak, eten en drinken, een wandelingetje en vermaak leveren.

We moeten realistisch blijven. De grenzen van de zorg zijn met de huidige budgetten bereikt. Een voorbeeld: als je grootvader ZZP3 heeft en hij is – letterlijk – een morsig type, dan redt je het simpelweg niet met 1,5 uur schoonmaken in de week. Hoe lossen we dat op? We zullen de verantwoordelijkheid weer meer moeten terugleggen bij de burger. We kunnen géén hoogwaardige service bieden zonder de hulp van mantelzorgers en vrijwilligers. Want juist menskracht is zo kostbaar. En daarom letten we ook op de kleintjes. Terug naar het luikje, bij de deur van het appartement, waarin de maaltijd wordt geschoven, willen we niet. Je gunt het bewoners als mijnheer X om net als iedereen even gezellig te genieten van een maaltijd tussen de middag.

Ons hart ligt bij de mensen voor wie wij zorgen. Wie bij ZINN woont, kan vanzelfsprekend rekenen op goede basiszorg en een plezierige woonomgeving. Cliënten kunnen extra zorg en aandacht inkopen. Helaas is deze extra zorg niet vanzelfsprekend. Eerlijk is het wel.

Zo kwam ik afgelopen weekend bij een cliënt:
“Je stond in de krant hè? Leuk stukje hoor! Maar, ben jij al 35 jaar? Ik dacht begin 30…” Leuk compliment voor mij dus.

“Je had mijn kleinzoon kunnen zijn, maar die zie ik dit werk niet doen! Daar moet je echt voor gemaakt zijn!”  Gelukkig bezitten we allemaal andere kwaliteiten, zei ik dan maar.

Een andere cliënt had visite van een vriendin. Ze hadden het over vertrouwen van thuiszorgmedewerkers naar aanleiding ‘mijn’ artikel. Het ging over het stukje van de deur niet open doen als men het niet vertrouwt. Zij wisten niet dat het over mij ging. Toen ik vertelde dat ik dat was, kreeg ik dikke complimenten over hoe ik omga met het vertrouwen van de mensen.

Een bezoekje aan de boekhandel op mijn vrije dag ging ook niet ongemerkt voorbij. Tijdens het afrekenen stond een oude lerares van mijn opleiding tot verzorgende achter me.

“Ik ben trots op je. Ik heb het artikel uitgeknipt en ik ga je zeker volgen op internet!”

Zo zie je maar, een artikel in de lokale krant wordt echt opgemerkt. Dat het dan zo’n leuke en positieve uitwerking heeft, doet me goed. Zo raken nóg meer mensen bekend met de campagne en mij geeft het weer extra energie om de komende maanden de verhalen van de zorg te vertellen!

De dames van de huishoudelijke dienst hebben het erg druk en onze mensen willen toch wel graag naar buiten kijken. Dan maar zelf aan de slag. Ik zet de terrasdeur open en ga op zoek naar een harde bezem. Druk met het verplaatsen van stoelen en tafels komt al gauw Mevrouw van de Zorg achter me aan: “Hedde nog ene bezum voor mij?”
Ik: “Nou, ik wil de mijne wel afgeven hoor!”
Maar we lopen samen naar het werkhok en vinden daar nog een bezem. We gaan samen aan de gang. Gezellig kletsen en vegen. Wat ligt er toch een troep. Mevrouw van de Zorg staat achter me. Ze leunt op haar bezemsteel en de andere hand heeft ze in haar zij. Ze roept me en vraagt of we ook ‘schaft’ hebben. Natuurlijk hebben we schaft. Ik haal een lekker koud drankje en we zetten ons neer op een bankje in de tuin.

Al gauw raken we in gesprek. Haar broer heeft een boerderij en daar is ze vol lof over. Ik vertel haar dat Piet heeft gezegd dat we goed voor u moeten zorgen, want ‘ons Roos heeft ook altijd goed voor ons gezorgd!’ Mevrouw schiet even vol en ik vind het fijn dat haar broer zo om haar geeft.
“Ja”, zegt ze “onze Piet heeft het met mij wel eens gehad over dood gaan. Wat ik zou willen als ik het allemaal niet meer weet, of als ik bijvoorbeeld erg ziek ben. Ik weet niet meer wat ik gezegd heb, maar onze Piet heeft alles opgeschreven.”
“Nou, dat is mooi, dan hoeft u zich daar geen zorgen meer over te maken.”
“Dat is waar, en nu weer aan de gang want de ramen moeten ook nog!” zegt Mevrouw van de Zorg.
Terwijl ik de ramen was, zit mevrouw in de zon op een schoon terras. Haar ogen zijn dicht. Heerlijk van die kleine gesprekjes. Zo ongedwongen, recht uit het hart.

“Wie bezuinigt op zorg,  is sociaal gehandicapt” (Loesje)
Ik hoor graag jullie reactie!

Deze en andere vragen hoorde ik de afgelopen weken meer dan regelmatig. Diversiteit is een hot issue. Er is veel belangstelling voor kennis over diversiteitsmanagement in organisaties. Je bent ‘verantwoord’ bezig als je op één of andere manier aan interculturalisatie doet. Maar wat is dat dan precies? Hoe krijg je organisaties gekanteld en cultuursensitief? Welke krachten spelen een rol bij de verdeling van arbeidsplaatsen? Hoe zit het met de traditionele organisatiecultuur? Voelen mensen zich welkom of is er sprake van windowdressing?

Mijn afstudeeropdracht gaat over belemmerende en stimulerende factoren bij de inzet van allochtonen in managementteams. Zowaar geen gemakkelijke opdracht, kan ik u vertellen. Diversiteit is tenslotte een beladen onderwerp. Iedereen vindt er wel wat van. Hoe dan ook, we leven in een veranderende samenleving. Daar horen kansen en uitdagingen bij. Het is toch raar dat we in Den Haag – waar veel hoogopgeleide allochtonen wonen en werken – vrijwel geen allochtonen terugzien in managementteams.

Oudere allochtonen melden zich veelvuldig bij zorgorganisaties als cliënt. Hoe gaan we met deze cliënten om als we hun wensen niet kennen? Juist ja: daarvoor hebben we personeel nodig uit de eigen cultuur. In alle lagen van de organisatie en dus niet alleen in de facilitaire dienst. “Natuurlijk”, hoor ik u zeggen. Maar waar zijn ze dan? ‘Ze’ zijn er niet. ‘Ze’ kunnen geen leidinggeven. Of: ‘ze’ hebben geen ambities. Dat is wat ik vaak hoor. Maar is dat wel zo?

Voor werkers in de zorg is het vaak kwetsend en demotiverend om te lezen dat veel mensen vinden dat de zorg niet deugt. Er wordt met regelmaat geschreven over de verpleging die ouderen niet naar het toilet willen brengen, stelen, ouderen mishandelen én niet netjes te woord staan. Ik zal niet zeggen dat dit nooit voorkomt, maar ik durf te stellen dat het geen dagelijks gebeuren is en dat, áls het voorkomt, er direct toezicht moet komen.

Nuance?
Zelf word ik ook wel eens moedeloos van alle negatieve verhalen over managers; te hoge salarissen, bonussen, geen verstand van de zorg hebben en ik weet niet meer wat.

Maar vandaag werd ik echt even verdrietig! Op nujij.nl las ik in een forum de vele reacties op het artikel ‘zorginstellingen brengen teveel in rekening’. Natuurlijk vind ik het ook geen goede zaak dat er gerommeld wordt met eigen bijdrages op AWBZ voorzieningen, maar ook hier was de nuance ver te zoeken.

Ineens las ik iets over mijzelf, over een eerder geschreven blog op deze site daar schreef iemand, dat het belachelijk was dat een 98-jarige vrouw de strijkplank en strijkbout uit de badkamer moest halen en het strijken zelfs nog voor moest doen. Hoe slecht kan het zijn…

Even was ik van slag…..maar al snel dacht ik: ’laat maar kletsen’. Ik weet wel beter! De mevrouw genoot er volop van; extra aandacht en haar zelfvertrouwen had een flinke sprong omhoog gemaakt! Ik ga me toch niet druk maken over meningen van mensen die mij niet eens kennen!

Ik hoop dat veel werkenden in de zorg ook zo kunnen denken. Als jij weet dat je alles inzet voor de ouderen waar je voor zorgt, houd dat dan voor ogen… dan blijf je gemotiveerd en werk je met plezier!!.

Afgelopen week voelde ik me ook even ‘de wijkverpleegkundige van toen’. Ik was bijna bij mevrouw van de Velde, een cliënte. Op de hoek van de straat kwam een vrouw uit haar huis en riep me. Ze zag me dagelijks bij mevrouw van de Velde naar binnen gaan. Ze is zelf ook op leeftijd, is bang om te vallen en heeft moeite met douchen. Ze wilde weten wat we in de toekomst voor haar kunnen betekenen.

Na 10 minuten begon ik me al wat druk te maken over mijn route die zo uitliep. Ik wilde net naar mevrouw van de Velde lopen, toen er een andere buurvrouw aankwam. Ik ken haar; ze is sinds een jaar weduwe. Wij hebben haar man de laatste jaren van zijn leven intensief verzorgd. Natuurlijk moest ik even blijven praten. “Hoe is het nu?” en “Ik zie dat u nog steeds moeilijk loopt, al bijna een oproep voor een knie-operatie?”

Weer 10 minuten later kon ik echt naar mevrouw van de Velde toe. Na een half uur stapte ik weer op de fiets. Nog geen twee minuten later, hoor ik van boven af: Froukje, Froukje!!!! Vanaf de 8ste verdieping word ik aangesproken. “Mijn man ligt weer in het ziekenhuis hoor! Als hij thuis komt, dan hoor je het wel.” Niet alleen ik wist het nu, maar de hele buurt. En ik vanaf beneden: “Sterkte ermee en we horen het wel… doeg!!!”

Al deze gesprekjes en ontmoetingen waren niet in ‘geld’ uit te drukken, deze waren zo gezegd gratis. Maar ik vond het heerlijk. Al zo’n 7 jaar fiets ik door deze wijk, ik ben achter veel deuren geweest. Wat een rijkdom.. om in het leven van zoveel mensen te mogen binnenstappen.

Misschien komt het doordat er hardere acties zijn aangekondigd, maar het ziet er naar uit dat de werkgevers hun werknemers niet in de kou laten staan. Hoewel dit nog maar een tegemoetkoming. 1,5% staat namelijk gelijk aan de inflatie. Alles wat hieronder zit, betekent een achteruitgang in salaris.

En ik ben blij dat er eindelijk schot in zit. Hoe langer we in deze fase van onderhandelen blijven zitten, hoe negatiever de zorg naar buiten zou treden. Steeds meer medewerkers zijn namelijk ontevreden en teleurgesteld door de huidige ontwikkelingen in de zorg. Deze vorm van (noodzakelijke) waardering kan de eerste stap zijn naar licht herstel.

In een eerder blog heb ik al aangegeven dat we zuinig moeten zijn op het huidige personeel in de zorg. Het is het visitekaartje voor de toekomst. Blijf als werkgever luisteren en alert op de signalen die spelen. In dit geval is de eis van 1,5% het minste waarmee men akkoord zou gaan.

Zelf heb ik voor dit vak gekozen omdat ik geef om mensen, hen wil helpen en de verschillende mensen en situaties waar ik kom mij enorm fascineren. Het maakt mij deskundiger, maar ik ben en blijf een mens! Geld is voor mij niet de drijfveer, maar er financieel op achteruitgaan (inflatie) gaat mij te ver. Werkgevers en bonden, stel ons niet teleur en kom op korte termijn met goed nieuws voor al die kanjers in de zorg!

“Wat moet ik aan als ik naar de koningin ga?”, vraagt ze. Uw beste kleren natuurlijk. We zoeken samen naar een passende outfit in haar kast. Na even zeg ik: “Ik weet niet wat u er van vindt, maar wat u nu aan heeft is eigenlijk het mooiste wat u heeft.” Voor de spiegel draaiend is ze het eigenlijk wel met me eens. Kom op, zeg ik, dan gaan we een boterham eten, want anders vallen we nog flauw als we bij de koningin staan. Mevrouw van de Zorg is de bus al snel vergeten. We hebben een leuke ochtend, we kijken tv en zijn trots op onze voetballers.

Dan komt Mevrouw Boot binnen, nog een sportliefhebber. Ze mist net het voetballen, maar schuift graag aan voor de Tour. Ineens springt ze overeind en roept: “Dat is hem, dat is hem, dat is lang geleden”. Ik kijk op en zie het peloton voorbij komen. Mevrouw Boot prikt met haar vinger naar de tv en wijst een wielrenner aan. “Ja, die ken ik. Dat is mijn fietsmaat, met hem heb ik heel Frankrijk doorgefietst.” Vol verwondering kijken we op. Heeft u die berg helemaal opgefietst? Ze knikt ja en haar hele gezicht lacht even een heel gelukkig moment. “Och och, wat leuk om hem weer te zien. Ja, ik ken hem heel goed. En de fiets heb ik nog hoor! Die staat bij mijn dochter. Alleen fiets ik niet meer zo goed.”

Samen praten we over de tijd dat we allemaal goed in sporten waren. Het was een gezellige ochtend vol beroemdheden.

Dat dus… Daarnaast schrijf ik elke week een dagboek op deze site, maar een echt dagboek is het niet. Ik laat niet veel van mezelf zien, meer van wat ik meemaak. Niet dat dat erg is. Maar deze week heb ik ineens de behoefte om meer te delen.

U kent mij misschien wel al een beetje… Ik sta er om bekend dat ik me druk kan maken om onrecht. Ik heb kwetsbare momenten, stampvoetmomenten en momenten waarop ik me even heel klein voel. En soms raakt mijn energie op. Dat komt dan vanzelf weer goed, maar nu dus even niet.

Hier krijg ik energie van!
Ik ben zo vreselijk moe! Ik heb het geluk dat ik nachtdiensten heb, momenteel. Ik slaap veel en lang, overdag. Ik heb geen energie. Of het aan het weer ligt, of aan mij, geen idee. ’s Nachts gaat het prima overigens. Er is weinig tijd om te zitten en dus weinig tijd om in te storten. Volgende week heb ik 5 dagen vrij. Daar kijk ik zo naar uit. En ik weet ook best dat ik het ga redden, met het beetje energie dat ik nu heb. Ik vond namelijk een envelop in mijn postvak, met een gelukspoppetje er in. Het is afkomstig van een familielid van een onlangs overleden bewoner. Op het begeleidend kaartje staat de volgende tekst;

Dank voor de hand die je toestak
Dank voor de zorg die je bood
Dank voor de woorden die je sprak
Dank voor wat je gaf; het was GROOT!

Dat kaartje geeft wel weer energie. Maar ik merk wel dat een vakantie welkom zou zijn. Ik ga al jaren niet op vakantie en mijn vakantiedagen neem ik nooit achter elkaar op. Dat heb ik dit keer wel gedaan. Met een beetje geluk, heb ik in september 3 weken vrij. Heerlijk! En tot die tijd geniet ik van de paar dagen vrij tussendoor. En wanneer ik mijn dertigersdip aan voel komen, pak ik het kaartje er even bij, voor wat nieuwe energie.

De verbouwing van het eerste deel van de aanleunflat van Jonker Frans zit er bijna op. Na de oplevering vindt een volksverhuizing plaats van de rechterkant van het gebouw naar de linkerkant. Maar al die moeite was niet voor niets, want wat is het mooi geworden. Geweldig gewoon.

Na de bouwvak pakken we de tweede helft van het gebouw aan. Voor het eind van het jaar moet alles klaar zijn. Kunt u zich voorstellen hoeveel werk en complexiteit zo’n megaproject met zich meebrengt? Verbouwen en verhuizen op zich is al een hele klus, maar met oudere mensen is het een extra pittige. Eerlijk is eerlijk. Helaas ontkom je er ook in de zorg niet aan en dat vergt hele andere kwaliteiten van je.

Ondanks alle zorgvuldigheid in de communicatie gaat er in de beleving toch altijd wat mis. Neem nu het stof dat ronddwarrelt. Dat is geen pretje. Jammer genoeg is stofvrij verbouwen ook niet mogelijk. En ja, dan komen er klachten van familieleden. Extra schoonmaken dan maar en dus extra kosten maken. Met de meeste mensen is een redelijk gesprek mogelijk, maar lang niet met iedereen. Kortom: het blijft spannend!

Voor mij houdt het nu even op, want… ik ga drie weken op vakantie. Lekker de zaken van een afstand bekijken, in de binnenlanden van mijn geboorteland Suriname welteverstaan. Als u nog op vakantie gaat, wens ik u veel plezier en ik hoop dat u uitgerust terugkomt. Dat ben ik in ieder geval wel van plan.

O ja: u kunt de komende weken wel gewoon blogs van mij blijven lezen. Ik ga namelijk altijd goed voorbereid op vakantie.

Zorgorganisaties hebben ook een missie
Die van Warande is:

‘Staan voor zekerheid van professionele aandacht. Bieden van hoogwaardige zorg en woonkwaliteit, ondersteunt en stimuleert ouderen om binnen hun mogelijkheden actief te blijven.’

Ook wij doen ons best om de missie om te zetten in concrete activiteiten om te zorgen dat, net als bij van Marwijk, ‘onze spelers’ zich persoonlijk vinden in de missie en er vol voor gaan, persoonlijk én als team.

Hoe gedraag je je naar die missie?
Toch weet ik, als ik eerlijk ben, bijna zeker, dat als ik morgen medewerkers vraag naar de missie van Warande dat er velen zijn die het niet weten te benoemen. Dat is jammer, want weet iedereen wat Warande wil uitstralen? Dat we goede zorg willen leveren en tevreden bewoners willen is niet zo moeilijk. Maar hoe draag je dat uit in je houding, je bejegening naar bewoners en collega’s? Hoe zorg je ervoor dat de bewoners de eigen regie weten vast te houden over hun eigen leven en zo lang als mogelijk zelf blijven doen wat ze nog kunnen? Kom je ‘gewoon’ een appartement binnen, omdat je al een goede band hebt met de bewoner of blijf je respectvol aanbellen en wachten tot de bewoner zegt dat je binnen mag komen?

Ik ben geïnspireerd om daar met ‘mijn’ spelers mee aan de slag te gaan…..

En…….. Ondanks de grote teleurstelling met de uitslag 0-1 voor Spanje is de missie wel volbracht……dit elftal heeft Nederland in een buitengewone sfeer gebracht. Een feeststemming die bevolkingsgroepen verbond!!

Weet jij wat de missie is van de organisatie waar jij werkt?

‘Ik hoef vanavond geen zorg hoor.. ik ben bij een vriendin voetbal kijken’, aldus een 80 jarige mevrouw!

En zo was haar galerij versierd…

Toch jammer.. het verlies! Maar hoera voor de fantastische weken vol spel en spanning.

Mevrouw zal toch trots zijn op onze jongens.. daar ben ik van overtuigd.

In ieder geval is hij zich bewust van de risico’s en het ongemak van de hitte. En met hen meerdere mensen; zij wapenen zich tegen de warmte met ventilatoren en airco. Maar zelfs in hun geval is het goed om een oogje in het zeil te houden. Deze dagen zijn we extra alert, vooral ook bij ‘risicocliënten’; mensen met hartfalen en diabetes. Drinken en ventilatie zijn enorm belangrijk. In Instellingen kun je mensen beter in de gaten houden, maar binnen de thuiszorg zijn de mensen afhankelijk van de zorgmomenten.

Want veel ouderen denken dat het allemaal wel meevalt. Er zijn er zelfs bij die de kachel nog aan hebben. Ze spannen zich gewoon wat minder in en laten het daar dan bij. Ze drinken minder, omdat een loopje naar de kraan eigenlijk al teveel inspanning kost. En het eten wordt sneller overgeslagen, omdat men er geen trek in heeft of omdat het te vermoeiend is. Hier ligt dus een belangrijke taak voor mij als zorgverlener. Informeren en stimuleren. En goed in de gaten houden.

Ik laat ze extra drinken en als het even kan, drink ik gezellig een glaasje water mee. Dat stimuleert. En helpt mezelf ook. Ik probeer de zorg die op dat moment niet essentieel is te vermijden om zo toe te komen aan andere dingen die met dit weer allemaal wat moeizamer gaan.

In ieder geval houd ik gedurende de warme dagen rekening met wat meer speling van tijd. Voor de cliënten, maar ook voor mezelf. Alles lijkt op een of andere manier wel in een paar tempootjes lager te gaan!

“Gatverpielekes, daar ga ik niet naar toe”, zegt mevrouw Knuffel met een glimlach. Maar haar ogen blijven dicht. Ik vraag of ze haar luikjes open wil doen, maar ze zegt: “Nee., is veel te heet, het is veel mooier aan deze kant.” Ik streel nog even haar hand en arm. Ze heeft een grote glimlach op haar gezicht. Ik vraag of ze wil eten en vooral drinken want dat is erg belangrijk deze dagen. Samen eten we de boterham op. Met gesloten ogen.

We hebben een mooie tuin bij ons huis en een fijn terras. Ik heb de deuren opengezet, iets wat niet zomaar kan, er zijn altijd mensen die het koud hebben. Tijdens mijn koffiepauze ga ik buiten zitten met een kopje koffie, en zoetjesaan wordt ik gevolgd door wat bewoners. Gezellig. Al gauw zit bijna iedereen buiten. Zelfs mevrouw Best – snel geprikkeld door geluiden – ligt in de rolstoel te genieten. Er wordt flink gepraat onderling over het voetballen vanavond. Gaat Nederland naar de finale? Ik vraag aan mevrouw Boot of ze vanavond een lekker glaasje bier lust. “Nou”, zegt mevrouw Meiske, “ik lust wel een donker biertje.” Mevrouw Boot stemt in. Mevrouw Trots gaat voor een glaasje rode wijn. Ik spreek af dat ik het in de koelkast zet en in de agenda schrijf ik: ‘vanavond voetbal met een biertje’.

Echt dementerend vind ik hem niet, hij weet nog precies wie er bij het intake-gespek was en wie ik ben. Maar meneer is bij ons komen wonen, omdat hij niet tevreden was in een ander verpleeghuis. Daar waren de zusters niet zo aardig tegen hem, zegt hij. Ook zijn echtgenote heeft geen goed woord over voor het andere huis.

Nu ben ik helemaal niet van de concurrentie. Maar als ik dus hoor dat de zusters in het andere huis, het nogal irritant vonden dat meneer regelmatig alarmeert. En dat ze hem dan vaak vertelden dat hij moest blijven zitten, dan kookt mijn bloed van woede. Dan kan ik me heel goed voorstellen dat ze gekozen hebben voor een verhuizing.

Meneer alarmeert inderdaad vaak en hij zoekt veel bevestiging. Hij wil zich veilig voelen. Hij verontschuldigt zich regelmatig voor zijn acties. Wanneer hij naar het toilet moet, naar buiten wil, alarmeert, opstaat. Bij alles verontschuldigt hij zich. En dat hoeft niet, ik wil óók dat hij zich veilig voelt. Ik wil dat hij zijn leven op een fijne manier kan ervaren. Daar werken mijn collega’s en ik aan en het lijkt te lukken. Meneer reageert leuk op mijn collega’s en mij en kan aangeven wat hij wil, zonder zijn verontschuldigingen aan te bieden. Soms heeft hij nog wel de neiging om ’sorry’ te zeggen, maar het wordt al minder.

En zo hoort het. Dat vind ik ook een uitdagend aan mijn werk. Mensen moeten zich veilig voelen. Wanneer ik daar aan kan bijdragen, ben ik al best gelukkig.

Het vriendelijke duwtje vertaal ik voor het gemak in dat we de tijd nemen voor echte veranderingen. Immers, een in 40 jaar opgebouwde manier van zorgen en gewekte verwachtingen, verander je niet fundamenteel met bonus malussen of door de rollator uit het pakket te schrappen. Dat is symptoombestrijding en belemmert de gezondheidsbevordering.

Om zorg betaalbaar te houden, moet iedereen z’n verantwoordelijkheid nemen: minister, zorgaanbieder en cliënt. Dat betekent ook andere keuzes en verwachtingen: niet alles blijft mogelijk voor dezelfde prijs. All inclusive resorts zijn er alleen op vakantie. Als we dan toch willen dat de langdurige zorg een collectieve voorziening blijft en weer op verantwoord niveau komt, zouden we bereid moeten zijn meer AWBZ-premie te betalen. Maar die variant ben ik niet tegengekomen in de verkiezingen. Geen politicus die zijn vingers hieraan durft te branden. De andere kant van de medaille ligt ook gevoelig. Door extra zorg en welzijn tegen vergoeding aan te bieden, wordt de solidariteit ter discussie gesteld. Zie de discussie in Groningen. We laten belangrijke keuzes in het midden, willen alles behouden en liefst nog meer.

Toch heb ik vertrouwen dat het goed kan komen. Dat vertrouwen haal ik uit onze eigen organisatie. Ik laat de landelijke hervorming daarom even voor wat het is. In onze organisatie willen we het maximale aan zorg, behandeling en welzijn halen uit de budgetten van onze cliënten. Wij streven er naar onze overhead zo laag mogelijk te houden en willen transparant zijn in wat wij kunnen bieden. (Onze overhead is trouwens 14%, ter vergelijking: die van een gemiddelde gemeente is dat bijna 34%.) Wij leggen cliënten en/of hun vertegenwoordigers keuzes voor als de grenzen van het beschikbare budget worden bereikt. Daarvoor gaan we met elkaar in gesprek. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan, er is tijd nodig voor het verkennen van en wennen aan het samen vorm en inhoud geven van zorg. Wij noemen dat proces bij ons zorggemeenschap 2.0. De kern van deze aanpak zit in betere samenwerking met vrijwilligers en participatie van familie. De gesprekken bieden de kans om uit te leggen wat wel en niet kan binnen het geld dat er is, maar ook om te kijken naar wat familie en cliënt zelf kunnen doen. Het leidt tot meer wederzijds begrip en… echte zorg op maat.

Het is een belangrijke verandering in onze organisatie en wellicht een duwtje in de goede richting voor een landelijke hervorming.

Mark Janssen
voorzitter Raad van Bestuur Zorgcombinatie Nieuwe Maas en Zonnehuis Groep in Vlaardingen

Raad van Bestuur

Mark Janssen is bestuurder van Zorgcombinatie Nieuwe Maas en Zonnehuis Groep: een verpleeghuis, een zorgcentrum, twee woon- havens en appartementen in Vlaardingen.

En dan gebeurt er iets. Ik ontdooi. Hoe verder de dag vordert, hoe enthousiaster ik word. Is dit de kundigheid van de trainer of de openheid van de groep collega’s? Misschien wel de combinatie.

Van reflectie komt in de praktijk van alledag niet veel terecht. Dat merk je pas na zo’n dag. Toch kan het doen van onthullingen en het opruimen van ‘oud zeer’ een stempel drukken op de sfeer in een groep. Onderstaand gedicht geeft de strekking van het nieuwe begin goed weer. Het was een mooie dag.

Als ik je vraag naar mij te luisteren
en jij begint mij adviezen te geven,
dan doe je niet wat ik je vraag.

Als ik je vraag naar mij te luisteren
en jij begint mij te vertellen,
waarom ik iets niet zo moet voelen als ik voel,
dan neem jij mijn gevoelens niet serieus.

Als ik je vraag naar mij te luisteren
en jij denkt dat jij iets moet doen
om mijn problemen op te lossen,
dan laat je mij in de steek,
hoe vreemd dat ook mag lijken.

Dus, alsjeblieft, luister alleen maar naar me
en probeer me te begrijpen.

En als je wilt praten,
wacht dan even en ik beloof je
dat ik op mijn beurt naar jou zal luisteren.

L. Buscaglia (1924-1998)

Deze dagen werken we in ons wooncentrum met het meest belangrijke protocol …….het hitteprotocol. In 2006 bleek tijdens de conferentie “De hitte de baas” veel vraag te zijn voor een nationaal actieplan. Het ministerie van VWS nam het voortouw om te komen tot een nationaal hitteplan voor heel Nederland. In veel zorgorganisaties is dat plan van maar liefst 38 pagina’s ‘vertaald’  in een meer compact plan, in een hitteprotocol.

De overheid geeft aan dat na een periode van vijf dagen van 27 graden of hoger het hitteprotocol in moet gaan. Ik mag toch hopen dat andere zorgorganisaties niet zo lang wachten tot zij in actie komen, wij doen dat in ieder geval niet.

Waarschuwen
Woensdag, tijdens onze maandelijkse koffiebijeenkomst met bewoners, is de warmte ook hét onderwerp van gesprek. Veel bewoners hebben luchtige kleren aan, al zie ik her en der nog wel mensen met vestjes zitten. De zon is heerlijk, maar ik waarschuw er ook voor. Het brengt namelijk risico’s met zich mee voor ouderen en mensen met hart- en longaandoeningen. Maar tijdens mijn verhaal zag ik vanuit mijn ooghoek dat toch enkele bewoners het aandurfden om hun vest uit te doen. En dan moet ik wel glimlachen….

Zorgen
Ook zorgen we goed voor de medewerkers; we hebben meer vakantiekrachten dan vorig jaar, zodat er meerdere kortere pauzes genomen kunnen worden. Zij nemen de vaste medewerkers veel werk uit handen en dat maakt dat werkzaamheden goed aangepast kunnen worden. “Alle hens aan dek” is onze leus tijdens de vakantieperiode! Teammanagers, secretaresse, huismeester, receptiemedewerkers en huishoudelijke hulpen, iedereen helpt mee en denkt ‘out of the box’ in de zomer. Ook ik doe vrolijk mee, witte jas aan en werken alsof ik nooit van de werkvloer afgeweest ben. En ik vind het nog leuk ook!

We hebben een hittegolf beleid… Voor onze cliënten, maar zeker ook voor onszelf.

Maar het lijkt zich tegen te spreken…
Hoe kan ík het nu rustiger aan doen, terwijl een aantal van onze clienten meer zorg nodig hebben? Ze vergeten te drinken en mensen met hartklachten en een zwakke gezondheid zijn als eerste slachtoffer van uitdroging. Mensen die dementerend zijn voelen soms niet eens dorst. Dat betekent extra zorgmomenten, meer toezicht op eten en vooral drinken, het huis een beetje luchten, verwarming laag houden (hoe gek ook, oudere mensen zetten vaak de verwarming weer op een standje hoger), even opfrissen voor de nacht, vaker schone kleren aan, toch even de wasmachine aanzetten…

Dus wij druk met onze clienten, dat zij toch maar hun gezondheid mogen behouden tijdens dit warme weer.

En hoe kan ik een tempo lager werken?
Nu zult u denken … deze mensen hebben toch ook nog kinderen of andere mantelzorgers? Maar die zijn schaars in de zomervakantie. Of de thuiszorg een extra oogje op moeder wil houden?

Of… ‘dan sla je toch een keer een ‘wasbeurtje’ over?’ Maar wie wil nu niet met dit warme weer onder de douche, liefst twee keer toch?

O.. ‘dan zet je toch extra personeel in?’ De zomervakantie wordt zwaar. Het aantal aanmeldingen van vakantiewerkers dit jaar is zo laag, dat we nu al weten dat de gewone open diensten al niet opgevuld kunnen worden… laat staan extra diensten. Sinds begin juni is het rooster en onze planning al een kleine (uhh… grote) puzzel. Hulde aan onze planner!

Zorg eerst voor je eigen veiligheid, dan pas voor de ander…
Vaak is het andersom in de gezondheidszorg en dat siert ons. Ook deze zomer zullen we knallen, want we werken met een team enthousiaste mensen die niet voor een gat te vangen is.

Toch kan ik wel wat tips gebruiken… en mijn collega’s ook. Alvast bedankt!

Maak werken in de zorg aantrekkelijker! Het tekort in alle lagen van de gezondheidszorg neemt zeer snel toe.

Zorgen voor
Nu de politiek niet mee lijkt te willen werken, moeten we kijken naar de huidige medewerkers. Zij zijn en blijven hard nodig. Nog meer vertrekkende mensen zou een ramp zijn! Zonder een stabiele werkvloer, ligt er chaos op de loer en dat is het laatste wat ik wil. Ik heb niet voor niets voor dit vak gekozen. Ik wil gewoon zorgen voor onze medemens! Jammer dat in een democratisch land, hier politiek gezien geen gehoor aan wordt gegeven

Als je het mij vraagt?
Hoe houden we deze medewerkers nou gemotiveerd? Geld is er niet. Door het vak aantrekkelijker te maken? Maar hoe dan? Als ik naar mezelf kijk dan denk ik dat aandacht het sleutelwoord is. Aandacht voor de mens, aandacht voor de situatie. Luisteren naar elkaar en samen zoeken naar de beste oplossingen. Zo werken we met elkaar aan een prettig werkklimaat.

Maar er is zo weinig tijd om te overleggen, ik weet het…

Salarisverhoging of regelmatige werktijden willen we allemaal wel, maar die zullen er niet snel komen.

De werkgevers?
Werkgevers hebben hier ook een belangrijke rol in. Blijf luisteren naar je medewerkers, neem ze serieus en zorg ervoor dat zij hun werk op een goede manier kunnen doen.

Het vraagt aandacht, tijd en geld, maar we moeten er met zijn allen voor zorgen, dat de kwaliteit in de zorg gewaarborgd blijft. De mensen die we nu hebben, moeten we houden.

Het huidige personeel is je visite kaartje voor nu, maar ook voor de TOEKOMST!!

En wat vindt u?
Bent u werkzaam in de zorg? Bent u een manager? Wat doet u om het werken in de zorg leuk te houden? Of heeft u als niet medewerker in de zorg goede suggesties? Ik ben erg benieuwd want we kunnen van elkaar leren. Ik hoop op veel reacties! Alvast bedankt.

We fietsen door de straat waar ze woonde en werkte. Zelf zegt ze dat ze nooit gewerkt heeft, maar gehobbyd. Ik noem de straatnaam tegenover haar oude huis, maar erg gebeurt niets, mevrouw herkent het niet. Jammer, ben toch te laat gegaan. We fietsen verder langs koeien in de wei. Steken een paar keer de rivier de Aa over. Heerlijk.

“We zijn alleen de broodjes vergeten”, zegt mevrouw.

Als we terug zijn, zitten we tevreden en wel op het terras. Als iemand vraagt waar ze geweest is, antwoordt Mevrouw van de Zorg: “Geweest? Ben ik weg geweest? Nee hoor, heb de hele tijd hier gezeten, maar als je gaat, ga ik wel mee hoor.” Ik weet dat ze genoten heeft van het tochtje, jammer dat ze het zelf niet meer weet. Maar het moment was goed en de volgende keer neem ik broodjes mee.

WK
Maar er zijn dagen bij dat er niemand op het balkon zit. Iedereen zit dan voor de tv. Het is niet de gewoonte om ’s middags de tv aan te hebben, maar het WK wordt ten slotte gehouden. En ‘wij’ doen nog mee. De heren discussieren over de manouvres, de dames over de kapsels en tatoeages van de spelers. Wanneer Nederland speelt hebben de heren altijd wel iets aan te merken, de dames vinden het prachtig wat de heren in oranje doen. Op de huiskamers hangt een oranje vlaggenlijn en wie wil, mag een pet op. Mits oranje, natuurlijk.

En zo vergeet men de hitte een beetje. Er wordt gekletst en gejuicht. Bewoners die wegdommelen, krijgen de kans niet met dat gejuich, maar dat is niet erg wanneer blijkt dat ‘we’ gescoord hebben. Ik volg het WK zelf ook. Alle wedstrijden probeer ik mee te pakken. Ik moet nu steeds werken wanneer Nederland moet spelen. Tenminste, wanneer ‘we’ door zijn, natuurlijk. En ik denk dat ik me best zal vermaken. Ik ben dan op de gang bezig, maar houd de score bij, door het juichen bij te houden. Dan ben ik nog net op tijd terug voor de herhaling. Ik kan toch niet tegen de spanning, laat mij maar bezig zijn.

Maar toch blijf ik erbij:

ZORGEN IS DUIDELIJK

Zorg is persoonlijk

Zorg is voor de patiënt

Zorg is voor iedereen

Zorg is laagdrempelig

Zorg is onvoorwaardelijk

Zorg is voor iedereen die het nodig heeft

Zorg is kwetsbaar

Zorg is niet zwart-wit

Zorg sluit niemand uit

In de zorg geen ‘tussen wal en schip’

Er bestaat geen ‘onnodige’ zorg

Zorg is professioneel met een hoge kwaliteit.. altijd!

De zorg heeft een hart…

Dus: DE ZORG KAN NOOIT EEN MARKT ZIJN.

Wilt u reageren op een van deze uitspraken? Graag!

‘Fysiotherapie wordt verkort en huisartsenbezoek zal een eigen bijdrage kennen’

Minister Ab Klink kondigde drastische maatregelen aan om de begroting op orde te krijgen. Ouderen en chronisch zieken zijn weer de dupe, is wat je alom hoort in de samenleving. Toch vraag ik mezelf af of deze kritiek wel helemaal correct is?

Als locatiemanager weet ik als geen ander hoeveel rollators en andere hulpmiddelen in onze verpleegkundige magazijnen staan te roesten. Om ruimte te maken, verzamelen we ze twee keer per jaar en schenken ze aan organisaties die de hulpmiddelen vervolgens versturen naar derdewereldlanden. Overleden bewoners hebben soms zelfs twee rollators of rolstoelen als nalatenschap, die zijn betaald vanuit gemeenschapsgelden. De zorgverzekeraar of de gemeente wil deze spullen niet terug. Ophalen, is namelijk te duur (???). En zo leven we met z’n allen – ook in de zorg – in een wegwerpmaatschappij.

Wat is er mis mee om deze apparatuur te checken en te hergebruiken? Schieten we niet een beetje door, terwijl we in de hedendaagse samenleving altijd pleiten voor duurzaamheid en recycling? Wie neemt hiervoor de verantwoordelijkheid? Dat zou pas een bezuiniging zijn. De overheid moet zorginstellingen met ludieke initiatieven belonen. Als ze innovatie en creativiteit stimuleert, is de maatschappij een stuk goedkoper uit! Doet u ook mee?

Afgelopen week had ik aan het einde van de middag een receptie. En ik zag er na een dag werken behoorlijk verkreukt uit, vond ik. Maar de redding was nabij, want ik weet het een en ander van mijn bewoners. Mevrouw Y strijkt namelijk altijd de overhemden van haar buurman in ons wooncentrum. Dus ging ik haar een bezoekje brengen…

Een 98-jarige aan het werk zetten?
‘Mag ik u even iets vragen?’, was mijn openingszin toen ze de deur voor mij opende. ‘Natuurlijk Gerda, kom er in, gezellig’, kreeg ik als reactie. Binnengekomen begon mevrouw te stralen toen ik mijn vraag aan haar stelde. Ze stond direct op om naar haar badkamer te gaan en breed lachend kwam ze met de strijkplank en strijkbout terug. ‘Zal ik het voor u doen?’ vroeg ze. Dat vond ik echt te ver gaan. Deze 98-jarige dame liet ik toch niet mijn linnen blouse strijken?

Had ik het maar gedaan, dan had ik me niet zo’n kneus gevoeld…

Zij leert het me wel
Aangezien ik niet zo’n pietje precies ben, vloog de strijkbout over mijn linnen blouse. Als de ergste kreukels er maar uit zijn, dan ben ik tevreden. Maar niet dus. Haar ogen lieten mij geen seconde los en het commentaar was niet van de lucht. Het ging totaal niet. Haar tips gingen finaal langs mij heen, ik kreeg het bloedheet en het water drupte van mijn voorhoofd. Op een gegeven moment pakte ze, een zucht slakend, de strijkbout af en zei: ‘Ga jij maar zitten, dit wordt niets.’

Na 10 minuten kreeg ik mijn blouse terug. Hij zag er perfect uit!

De volgende dag hoorde ik haar onder de koffie zeggen tegen een paar andere bewoners dat ze mij had leren strijken, maar dat ze er niet veel vertrouwen in had dat ik er veel van geleerd had. En ik… ik was de laatste maanden stellig in de veronderstelling dat haar geheugen haar steeds meer in de steek liet.

Mijn lesje heb ik wel geleerd!!!

Bewoners zijn over het algemeen tevreden over het leven in verpleeg- en verzorgingshuizen. Er gaat veel goed. Cliënten waarderen de inzet en algemene houding van medewerkers. Met name de goede intenties en bejegening van medewerkers worden enorm gewaardeerd en dat wordt uitgedrukt in hoge rapportcijfers. Toch blijkt uit de open interviews in tachtig verpleeg- en verzorgingshuizen met bewoners dat er van écht contact steeds minder sprake is. Men vindt dat de werkdruk erg hoog is en men daardoor vaak langer moeten wachten. Bewoners voelen zich om die reden extra bezwaard om om hulp te vragen, want ‘ze hebben het al zo druk’.

Verpleeg- en verzorgingshuizen richten zich met name op de noodzakelijke verzorging. Maar de cliënten ervaren dat op veel alledaagse zaken wordt bezuinigd. Zij maken zich grote zorgen over verdere bezuinigingen in de zorg, blijkt uit het onderzoek.

Met de presentatie van de resultaten rondt de NPCF een grootschalig project af. Gedurende vijf maanden zijn tachtig verpleeg- en verzorgingshuizen bezocht door interviewteams, die op basis van open gesprekken met de bewoners 10.000 ervaringen optekenden. Daarnaast werden op diverse manieren nog eens 40.000 ervaringen verzameld bij mantelzorgers en vrijwilligers. Na een zorgvuldige screening worden ongeveer 30.000 ervaringen gepubliceerd op onder andere  www.zorgkaartnederland.nl.

Zorg kan zijn de vrees dat iets verkeerd zal aflopen, zorg in de zin van de VVT is de moeite die wordt gedaan om het mensen met problemen zo prettig mogelijk te maken, of wel toewijding. Ik ben er van overtuigd dat veruit de meeste mensen die zorg nodig hebben het gelukkigst zijn als ze zoveel mogelijk de regie over hun eigen leven kunnen houden. Bijna iedereen die zorg nodig heeft blijft het liefst zo lang mogelijk thuis. De techniek biedt in dit opzicht steeds weer nieuwe mogelijkheden. Domotica is een nieuw woord dat staat voor een naadloos onderling verbonden elektronisch netwerk in ons huis. Dat en nieuwe bouwvormen maken de zelfredzaamheid voor mensen met een chronische ziekte, of met ouderdomskwalen, groter. Het is gewenst dat zorgvragers meer en meer opdrachtgever kunnen zijn van zorgaanbieders, dat ze een zorgpakket kunnen kiezen dat aansluit bij hun wensen.

Techniek, vraag en aanbod, marktwerking, het zijn woorden waarmee aan het begrip zorg maar zeer gedeeltelijk recht wordt gedaan. Handen aan het bed zijn, als het goed is, zorgzame handen. Voor veel zorgverleners is de drijfveer in de eerste plaats de wens om er te zijn voor mensen die hen nodig hebben. Ze werken hard, voor een bescheiden inkomen. Er wordt in de politiek veel gesproken over de stijgende kosten van het zorgstelsel, over de toenemende vergrijzing en het dreigende tekort aan werknemers in de zorg, over het gebrek aan doelmatigheid en de noodzaak tot kostenbeheersing. Terecht. De zakelijke kant mag niet over het hoofd worden gezien. Maar daardoor lijkt het soms of we vergeten dat het in de eerste plaats gaat om menselijkheid, om ethiek, om rechtvaardigheid. Ik heb er eens, ter gelegenheid van een jubileum, enkele rijmende regels over geschreven, waarvan het slot hieronder staat. Toegegeven, een beetje sentimenteel, maar het raakt wel de essentie en die mag niet worden vergeten.

Je werkt niet in de zorg voor het gewin.
Compassie geeft het leven werkelijk zin.
Sta even stil bij werkers in het veld.
Geloof nog in de kracht van idealen.
’t Zijn niet budget, begrotingsruimte, geld,
die kwaliteit bepalen.
Voor hart en hand van zorgverleners geldt:
ze zijn niet te betalen.

Jan Terlouw
schrijver

schrijver

78 jaar

Voormalig politicus en D66-voorman Jan Terlouw schrijft tegenwoordig samen met zijn dochter Sanne detective-achtige verhalen.

Ruim 2,5 jaar,
kwam ik voor mijn werk bij een zeer geliefd paar.
De zorg waarvoor ik kwam, mocht ik geven aan meneer,
maar sinds een week is deze persoonlijkheid er niet meer.

Overleden door een langzaam verval van krachten,
het heeft toch nog langer geduurd dan men verwachtte.
Het gekke is, dat ik er nu geen rekening mee hield dat het kon gebeuren,
aangezien ik meneer meerdere malen heb zien opfleuren.

De verhalen over van alles, die ik van meneer vernam,
is iets waar ik de rest van mijn leven iets mee kan!
Ook zijn vrouw ben ik dankbaar voor haar behulpzaamheid,
iets wat deze vrouw zeker onderscheidt.

De manier waarop zij de zorg voor haar man heeft gedragen,
met alle liefde, zonder ook maar een woord te klagen.
24 uur per dag de zorg voor je man,
noem ik pas echt HOUDEN VAN…..

Het is mijn werk, maar het blijft zo raar,
ik zal ze missen, dit menselijke paar
Meneer, ik ben dankbaar dat ik u heb mogen verzorgen en rust zacht,
mevrouw, bedankt voor uw vertrouwen en ik wens u met dit verlies, voor de toekomst alle kracht!

Even later komt Dochter van Zutphen binnen. Ze vraagt aan me hoe met met haar moeder gaat. Als we verder praten vertelt ze dat ze het moeilijk heeft met de toestand van haar moeder. Want moeder krijgt steeds meer probleempjes en is heel emotioneel waar het bepaalde kleding betreft. Dochter van Zutphen is in tweestrijd. Moet ze de kleren die pijnlijke herinneringen weghalen, of juist niet? Dat pakje wat ze droeg op vaders begrafenis? Zomaar weghalen, zonder overleg?
Ik snap de tweestrijd wel. Ik leg haar uit dat dementerenden zintuiglijke ervaringen vaak het langste onthouden en dat de gevoelens die daarbij horen diepgeworteld zijn in het geheugen. Je kunt je afvragen wat de kleding meer oproept, verdrietige gevoelens of positieve herinneringen. We praten nog even verder tot Moeder van Zutphen haar dochter in de gaten krijgt.

Als later dochterlief weer naar huis gaat, komt ze nog even bij me langs. Ze geeft me een hand en bedankt me hartelijk voor de uitleg. Ze heeft haar besluit genomen. Ha, dat voelt goed. Dit zijn momenten waarop ik blij ben dat ik even de tijd kan nemen. Je draagt zorg voor je cliënten, maar daar hoort de zorg van familie ook een beetje bij, want samen moeten we verder.

Maar wat vriend Klink er nu weer van maakt. Voor het eerst ben ik echt sprakeloos. Als het aan hem ligt, verdwijnen hulpmiddelen zoals rollators, krukken en looprekken uit het basispakket. Voor fysiotherapie en oefentherapie worden nog slechts negen behandelingen vergoed. Logopedie, ergotherapie en dieetadvisering kost tien euro eigen risico. Voor paramedische zorg moeten mensen ook zelf gaan betalen.

Ik wilde deze week een gezellig stuk schrijven… Maar nu komt ‘ie hier mee. Zijn verweer is dat hij het volgend kabinet niet wil opzadelen met de grote problemen in de zorg. Wat een onzin. Volgens mij kan hij het niet zo goed hebben dat hij nu geen dikke vinger meer in de pap heeft.

Nederland is het niet met hem eens en op het nippertje probeert hij nog wat bezuinigingen er doorheen te drukken. Niet te geloven!! Het nieuwe kabinet? Dat onderhandelen duurt en duurt. Nederland heeft gestemd, maar de uitslag bevalt niet alle partijen. Dus?? Mogen we in ieder geval nog een beetje de illusie hebben dat we ook maar enige invloed hebben op onze toekomst?

Juist de gezondheidszorg is een onderwerp van discussie voor de verschillende partijen. Lijkt mij dus dat hier JUIST geen beslissingen over gemaakt moeten worden. Simpelweg omdat men het hier niet over eens is en ook niet zal worden, op de korte termijn. Het is momenteel net een kleuterklasje. Pietje wil niet naast Jantje zitten. Liesje vindt Truusje stom. Pffff!! Maak nog maar even geen beslissingen. Zorg eerst maar eens dat men normaal door één deur kan. En laat de ouderen, die het land hebben opgebouwd nog maar even genieten van hun welverdiende oude dag. Voor zover er iets te genieten valt. En vraag aan Klink of hij ondertussen even met de pet rond wil gaan. Als hij dan toch iets wil doen, mag hij beginnen bij het wachtgeld. Wij in de zorg wachten namelijk ook al heel lang, heeeeeeeel lang op antwoorden en oplossingen..

Vorige week schreef ik over de misstanden als gevolg van de wijzigingen rond Wmo-subsidies. Mensen kregen ineens een rekening met terugwerkende kracht vanwege het abrupt terugdraaien van de subsidiekraan. Daarover bleef ik in gesprek met de betreffende ambtenaren op het stadhuis. En wat blijkt? Met succes. Afgelopen week is besloten dat Jonker Frans eenmalig kan rekenen op een tegemoetkoming in de kosten. Dat geeft de burger moed, toch?

De afgelopen twee jaar veranderde er zoveel in de zorgfinanciering, dat organisaties bijna moeten kunnen jongleren om alles bij te houden. De ene uitdaging na de andere komt – vaak onaangekondigd – op de sector af. Zodoende kun je als bestuurder vaak niet anticiperen op ‘wat er komen gaat’. Maar als je alle wijzigingen uiteindelijk toch goed weet te kanaliseren en ze een plek weet te geven zonder dat cliënten of medewerkers de dupe worden, geeft dat een kick.

Leidinggeven in de zorg blijft op die manier een prachtig vak. Ik kan het iedereen aanraden. Het helpt om creatief om te gaan met mogelijkheden en in gesprek te blijven met instanties. En dan kunnen ze op mij ook blijven rekenen.

Ik ben al 33 jaar werkzaam in de zorg en ik ga nog steeds met plezier naar mijn werk. Eerst als leerling ziekenverzorgende, later als EVV’er (Eerst Verantwoordelijk Verzorgende), als teamleider, afdelingshoofd en nu als vestigingsmanager. Zorgen voor ouderen en medewerkers zit mij in het bloed en ik weet dat ik, en velen met mij, hun stinkende best doen.

Wat een negativiteit
En toch laat ik me op dit moment meeslepen in alle commotie over de zorg aan ouderen. De verhalen in de media en op internet zijn zo negatief en zitten vol met emotie. Mishandeling, tijdgebrek en haastig werken. Geldgebrek, extra servicepakketten en zorgen over personeelstekorten. Maar een overschot aan managers die achter hun bureau zitten en geen verstand van zaken hebben. En bestuurders die met 4 ton vertrekken uit de zorg. Noem maar op, noem maar op.

Ik vind het verschrikkelijk.

Er is ook zo veel goeds te vertellen
Ziet dan niemand dat er ook hele goede dingen gebeuren in de zorg? Dat ouderen genieten van de contacten met andere bewoners en van de vele activiteiten? Dat verzorgenden zich écht verdiepen in de belevingswereld van de bewoners en hen veel warmte en liefde geven? Dat het niet alleen kommer en kwel is? Jij, mijn lezer, weet dit vast wél wanneer je deze site regelmatig bezoekt. Doe mij een groot plezier en noem deze website wanneer je in je omgeving weer eens hoort wat er allemaal mis is in de zorg.

Mijn mededagboekschrijvers en ik geven namelijk een tegengeluid….

Help mee, want ik word er op dit moment machteloos en verdrietig van!

En dan…
Krijg ik het koffertje niet open. Wat ik ook probeer, het lukt niet. Ik, groot technisch wonder (niet dus), probeer kalm te blijven en mevrouw niets te laten merken. Maar ook dat lukt niet, ze drentelt om mij heen en ziet met grote ogen mijn gepruts aan. Dan besluit ik om eerlijk spel te spelen.

“Ik krijg het koffertje niet open.” (rustig)
“Kun je Ineke bellen?” (paniek)
“Nee, die is met vakantie.” (rustig)
“Maar ik moet deze week wel mijn medicijnen hebben! “(paniek)

Gelukkig…
Ik besluit een collega in te schakelen. Zij kent het koffertje ook niet… maar je weet maar nooit. En ik denk nog: het zal toch niet zo zijn dat zij dat koffertje binnen een halve tel open heeft! En jawel hoor, ik trappel van ongeloof. Ook zie ik een glimlach doorbreken op het gezicht van mevrouw. Ze zegt tegen mij:

‘Je moet me niet zo laten schrikken hoor, want weet je, ik heb Alzheimer, daar word ik onrustig van!’

Wat een zelfkennis en wat een oneindig mooie zin. Volgende week krijg ik een herkansing en zal ik mevrouw en Ineke laten zien dat ik het heus zelf kan.

Klik hier voor meer informatie over de ziekte van Alzheimer

Ik denk dat het kan
Dit houdt in dat de bureaucratie rondom het toewijzen van de zorg en het toezicht en de controle daarop behoorlijk vermindert. Ik ben ervan overtuigd dat dit een enorme kwaliteitsinjectie met zich meebrengt! Op deze manier is het voor patiënten een stuk prettiger en overzichtelijker. Mensen willen hun eigen manier van leven zo lang mogelijk voortzetten, ook als ze echt zorg nodig hebben. Vandaag de dag zien veel mensen af van zorg, vanwege het vele geregel en de papierenrompslomp erom heen. Het gaat dan over veel teveel schijven.

Als een patiënt een zorgbudget krijgt toegewezen, kan een organisatie worden ingehuurd die de zorg op maat levert. Men kan de hulp krijgen (inhuren) die nodig is. Vandaag de dag krijgen patiënten namelijk vaak niet die zorg die ze nodig hebben. Het is zeker een efficiëntere manier!

Uiteraard moeten de mensen het wel zelf kunnen regelen; voor de mensen die dit niet lukt, zal er een andere oplossing moeten komen. En daar ben ik dan ook erg benieuwd naar…

Er moet snel iets gebeuren
Een ding is zeker: er moet snel iets gebeuren aan de bureaucratie in de zorg! Daar ben ik het mee eens. Een belangrijk onderwerp, waar de nieuwe regering straks zeker mee kan scoren! Ik hoor graag jouw mening.

Het is natuurlijk verschrikkelijk als een mens wordt mishandeld. Dat mag en kan niet. Maar schieten we er iets mee op om een blacklist aan te maken? Wat helpt het om een zware straf op dit soort zaken te zetten? Ik denk dat het beter is om de oorzaak van dit probleem aan te pakken, te kijken hoe het komt dat dit gebeurt en daar tijd, geld en energie in te steken. Mensen die in de zorg werken zijn ook gewoon mensen. Ze hebben hun beperkingen maar zeker ook hun kwaliteiten. Wat denk je dat er gebeurt in een fabriek waar 60 mensen werken en waar eigenlijk werk is voor wel 100 mensen? Daar ligt de werkdruk hoog en neem van mij aan dat daar ook fouten worden gemaakt.

Een fout in de productie of een fout tijdens het verzorgen van mensen is een wezenlijk verschil. Dat snap ik ook. Maar kunnen we dan niet eens eindelijk het probleem aanpakken? In plaats van altijd maar met het vingertje wijzen? En ridicule straffen uit gaan delen?

Misschien moeten we ieder mens verplicht stage laten lopen in de zorg, in plaats van de dienstplicht. Zodat ieder mens ervaart hoe het is om te zorgen voor medemensen die dat zelf niet meer kunnen. Prent in het achterhoofd dat je zelf ook ooit in deze situatie terecht kunt komen. En dat we moeten knokken voor voldoende middelen in de zorg, zodat onze medemensen een waardig bestaan hebben.

Het is zo gemakkelijk om met fouten te scoren. Er gaat heel veel goed in de zorg. En daar wordt nauwelijks iets mee gedaan. Maak het maar eens zichtbaar – zoals hier op Mijn tijd voor de zorg – daar kunnen anderen wat van leren.

Mijn tijd voor de zorg laat die kant wél zien, maar dat is niet bij iedere Nederlander bekend. Op het forum van Viva komen er reacties van mensen die zelf werkzaam zijn in de zorg. Zij vinden het ook jammer dat er zo’n vertekend beeld is over wat de zorg nu precies inhoudt. Netwerk berichtte bijvoorbeeld over ouderenmishandeling wat veel stof doet opwaaien. Terecht natuurlijk.

Maar waarom komt mijn beroep alleen nog negatief in het nieuws? Is dat waar Nederland op zit te wachten? Wat is het nut om het bij dit soort berichten te houden? En waarom loopt het op deze site geen storm, wat reacties betreft? Ligt het aan onze klaagcultuur? Waar geklaagd mag worden, wordt gretig gebruik gemaakt van het mogen geven van een mening. Maar wanneer het iets genuanceerder blijkt is het niet interessant?

Wie denkt er mee? Wie helpt mee positieve geluiden de wereld in te helpen…

De gemeente Den Haag heeft besloten specifieke dagverzorgingen, die ook veel Wmo-klanten uit de hele stad bedienen, niet meer te subsidiëren. Alle inspanningen om deze kwetsbare doelgroepen op te sporen ten spijt. Interculturalisatie is normalisatie. Of toch niet?

Ouderen die hun AWBZ-indicatie zijn kwijtgeraakt, zijn de klos. Dat waren ze al, maar nu dus extra. Want ook het bezoek aan Jonker Frans, waar ze anderen ontmoeten en meeliften in het kader van de Wmo en het armoedebeleid, kost ze nu geld. Halverwege het jaar maakt de gemeente bekend dat bij de toekenning van subsidies een berekening is gemaakt per stadsdeel. Daarbij is gekeken naar het aantal 75-plussers in die wijk.

Zorg- en welzijnsorganisaties moeten voortaan samenwerken in de wijk. “Da’s toch mooi”, hoor ik u zeggen. Nee, dat is niet mooi. Migrantenouderen gaan namelijk niet (snel) naar een wijk- en dienstencentrum! Welzijn en welbevinden halen zij uit andere dimensies. Geen bingo of een spelletje Rummikub, maar spirituele activiteiten als yoga, tai-chi en samen koken. Bovendien is bekend dat mensen uit deze groep ouderen vanwege de migratiegeschiedenis vroeg oud zijn, waardoor ze eerder hulp nodig hebben. Tropenjaren tellen tenslotte dubbel.

Die grens van 75 jaar is dus ongepast en schiet bovendien haar doel voorbij. Organisaties die gespecialiseerd zijn in het bedienen van ‘nieuwe Nederlanders’ kunnen de dagvoorzieningen niet meer ophoesten. De overheid treedt terug en de burger is weer de klos.

Vrijwel meteen dacht ik aan het rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Ik las daarin dat twee op de vijf ouderen in verpleeg- en verzorgingshuizen vindt dat het personeel te haastig werkt. Ik vind dat veel. En vind dit erg. Hoe kan het anders?

Ligt dit aan de hoge werkdruk? Of aan ons zelf?
Jaren heb ik doorgebracht op de werkvloer en met de bewoners gewerkt. Ook in ‘mijn’ tijd was er al personeelsgebrek. Hadden we het druk. Tegenwoordig is het erger, zeker met alle bureaucratie. Natuurlijk hebben we veel te doen, maar om dat nu haastig te doen.

Ben jij je altijd bewust wat je uitstraalt? Als je een bewoner gaat wassen en je hebt 30 minuten, kun je dan in die tijd rustig je werk doen en de bewoner die 30 minuten ECHT helemaal geven? Of ben je misschien in je hoofd al met iets anders bezig? Je aandacht bij het hier en nu houden; het is ‘gewoon’ te leren. Niet alleen maar rennen, vliegen, vallen, duiken en weer doorgaan! Je kunt meer uit je zelf halen; je eigen kwaliteit verhogen. Door aandachtige reflectie, door meditatie-, yoga- en ademhalingoefeningen energie en ruimte vrij laten komen. Zo kun je als zorgverlener optimaal in de zorg functioneren. Met volle aandacht voor wat er nu is! En wie er nu is!

Willen zorgmedewerkers hun werkdruk zelf de baas worden? Of wachten ze tot de politiek met bakken geld komt? Ik hoor graag je mening…

En ik?
Ik zou eigenlijk nog wel meer Anja’s willen!

Sam, is de hoofdpersoon in de door mij gemaakte tv-documentaire die 26 april jl. door de AVRO werd uitgezonden, Hij is doof, blind, verlamd en wordt continu beademd. Sam (25) is bijzonder. Ik vind hem eigenlijk een wonder. Toen ik hem in 1992 voor het eerst ontmoette bij het maken van een aflevering van Vinger aan de Pols over thuisbeademing, was zijn levensverwachting nog maar een paar maanden. Ik kon toen nog met hem praten en hij haalde zelf adem. Hij vond het leuk dat ik hem filmde en hij wilde alles over mij en mijn gezin weten. Sam heeft een progressieve spierziekte die nooit een exacte naam kreeg. Het zoeken naar de juiste diagnose werd te belastend. Het wachten was op het moment dat Sam 24 uur aan de beademing zou moeten. Doof, blind, verlamd en gekoppeld aan een beademingsapparaat was volgens zijn medisch team geen kwaliteit van leven. Het zou zinloos medisch handelen zijn. Maar Sam bleef leven. Hij werd helemaal doof en blind, kwam aan het beademingsapparaat maar niemand durfde het aan om de hulp die aan Sam gegeven werd, zinloos medisch handelen te noemen.

Ik bleef Sam volgen met de camera. Nu dus 19 jaar. Tijdens al die jaren heb ik met verwondering gekeken naar de mensen om hem heen. Natuurlijk naar zijn ouders die het centrum vormen waar alles geregeld wordt. En, er moet veel geregeld worden want Sam wil veel… hij wil eigenlijk alles… hij wil ondanks al zijn beperkingen gewoon leven. Hij haalt diploma’s in het voortgezet middelbaar onderwijs, studeert nu Spaans en is vast van plan om rechten te gaan studeren.

Ik ben de documentaire op verzoek van Sam gaan afmaken, terwijl ik toch al flink wat jaren officieel met pensioen ben. Het werd terugkijken in meer dan 4.000 minuten film met heel veel herinneringen. Maar er gebeurde meer. Ik realiseerde mij weer dat ik eigenlijk nog een leven lang nodig heb om al die programma’s te gaan maken waar ik regelmatig aan heb gedacht in die afgelopen 45 jaar werkend in ‘Medisch Wonderland’, maar die er niet zijn gekomen. Ik concentreerde mij vooral op de patiënten en hun behandelaars, maar de mantelzorgers, de partners, de kinderen, de ouders, de verpleegkundigen en de verzorgenden bleven in die programma’s vaak aan de zijlijn staan. Zo af en toe vertel ik jonge programmamakers over de normen en waarden van de televisiejournalistiek. In die gesprekken wijs ik hen er op dat er meer is dan de ambulance-ingang, de wereldberoemde chirurg, het nieuwste medicijn, de robotchirurgie, de traumahelikopter, de medische misser, de eerste hulp en die bijzondere patiënt. Er zijn prachtige informatieve programma’s te maken met die andere hoofdpersonen. Ik heb ze door Sam weer goed leren kennen. Misschien iets overdreven om te zeggen dat ze een standbeeld verdienen, maar een serie mooie tv-programma’s zeker.

Ria Bremer
presentatrice

presentatrice

71 jaar

Voormalig journaliste en presentatrice Ria Bremer is momenteel betrokken bij veel organisaties en projecten binnen de gezondheidszorg.

Ook voor een uitgebreide douchebeurt of een uurtje zwemmen moeten de bewoners in de buidel tasten. Douchen kost 21 euro en voor zwemmen moeten ze 42 euro op tafel leggen.Volgens de directeur heeft ZINN zelf geen geld voor deze extraatjes, zoals ze het noemt. De extra’s worden verzorgd door de medewerkers van ZINN, die daarvoor extra uren kunnen declareren. Koopmans vindt niet dat de maatregel te ver gaat en ten koste gaat van minder bedeelde bewoners. „Sommige mensen gaan toch ook vaker op vakantie dan anderen?“

Het Dagblad van het Noorden brengt het iets genuanceerder…
08-06-2010 Frisse neus is duur bij ZINN

GRONINGEN -Vijftien euro voor een wandelingetje. Eenentwintig euro voor een douchebeurt… Bewoners van de verzorgingshuizen van ZINN in Groningen, Hoogezand en Haren moeten flink betalen voor extra’s die het leven leuker maken.

Directeur Wil Koopmans vindt niet dat ze iets verkeerd doet.”Iedereen kan bij ons rekenen op basiszorg. Hoeveel dat is, hangt af van de situatie. Maar wij zijn een vangnet, geen hangmat. We willen alle cliënten het beste geven. Maar de overheid is niet overal verantwoordelijk voor en we hebben het geld niet. Ik wil daar eerlijk in zijn. Het vervelende is, dat de politiek dat niet vertelt. Die laat het aan ons over om aan de poort te zeggen wat onze beperkingen zijn.”

Ik heb even geen mening, laat die van jou hier horen!

Stimuleer dat Nederlanders zolang mogelijk voor zichzelf kunnen blijven zorgen
Dit kan alleen wanneer er een goede betaalbare zorg is. Faciliteiten waar alle mensen gebruik van kunnen maken. Een goede AWBZ voor iedereen.

Maak werken in de zorg aantrekkelijk voor schoolverlaters
Dit kan alleen maar door goede begeleiding van professionals. Door uitzicht te bieden op werk. Wat is er mooier en kwalitatief aantrekkelijker dan zelf mensen op te leiden en deze mensen vast te houden. Binnen onze organisatie kom ik vaak goede stagiaires tegen, die het vak van A tot Z beheersen. Beter opgeleid kun je dit personeel niet krijgen!

Investeer in de kwaliteit van zorg
Zorg voor de juiste persoon op de juiste plek. Vaste gezichten en kleinere teams. Korte lijnen met vaste aanspreekpunten. Mijn ervaringen zeggen dat dit motiverend werkt en tevredenheid met zich meebrengt. Zowel voor medewerker als voor de cliënt.

Voorkom dat verpleegkundigen en verzorgenden teleurgesteld de zorg verlaten
Stuur personeel op hun sterke punten. Creëer een vast werkklimaat met weinig veranderingen. Sta open voor signalen van de werkvloer en kom samen tot menselijke oplossingen. Beloon werknemers naar behoren.

Als aan bovengenoemde punten gehoor wordt gegeven, kunnen we in de zorg weer eens aan toekomst denken en met de mensen bezig zijn, zoals zij het verdienen. Dit maakt het voor de medewerker ook een stuk aantrekkelijker!

Maar….
Het CDA heeft verloren, de VVD en PVV zijn de grote winnaars. Gefeliciteerd… Maar ik houd mijn hart vast. Lijsttrekkers, ik nodig jullie uit om nog eens te kijken naar de bovenstaande punten. De zorg heeft jullie nodig.

Als je vader of moeder voor je ogen verandert is dat heel onwezenlijk. Familieleden van dementerenden hebben het vaak erg moeilijk. Je ziet je papa of mama de grip op het leven verliezen. Zichzelf verliezen. En dat terwijl je beeld is dat je ouders altijd voor je zullen zorgen. Dat je altijd bij ze terecht kunt. In ieder gezin komt er een punt dat de rollen beginnen om te draaien. Als ouders oud worden, zullen hun kinderen meer voor ze gaan zorgen. Dat heeft impact. De kwetsbaarheid van de mens komt aan het licht. Bij kinderen waarvan de ouder dementeert, gaat dit veel verder. Je moet veel dagelijkse taken overnemen. Goed op je vader of moeder letten en er ondertussen aan zien te wennen dat zijn of haar persoonlijkheid sterk verandert.

Het is een proces dat heel pijnlijk kan zijn. Je ziet de dementerende kampen met verwarring en verdriet. In het begin beseft deze zelf heel goed dat hij/zij steeds meer dingen vergeet. Als ik een afspraak vergeet of mijn autosleutels kwijt ben, dan raak ik al een beetje in paniek. Mensen met dementie moeten hier continu mee omgaan. Willen vaak de buitenwereld niet laten zien hoe erg het is. Wringen zich in allerlei bochten om alles te verbloemen. Met veel bravoure, door overdreven te reageren of overal een grap van te maken. Maar ook door zichzelf terug te trekken en zo min mogelijk te communiceren. Het ergste wat je kunt overkomen is toch jezelf verliezen?

Hoe welkom is dan die troostende schouder. Hoe fijn is het dat je iemand tegen komt die je begrijpt en die naar je luistert en je verder op weg helpt. Die de tijd neemt voor jou waardoor je onrust of verdriet wordt erkend en je je gevoel van waardigheid behoudt.

Ah, een compliment! Ik voel dat ik een beetje warm word van binnen. Ik spreek met de schoondochter van een mevrouw. De familie gaat op vakantie en wil graag weten of het wasgoed, dat zij normaal zelf wassen, in de weken waarin ze weg zijn, naar de stomerij kan. Ook willen ze de verjaardag van mevrouw eerder vieren, omdat deze in hun vakantie valt. We bespreken nog wat andere dingen. En dan dit een compliment. Fijn!

Soms kunnen wij niet die zorg leveren die we graag willen leveren. Dan is het heel fijn om een compliment te ontvangen. Het kan altijd beter en we krijgen ook kritiek. Maar dat zien we vooral opbouwend. Nadat ik heb opgehangen, bedenk ik dat het inderdaad een terecht compliment is…

Er kan en mag veel…
Wanneer men wil douchen of wil uitslapen gebeurt het. Wanneer iemand niet wil eten, stimuleren we dat wel maar we dwingen niet. Wanneer iemand met familie weg wil dan kan dat. Wanneer bezoek tot 23.30 uur op de afdeling wil zijn, dan mag dat. We hebben geen bezoekuren, geen toiletronden waarbuiten men niet naar het toilet mag. Iedereen heeft een eigen appartement, met keukentje en ruime badkamer. Er zijn clubs, kerkdiensten, een restaurant met ruime keuze. En woensdagavond was er een optreden van Wieteke van Dort, in de rol van tante Lien. Donderdag komt Willeke Alberti optreden.

Ik kreeg de tip, eens te kijken naar dit artikel. De eindconclusie is dat men over het algemeen tevreden is. Vooral de laatste zin viel mij op.

“Deze positieve beoordelingen staan haaks op het overwegend negatieve imago van verpleeg- en verzorgingshuizen, zoals voorkomt in de media en onder de Nederlandse bevolking.”

U weet het vast al, wie graag een realistisch beeld krijgt over de zorg, leest mijntijdvoordezorg.nl!

Vijf jaar geleden onderzocht het SCP ook wat bewoners van de zorg vonden. De conclusies waren toen ongeveer hetzelfde.

Ik was in Amersfoort te gast als inleider om de dialoog onder leiding van Hanneke Groenteman een impuls te geven. ‘Oog voor diversiteit’ was dit jaar het thema. Het sloot mooi aan bij de missie van de organisatie zelf: ‘Er zijn voor eenieder’. Maar wat betekent dat dan precies als de VTPZ mee wil met zijn tijd in een snel veranderende samenleving. Er kwamen boeiende invalshoeken aan de orde, maar mijn vraag blijft ook na deze bijeenkomst overeind: Wat gaat er nu precies veranderen, na vandaag?

Een organisatie die mensen wil helpen in de laatste levensfase moet zich ervan bewust zijn dat dit een proces is van jarenlange investering. ‘Er zijn voor een ieder’ betekent dat die ander zich welkom en geaccepteerd dient te voelen. Dat hij zichzelf mag zijn zonder harnas en zonder zich steeds te hoeven aanpassen. Zeker als je doodgaat.

Terminale zorg is belevingsgerichte zorg. Zorg die uitgaat van de wensen van die ander. Sterven op een manier die bij de betreffende persoon past, ook als dat niet bij mijn waarden past. “Zijn we daar wel klaar voor?”, vraag ik me oprecht af. “Kunnen we mensen uit andere culturen menswaardig laten sterven?” Over interculturele competenties en vaardigheden is uitvoerig gedebatteerd. Alsof je een aap een kunstje kunt leren!

Warme zorg, van mens tot mens. Dat is het waar het naar mijn idee om gaat.

3 juni 2010, 20.5 uur. Max peilt de stemming op Nederland 2; burgers debatteren met politici. Ik mocht in debat met Fleur Agema van de PVV. Wat was het jammer dat we elkaar niet ‘verstonden’. Want eigenlijk willen we precies hetzelfde met de zorg in Nederland; meer personeel en meer kwaliteit in de zorg. Kwam dit door mijn openingszin? Dat ik niet op de PVV ging stemmen omdat ik het niet geloof? Hoe gaan ze hun beloften waarmaken? Of kwam het simpelweg omdat ik een manager ben? Want na de uitzending sprak ik even met haar na.

“Managers moeten terug naar de werkvloer, met behoud van salaris, dus daar hoeft u zich geen zorgen over te maken”, aldus Fleur Agema.

Nou daar maak ik me ook geen zorgen om; mijn salaris komt niet eens in de buurt van de beruchte Balkenende norm. Maar ik maak we wel zorgen of politici wel echt begrijpen hoe het er op de werkvloer uitziet!

Managers niet meer nodig?
Wie is dan de scharnierfunctie tussen de Raad van Bestuur en de medewerkers? Wie zorgt dan dat alles loopt? Wie motiveert keer op keer de medewerkers als de zorg weer eens negatief in de media komt? En wie zorgt er voor voldoende gekwalificeerde medewerkers binnen onze organisatie? Medewerkers die met hart en ziel werken in de zorg en niet de werklozen die het opgedrongen krijgen om te gaan werken in de zorg. Wie houd ze vast, die gekwalificeerde zorgmedewerkers zien die het niet meer zien zitten en kiezen voor een ander vak.

En ik moet ook een ander vak kiezen? Politici, kijk toch eens hoe het écht werkt in de zorg en kom dan met oplossingen. Ik hoop dat u, mijn lezer, het onderscheid tussen loze beloften en realiteit nog kunt maken en morgen stemt op die partij die niet alleen het beste voor heeft met de zorg, maar ook de realiteit van de praktijk snapt.

Een collega gaf mij een artikel over de identiteit van zorgorganisaties. Een stuk om over na te denken. Hier werden zorgorganisaties (met een knipoog) ‘intensieve menshouderij’ genoemd; vergeleken met bedrijven:
• Zorgorganisatie = onderneming
• Patiënten en bewoners = klanten
• Zorg = product
• Zorgplan = contract
• Kwaliteit van zorg = klanttevredenheid en fysieke veiligheid

Maar toch…
En ja, daar zit een kern van waarheid in, maar zorg blijft toch een morele maatschappelijke waarde. Als samenleving vinden we dat kwetsbare mensen niet aan hun lot mogen worden overgelaten. Het gaat om de identiteit, het hart, van de zorgorganisaties. Waar staan ze voor? Het hart is vol van solidariteit, rechtvaardigheid, betrokkenheid en respect voor individuele waardigheid. En wat je geeft, dat krijg je terug…

Dezelfde collega is hiervan een mooi voorbeeld: ze had een aanrijding op de fiets tijdens haar werk. Niet ernstig, maar ze had wel de schrik in de benen. Bij een cliënte thuis kreeg ze een kopje koffie en kon ze op verhaal komen. ’s Middags belde deze cliënte naar ons kantoor om iets te vragen over de zorg… maar ze wilde vooral ook weten hoe het met mijn collega ging.

Wij, zorgmedewerkers, zorgen blijkbaar niet alleen voor onze zorgvragers, zij zorgen ook voor ons. Door te zeggen ‘voorzichtig hè, als je de weg opgaat!’ of ‘jas dicht doen hoor, anders word je ziek.’ Wanneer een cliënte een sinaasappeltje voor je perst, dan wordt er voor je gezorgd.

Het gaat om zorgen voor elkaar. Als je dat niet erkent, dan ontneem je een belangrijk aspect van de waardigheid en trots weg van mensen die afhankelijk zijn van zorg. Daarom kunnen keuzes in de zorg niet alleen uit economisch oogpunt genomen worden, want dan verwijder je het ‘hart’ uit de zorg.

(Deels ontleend aan een voordracht van Thijs Tromp over identiteit in de zorg)

Dankbaarheid
Ik kwam voor het eerst bij een nieuwe cliënte. Mevrouw is ongeneeslijk ziek. Ze heeft een hersentumor en is haar man hier een paar jaren geleden ook aan verloren. We raakten we aan de praat en dan gaat er zoals gewoonlijk in dit soort situaties, wat meer tijd in zitten. Tijd die ik eigenlijk niet heb maar tóch neem. Mevrouw is opvallend positief. Ze geniet nog van ieder moment. Ze is dankbaar voor de zorg die ze krijgt van de thuiszorg en de mensen om haar heen!

“Ik vind het zo fijn dat ik door de goede zorg nog thuis kan blijven wonen en de dingen kan blijven doen die ik leuk vind.”

Daar doe ik het voor…
Toen ik in de auto stapte moest ik nog even denken aan ons gesprek en zag dat mevrouw mij voor het raam stond uit te zwaaien. Ik realiseer me, dat dit de momenten zijn waarvoor ik het doe! De situatie van mevrouw en dan tegelijkertijd die dankbaarheid… Het raakte bij mij een gevoelige snaar .

En ik realiseerde me dat het nog maar afwachten is hoe de zorg er voor haar in de toekomst uit ziet. Zal zij, en vele anderen met haar, díé zorg krijgen die ze nodig heeft?

ZORG DIE BEREIKBAAR IS, DICHTBIJ EN VAN HOGE KWALITEIT

Mijn collega’s en ik van de thuiszorg bieden die zorg. En als ik me niet vergis, is dit één van de voorstellen van verschillende politieke partijen. Wij maken het waar. Nu Den Haag nog!!!

Even later sta ik samen met Mevrouw van de Zorg aan de afwas. Als we zo aan het rommelen zijn, vraag ik of de pan niet te zwaar is. Ze kijkt me beledigd aan en zegt: “Mevrouw ik heb spierballen als kinderkontjes, alleen niet zo vies!”
Als na de afwas de koffie pruttelt, komt mevrouw Boot met veel bravoure binnenlopen. Zo zegt ze: “Ik heb een ander gehad vanmorgen. Ja. Da was toch fijn. Die mag elke dag wel komen om me wakker te maken.
“Heeft u een ander gehad? Dat begrijp ik niet. Bent u soms vreemdgegaan?”
Ze schiet in de lach: “Nee joh. Ik ben vanmorgen door een man gewassen en aangekleed. En die kan het goed. En hij is gezellig. Ik heb gezegd dat hij elke dag wel mag komen. Kei goed.”
“Moest u daar niet aan wennen dan, een man?”
“Nee hoor, kei leuke man. Niks wennen. Waarom? Hij doet het erg goed.”
En daar komt onze leerling net aangelopen. Ik vertel hem natuurlijk meteen dat hij de complimenten krijgt van Mevrouw Boot. En ze heeft gelijk. Er zijn veel te weinig mannen in de ouderenzorg. En dat is juist zo goed. Je krijgt eens andere praat en een andere kijk op de dingen.

Het is goed om weer terug te zijn.

Raad van Bestuur

Hans Groenendijk is bestuurslid van Stichting Sint Jacob die acht zorgcentra en verpleeghuizen omvat in Haarlem, Bloemendaal, Overveen en Heemstede.

Ik denk terug aan mijn eerste verkiezingsherinneringen. Ik was 6 of 7. Een klein dorpje in Zuid-Holland midden jaren ’60 van de vorige eeuw. Toen was de politiek nog overzichtelijk. Het CDA bestond nog niet en als je katholiek was stemde je KVP. Er werd gestemd in de gymzaal van onze school. Ik dacht dat alleen de katholieken in onze gymzaal mochten stemmen maar toen ik de vrouw van de slager zag, begreep ik dat het hele dorp hier kwam stemmen. Ook zag ik dat de vader van een meisje uit de klas nu wel kwam stemmen. Het hele dorp wist dat hij het de vorige keer niet had gedaan en daarom een boete van 5 gulden had gekregen.
Met een vriendje leunde ik tegen het hek. Tegen iedereen riepen we ‘Kies KVP’. In ons dorp waren er nog nauwelijks mensen met een televisie. Ik sluit achteraf gezien niet uit dat onze oproep de enige poging tot kiezersbeïnvloeding was. Niet dat het wat uitmaakte, want alle protestanten in ons dorp stemden CHU.

Wanneer ik naar de trap loop, zie ik de man weer aan komen schuifelen. Ik wacht even op hem en vraag of het gelukt is. Hij kijkt me wat geheimzinnig aan en buigt z’n hoofd naar mijn oor. “Ik heb me hele leven al KVP gestemd dus nu ook”, fluistert hij me geheimzinnig toe. Hij schuifelt alweer verder en ik blijf enigszins verward achter.

Hans Groenendijk
lid Raad van Bestuur Stichting Sint Jacob in Zuid-Kennemerland

Dit is een zin uit een eerder blog van me. Ik moest er vandaag aan denken. Sinds twee dagen houden we een boekje bij met daarin alle zorgmomenten die we besteden aan meneer S. We zijn nu dus 48 uur bezig en komen op een schokkend aantal van 270 minuten. Voor de snelle rekenaars, dit is al 4,5 uur. Bij meneer gaat het verzorgen op een andere manier.

Meneer vraagt veel aandacht
Hij wordt in zijn kleding gepraat, of er uit. Hij moet in alles overtuigd worden. Hij is agressief, weigert zorg, weigert medicatie en gaat er gerust met de medicijnkar vandoor. Of met de koffiekar, de waskar, met de rollator van een ander. Hij wordt ’s nachts wakker en dan moeten we hem overtuigen om weer te gaan slapen. Hij haalt zijn bed altijd af; dan moet het opnieuw opgemaakt worden. Hij komt in de keuken bij je staan om iets duidelijk te maken, maar komt niet uit zijn woorden. Wanneer je hem niet begrijpt wordt hij agressief. Vaak realiseert hij zich dat hij lelijk heeft gedaan en komt hij achter je aan om uit te leggen dat hij het niet zo bedoelde. Ook wanneer je bezig bent met een andere bewoner. Wanneer hij dan niet het appartement van de medebewoner op mag, wordt hij wederom agressief.

En dan de familie nog
De momenten die we besteden aan familie staan nog niet in het boekje. Die komen daar ook nog bij. Meneer heeft een dochter die veel moeite heeft met de achteruitgang van haar vader. Ze vindt het bijvoorbeeld moeilijk te geloven dat meneer agressief is. Ze is vaak boos of teleurgesteld. Een goede begeleiding van de familie is ook erg van belang.

Al deze momenten staan nu in het boekje. Meneer heeft duidelijk een pakket dat niet aansluit op zijn behoeften. Dat is voor hem storend, voor medebewoners, voor familie en voor ons. Gelukkig houden we nu de zorgmomenten bij. Zo kunnen we een pakket aanvragen dat bij meneer past.

CDA, PvdA, GroenLinks, D66 en SGP willen buiten de instelling verleende AWBZ-zorg overhevelen naar de Wmo. Nou, daar zijn we mooi klaar mee (vergeef me mijn cynisme). Dagverzorging en thuiszorg zijn in mijn ogen broodnodige zorg waar chronisch zieken niet zonder kunnen. Ze hebben er recht op! Er is voor betaald! Het probleem is dat Wmo-budgetten bij gemeenten zitten. Is het geld op, dan stopt de zorgverlening.

Dat is natuurlijk een slechte zaak. Aan de ene kant wil de overheid zoveel mogelijk ouderen zo lang mogelijk zelfstandig thuis laten wonen; dat is tenslotte goedkoper. Aan de andere kant brengt diezelfde overheid ze in de gevarenzone. Door de Pakketmaatregelen die in 2010 zijn ingegaan, raakte 45% van onze dagverzorgingscliënten haar indicaties kwijt. Mensen hadden hun maaltijd, hun vaste dagritme, hun ‘loopje’ naar het zorgcentrum, hun praatje. Ze maakten deel uit van de samenleving. Tegelijkertijd waren ze onder controle van begeleiders die schakelden met huisartsen als het fout dreigde te gaan. Ze liepen de deur niet plat bij huisarts en ziekenhuis.

En nóg belangrijker: Deze ouderen waren gelukkig!

Hoe is het toch mogelijk dat de politiek in verkiezingsprogramma’s de preventie schrapt? Zorginstellingen hebben mensen in dienst die ze niet zomaar kunnen ontslaan nu zoveel cliënten ineens niet meer mogen komen. Maar géén inkomsten betekent géén personeel! U raadt het al: toch ontslaan dus. En dat kost ook een hoop geld, zodat de zorg weer duurder wordt. Maar och, dan zoeken we gewoon weer een nieuw kind van de rekening.

De verkiezingsprogramma’s zijn doorgelicht op maatregelen voor preventie, de instroom van nieuwe verpleegkundigen, behoud van werknemers voor de sector en kwaliteitsbevordering. Ook is gekeken naar de aanpak van de gevolgen van de vergrijzing en de groeiende vraag naar zorg.

Veel collega’s zijn ‘in’ voor de SP en PVV. Beide partijen hebben het beste voor met de zorg voor ouderen en voor het zorgpersoneel. Zij beloven meer personeel en meer salaris… Te gek, bijna. Bijna, zeg ik dan, want ik geloof niet dat ze dat kunnen waarmaken. Is wat zij beloven echt te realiseren? Of passen ze, wanneer ze mee mogen doen in een coalitie, hun programma aan? Of, als ze niet in de coalitie komen, blijven ze de hele regeerperiode vechten tegen de bierkaai?

Met bewoners praat ik er ook over en vraag hen waarop zij hun keuze baseren. Dit verschilt nogal van het stemgedrag van de medewerkers. 80% van de bewoners stemt uit vertrouwen op HUN partij. Wie heeft het vertrouwen gewonnen? Wie is gelijkmatig van karakter en wat straalt de partij uit? Dit is voor velen belangrijker dan het programma.

“Weet je nog hoe goed Dries van Agt was en Ruud Lubbers?” vertellen ze.

“Ik stem gewoon op het CDA op Balkenende. Dan komt het allemaal goed!”

“Niet op de Partij Van De Armoe stemmen hoor!”, dwingt een mevrouw mij bijna!

 En ik??
Ach… ik weet het nog steeds niet. Verkiezingstaal in campagnetijd vind ik voornamelijk zieltjes winnen om te scoren.

En dan??
Afwachten. Ik blijf wel bezorgd over de toekomst van de zorg. Als ik lees dat men het wettelijke recht op zorg wil wegschrappen, schrik ik daar erg van!

schrijver

46 jaar

Voormalig marketeer Raymond van de Klundert verloor zijn eerste vrouw aan kanker en publiceert nu onder het pseudoniem Kluun.

Nelis Vogelenzang verzamelt foto’s. Hij laat zich met zoveel mogelijk BN’ers op de foto zetten en wil zo zelf BN’er worden. “Waarom wil je dat eigenlijk?” vroeg een journalist hem eens. “Omdat dan iedereen aardig tegen je is.”  Nelis (70) is verstandelijk gehandicapt, maar zijn analyse is zo scherp als een fileermes. Mensen vinden het interessant om met BN’ers om te gaan, gezien te worden en niet alleen Nelis vindt het spannend om met je op de foto te gaan.

Ik behoor nu een jaar of wat tot de Bekende Nederlanders en ik heb gemerkt dat alleen daardoor een significant hoger percentage mensen dan vroeger aardig tegen me is. Tuurlijk, er zijn hordes mensen die mij wel kunnen schieten en mijn boeken liefst ritueel zouden verbranden. Als  ik ’s avonds lekker wil slapen, moet ik die avond niet per ongeluk mijn eigen naam Googlen want dan gaat er een beerput aan ongecensureerde beledigingen en frustraties open. Maar in mijn gezicht is iedereen aardig.

lees verder>>

Het woord ‘bezuinigen’ staat centraal in alle partijprogramma’s. Daar komen we niet onderuit. Niemand niet, geen enkele partij. Dus ook ik stem VÓÓR bezuinigingen, hoe dan ook. Elke partij heeft haar ideeën waar minder geld aan uitgegeven kan worden…

Ook in de zorg zal gesneden worden. Het wordt wel mooi ‘verpakt’, want er wordt extra geld door diverse partijen beloofd voor de gezondheidszorg op diverse terreinen. Dit zijn de ‘plusjes’ in de begroting. Tegelijkertijd zijn er ook ‘minnetjes’ in de begrotingen… en in het totaal komen de meesten dan toch uit op een dikke MIN. En dat terwijl het aantal ouderen alleen maar groter wordt. Waar zullen wij, zorgverleners, dat straks merken? En onze cliënten? Ik vind het spannend en het houd me dan ook erg bezig.

Daarom vind ik het ook zo leuk dat ik door Metro gevraagd ben voor het ‘lezerspanel’. Hier ben ik de laatste weken elke week te vinden. Ik geef mijn visie op het interview dat gehouden wordt met de lijsttrekker, de persoon of het partijprogramma. Zo raak ik nóg meer betrokken bij de verkiezingen en volg ik nóg intensiever alle praat- en tvprogramma’s Want misschien lijkt de politiek soms ver weg van ons te staan… het gaat wel over ons!

Donderdag 20 mei, Metro, interview Job Cohen:
Froukje Bijlsma, 26 JAAR, WIJKVERPLEEGKUNDIGE.
POLITIEKE VOORKEUR: CDA/CHRISTENUNIE
“Die extra 10 miljard: ik denk dat het
de geloofwaardigheid van Cohen een
beetje heeft aangetast. Ik was erg
nieuwsgierig toen Cohen naar voren
trad als lijsttrekker. Dat is er nu een
beetje vanaf. Het motto: mensen bij
elkaar houden! Een waardevolle
doelstelling vind ik, omdat we nu
eenmaal een samenleving zijn.
Alleen: hoe wil Cohen dit dan?”

Welke uitstraling zal de politiek straks krijgen… eentje van mededogen of van hardheid? Van geld of van menselijkheid? Van hoop of van angst? Ik ben nieuwsgierig naar politiek Nederland na 9 juni.

Wie mijn stem krijgt op 9 juni, weet ik nog niet. Zo ben ik heel benieuwd of er een partij is die aan de slag wil gaan met het imago van de zorg. We hebben straks een hoop arbeidskrachten nodig. Ik hoor er maar weinig over. Terwijl het heel relevant is. De werkdruk in de zorg stijgt, het salaris groeit niet mee. Je hebt onregelmatige diensten, moet werken op feestdagen. Ik denk dat er best veel mensen zijn die goed bij de zorg passen, maar die gezien de beloning, het salaris en de voorwaarden, kiezen voor het bedrijfsleven. En dat snap ik best.

Gelukkig hoor ik de politici steeds weer zeggen dat de hard werkende mens moet worden beloond. Maar naarmate het debat vordert, wordt mij duidelijk wat ze eigenlijk bedoelen met de hard werkende mens. Dat is niet de vuilnisman, fabrieksmedewerker of bouwvakker, dat zijn de mensen met een jaarsalaris waar ik alleen maar van kan dromen. Ah, ik snap het al, deze mensen moeten natuurlijk heel hard werken om het geld op te krijgen!

Het ziet er maar slecht uit. En dan heb ik nog niet eens te klagen, ik ben gezond en heb werk. Hoe moet het met degenen die afhankelijk zijn van de maatschappij? Het ergste stukje vond ik op het moment dat Groen Links uit de doeken deed wat er werkelijk bedoeld wordt met de  plannen van de VVD. In eerste instantie dacht ik: nou ja we moeten allemaal inleveren, iedereen naar rato en als er dan zo’n nuchtere dame van Groen Links zit en zo’n alerte Brabantse SP’er, dan zal het wel goed komen. Maar ja, waar kunnen we van op aan? Doen ze wat ze beloven? Zie nu weer met de PVDA, nu willen ze weer wel helpen in Afghanistan. Gelukkig heb ik veel verstand van belevingsgerichte zorg!

“Personeel wil weg uit de zorg! Er dreigt een enorme leegloop door te weinig geld en de te hoge werkdruk. Zorgverleners denken serieus na over een baan buiten de zorgsector.”

Ambassadeurs
Ik maak me zorgen. Wanneer een groot gedeelte van de zorgmedewerkers zich terugtrekt, waar zijn we dan over 10 jaar? Er wordt namelijk nu al een tekort verwacht van 400.000 zorgverleners. Ik denk dat juist de mensen die nu in de zorg werken niet weg moeten lopen, maar zich juist in kunnen zetten om nieuw personeel aan te trekken en te begeleiden. De huidige medewerkers, met hart voor de sector, behouden hiermee de kwaliteit in de sector. En we krijgen nieuwe professionals, met affiniteit voor de zorg.

Ontevredenheid
Maar de werkdruk neemt toe en er zijn veel medewerkers ontevreden. Er is nu al een tekort aan werknemers. Ook binnen onze organisatie; dit komt onder meer door overheidsbezuinigingen. Ik voel onrust bij collega’s, maar ook bij cliënten die zich afvragen hoe een en ander zich in de toekomst zal ontwikkelen.

Duurder, gekwalificeerd personeel moet ruimte maken voor goedkopere medewerkers. Het grote gevaar dat hierin schuilt,is dat er in de toekomst personeel wordt ingezet, zonder echte affiniteit met de zorg. Goedkoop wordt duurkoop. Ik hoef niet uit te leggen waarom lijkt me!!

Deze ontwikkelingen hebben zeker geen positieve invloed op de tevredenheid van de medewerkers, maar ook niet op de potentiële werknemers in de zorg. Als we deze weg vervolgen en niet snel ingrijpen,wordt het er in de toekomst zeker niet leuker op om in de zorg te werken! En dat toch zeker het laatste wat we willen?

efficiënt [bijvoeglijk naamwoord]• met zo weinig mogelijk geld of tijd en zoveel mogelijk resultaat

 Waarom zo cynisch?
Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) dekt medische kosten die niet onder de zorgverzekering vallen. Iedereen die in Nederland woont of werkt, is verzekerd voor de AWBZ. Men betaalt de eigen bijdrage voor zorg met verblijf vanaf de datum waarop hij of zij in een instelling wordt opgenomen. Een zorgzwaartepakket (ZZP) is een manier om aan te geven welke zorg iemand krijgt die niet langer zelfstandig kan wonen. Hierin staat het aantal uren zorg die iemand gemiddeld nodig heeft. De tijd die nodig is om te overleggen met bijvoorbeeld familie zit hier ook in.

En in de praktijk?
Een ieder die mijn blog leest, weet dat het in de praktijk bijna niet te doen is om de zorg te leveren waar men recht op heeft. Om het zorgzwaartepakket passend te houden, is tijd nodig. Om formulieren in te vullen. Om te melden dat een persoon bijvoorbeeld een beroerte heeft gehad en dus meer begeleiding nodig heeft. Wanneer iemand terminaal is, heeft die persoon meer zorg nodig. Maar die tijd is er niet. Aan elke verandering gaat nogal wat papierwerk vooraf. Te weinig handen aan het bed en de zorg holt achteruit. “Efficiënt werken”. Ik wist niet of ik moest lachen of huilen.

Er moet bezuinigd worden. Maar blijf toch van de zorg af. Kijk hoe het anders kan, maar nóg meer inleveren, terwijl de zorg wankelt, vind ik schandalig. Heeft de zorg genoeg ingeleverd? Vindt u dat er op gebied van defensie, politie of bijvoorbeeld ontwikkelingssamenwerking mag worden bezuinigd? Of ziet u het anders? De politiek zal harde keuzes moeten maken, maar wij hebben daar invloed op. Dus stem!

De mening van de bezoekers van onze website over effeciëntie leest u  hier.

Over de besparingsmogelijkheden in de langdurige zorg spreken ook de politieke partijen zich uit in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen op 9 juni; lees meer hierover in het  dossier ‘verkiezingen’.

“Maar is dat wel zo? Hebben we hier te maken met oprechte aandacht van de politiek?”

Hoe meer ik daarover nadenk, hoe meer ik de indruk krijg dat het te maken heeft met ‘zieltjeswinnerij’ in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 9 juni aanstaande.

Wat zijn we de afgelopen vier jaar nu echt opgeschoten in de zorg? Hoeveel oprechte aandacht kregen we van u in het veld? Terugkijkend, kan ik alleen maar concluderen dat we vaak het ‘kind van de rekening’ waren en vooral veel moesten bezuinigen.

We hebben steeds minder handen aan het bed door de invoering van de ZZP, de Wmo, Pakketmaatregelen en andere regelgeving. Aanbesteding van huishoudelijke verzorging leidde ertoe dat organisaties in grote problemen terechtkwamen. Ontslagen van medewerkers, fusies en kwaliteitsverlies, omdat we zo goedkoop mogelijk zorg moeten leveren.

“Hebben onze cliënten nu wel het gevoel dat er voor hun belangen is opgekomen?”

In tijden van krapte moet iemand de rekening betalen. Logisch. Alleen buitelen wijzigingen van regelgeving en financiering nu over elkaar heen in een tempo dat nauwelijks is bij te houden. Kunnen we ons werk nog naar behoren doen terwijl we weten dat ouderen en chronisch zieken de klos zijn? Zorginstellingen moeten de ‘eindjes’ aan elkaar vastknopen, maar hoelang lukt dat nog?

Het water staat ons tot aan de lippen. Help ons!

Liefs,

De zorgsector

“Maar is dat wel zo? Hebben we hier te maken met oprechte aandacht van de politiek?”

Hoe meer ik daarover nadenk, hoe meer ik de indruk krijg dat het te maken heeft met ‘zieltjeswinnerij’ in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 9 juni aanstaande.

Wat zijn we de afgelopen vier jaar nu echt opgeschoten in de zorg? Hoeveel oprechte aandacht kregen we van u in het veld? Terugkijkend, kan ik alleen maar concluderen dat we vaak het ‘kind van de rekening’ waren en vooral veel moesten bezuinigen.

We hebben steeds minder handen aan het bed door de invoering van de ZZP, de WMO, Pakketmaatregelen en andere bureaucratische regelgeving. Aanbesteding van huishoudelijke verzorging leidde ertoe dat organisaties in grote problemen terechtkwamen. Ontslagen van medewerkers, fusies en kwaliteitsverlies, omdat we zo goedkoop mogelijk zorg moeten leveren.

“Hebben onze cliënten nu wel het gevoel dat er voor hun belangen is opgekomen?”

In tijden van krapte moet iemand de rekening betalen. Logisch. Alleen buitelen wijzigingen van regelgeving en financiering nu over elkaar heen in een tempo dat nauwelijks is bij te houden. Kunnen we ons werk nog naar behoren doen terwijl we weten dat ouderen en chronisch zieken de klos zijn? Zorginstellingen moeten de ‘eindjes’ aan elkaar vastknopen, maar hoelang lukt dat nog?

Het water staat ons tot aan de lippen. Help ons!

Liefs,

De zorgsector

Door de veranderingen in ons wooncentrum ben ik de komende tijd aanwezig bij alle teamvergaderingen van de afdelingen. Ik ben oprecht geïnteresseerd in wat er leeft bij de medewerkers en de volgende vragen razen door mijn hoofd:
• Wat is volgens jou nodig om onze bewoners zo optimaal mogelijk te ondersteunen?
• Hoe moet volgens jou het rooster er op dit moment uitzien om onze bewoners daadwerkelijk die ondersteuning te geven die past bij hun indicatie?
• Wanneer ben jij gelukkig in je werk? Hoe kan jij, onze organisatie of de overheid dit geluk vergroten?

Ik ben op de meest turbulente afdeling begonnen. Hier vielen als eerste de klappen van de nieuwe ZZP financiering. Er worden nu méér medewerkers ingezet tijdens piekuren en minder op de rustige momenten. Hierdoor zijn er veel halve diensten ontstaan. Parttimers hebben daardoor meer werkmomenten en zij vinden dit lastig te combineren met hun privéleven. ‘We zijn tenslotte niet voor niets parttimer!’ krijg ik veel te horen. Daarnaast is de afdeling uitgebreid met maar liefst 20 nieuwe bewoners en starten we op 1 juni met de proef ‘kleinschalig wonen’. Tot slot begint eveneens op 1 juni Maaike, hun nieuwe teammanager. Hectiek alom dus…..

Ik vind het fijn om te horen dat zij met mij meereizen in onze trein van verandering. En dit is een stoptrein. We stoppen, geven duidelijk stations aan en er is ruimte en tijd voor gesprekken om er aan te wennen. Maar ik weet dat het niet meevalt. Het einddoel is bekend, maar hoe we daar komen roept nog veel onrust op. Ik voel spanning en onrust, zie verdriet, boosheid of frustratie. Aan mijn vragen kwamen we helaas niet toe….

En ik snap het… de vaste grond raast onder je voeten door. En ondertussen raast ook in Den Haag die andere trein door, die sneltrein, en worden begrippen als ZZP en marktwerking uitgevonden! Zonder toetsing, zonder begrip…  Hulde aan ons kabinet!

In het nieuwe dossier ‘verkiezingen’ staan de plannen en standpunten van de tien grootste politieke partijen rond de langdurige zorg op een rij. De verkiezingsprogramma’s zijn geanalyseerd en de woordvoerders van de partijen lichten hun standpunten toe.

Hmm… dacht ik toen ik dit hoorde… daar hoor ik ook bij. Nu denken jullie: bij die ene helft of bij die andere?

Administratieve rompslomp
Nou in ieder geval hoor ik bij de groep mensen die echt de balen heeft van de administratieve rompslomp. Hier besteed ik soms wel de helft van mijn werkdag aan. En als dit nu helder en eenvoudig was, dan was het misschien niet zo erg. Maar regels en voorschriften veranderen zo vaak en worden beschreven in een document van wel 300 bladzijden. Alsof ik tijd heb om dit eens rustig te gaan lezen… Vooral omdat er een maand later dan vaak alweer een herziening komt.

Ik houd van mijn werk
Ook ik hoor bij de groep mensen die soms vanwege de hoge werkdruk ’s avonds onrustig is… Op een vrije avond wel te verstaan, omdat ik de volgende dag aan het werk moet. Ik zie dan in mijn hoofd een overvolle planning, een overvolle agenda. Dan houd ik mezelf voor: ‘je vindt je werk leuk, je houdt van je werk!’

En DAT GELD! Euro’s, budget, productie, winst, AWBZ, bezuinigen…. mijn probleem… Bah!

Ik houd van mijn werk

Ik houd van mijn werk

Ik houd van mijn werk

Dus lieve mensen, ik hoop dat dit duidelijk is; ik houd ontzettend veel van mijn werk… maar ik heb zeker wel eens aan een andere baan gedacht. Buiten de sector wel te verstaan. Maar ach ja.. ik zou het zo ontzettend missen.

Hij is erg stil. Is al heel lang niet meer buiten geweest. Daar lopen we dan, in het Veghelse, op zoek naar pannenkoekenmeel. Bij de Lidl hebben ze het vast. Heer Lassen kijkt er zijn ogen uit. Al die boodschappen en al die groente. Wat moeten deze mensen toch hard werken om het allemaal in de rekken te krijgen. En alles zo netjes. En wie bakt al die koekjes? Hij kan er niet over uit. Wat een werk. Het lijkt wel of hij nooit in een winkel is geweest.

Op de terugweg komen we langs de fraaie kerk van Veghel. Ik vraag of hij nog even binnen wil kijken en misschien wil bidden of een kaarsje opsteken. Nou, als dat allemaal kan, dan graag. We hebben geluk. De koster is er en vraagt ons verder te komen. Heer Lassen kijkt opnieuw zijn ogen uit en straalt. Mijn hart stroomt over van geluk. Het zijn de kleine dingen die zo’n grote betekenis hebben voor de mens. Thuisgekomen praat hij honderduit over zijn avontuur. Wat er toch allemaal in de winkel staat en hoe dat toch kan. Mevrouw kijkt me teleurgesteld aan: “En waarom mocht ik niet mee? De volgende keer mag u niet alleen met mijn man gaan hoor!” Wat heerlijk hè, dat je na al die jaren nog steeds zo bezorgd bent over elkaar.

Heer Lassen heeft genoten. En ondanks dat hij het morgen niet meer weet, hebben we dit moment gepakt. Maar of we dit soort activiteiten in de toekomst kunnen behouden, daar vrees ik voor. We hebben meer nodig dan basiszorg! En als je denkt dat dat meevalt, dan kom hier maar eens meelopen.

Werkgevers zien een verhoging niet zitten, omdat er gewoonweg geen geld is! Maar werknemers zijn het zat en hebben het gevoel dat ze al loyaal genoeg zijn naar hun werkgever. En ik snap de werkgevers ook wel; op veel plaatsen in het land zie ik dat thuiszorgorganisaties het moeilijk hebben en er geld bij moet. Op de meeste plaatsen neemt de zorgvraag namelijk toe, maar de budgetten niet!

Maar …
De uiteindelijke druk is te voelen bij de werknemers, waar ik er één van ben. Onder soms zware omstandigheden moeten wij de boel draaiende houden en ervoor zorgen dat de zorg toch gegarandeerd blijft. Kwaliteit blijven bieden met minder middelen, hoe doe je dat dan? Naast de druk op ons medewerkers is de cliënt hier uiteindelijk de dupe van.

En…
Zolang er geen akkoord is bereikt over een nieuwe CAO, gaat iedere werknemer in de thuiszorg er zelfs gemiddeld 1 procent op achteruit, door de inflatie.

En wij zouden niet kunnen staken, omdat wij geven om de mensen en werken met ons hart! En de zorg moet gegarandeerd blijven, is de redenering van de FNV.

Maar moeten wij thuiszorgmedewerkers, die inderdaad geven om onze cliënten en werken met ons hart, alles maar accepteren? Omdat we toevallig werkzaam zijn in dit vak?

Dan kijk ik toch even naar de medewerkers in de reinigingsdienst die onlangs gestaakt hebben. Die mensen werken toch ook met hun hart? Zij bieden toch ook service waar de burger niet zonder kan? Dit zag je wel aan de metershoge vuilnisbelten in grote steden als Amsterdam. Maar zij staken toch ook?

Als we iets willen bereiken in de CAO onderhandelingen, moeten we iets willen doorbreken! En uiteindelijk komt het de cliënt zeker ten goede! De tijd zal het leren!

• AWBZ terug naar oorspronkelijk doel
• Verminderen van regeldruk met 25% en inzetten op vereenvoudigde uniforme regels
• Betere afstemming financieringsstromen en overheidsinstanties
• Meer ruimte en eigen verantwoordelijkheid voor cliënt en zorgaanbieder
• Eén loket voor integrale onafhankelijke indicatiestelling voor zorg, onderwijs, werk en inkomen
• Overheid moet toegankelijkheid van identiteitsgebonden zorg blijven waarborgen

• Voorstander van PGB totdat participatiebudget (waarmee cliënt als eigen baas zorg kan inkopen) is ingevoerd.
• Scheiden van wonen en zorg, met verlaging van eigen bijdrage

• AWBZ afslanken en aantal instellingen en adviesorganen verminderen
• Verzekerbare zorg naar Zvw, onverzekerbare zorg financieren door overheid
• Misschien fiscale mogelijkheden scheppen voor zorgpensioen
• Marktwerking alleen voor minder urgente en cosmetische zorg
• Zorgconsument moet duidelijker in aanraking komen met de prijs voor zorg

• AWBZ terug naar kern: verzekerbare zorg naar Zvw, welzijnstaken naar Wmo, AWBZ-gefinancierde jeugdzorg naar gemeenten
• Wmo meer in samenhang met andere beleidsterreinen organiseren
• Scheiden van wonen, zorg en service
• Voorstander van verdere liberalisering van zorginkoopmarkt en toelaten van privaat kapitaal. Niet via maatschappelijke onderneming

• Glasheldere polis AWBZ
• Zorgverzekeraars verantwoordelijk voor uitvoering, zorgkantoren opheffen
• Meer complexe vormen van specialistische zorg uit AWBZ naar Zvw
• Voorzieningen met belangrijke welzijnscomponent op termijn naar Wmo, eerst gemeenten Wmo op orde en meer bestuurskracht
• Eén integrale indicatiestelling, via experimenten met ICF classificatie, met grotere rol zorgprofessionals
• PGB wordt zo breed mogelijk toegepast
• Terughoudend met verdere vrije prijsvorming in de zorg

• Langdurige zorg voor kwetsbare mensen leent zicht überhaupt niet voor marktwerking;
• Scheiden wonen en zorg, behalve als zorg en wonen onlosmakelijk verbonden zijn of als de woonomgeving een therapeutische functie heeft

• Keuze voor PGB makkelijker maken
• Gemeenten krijgen extra geld voor thuiszorg, en uitbreiding van dagbesteding voor demente ouderen
• Langdurige zorg zo veel mogelijk overhevelen naar publieke basisverzekering
• Wooncomponent uit AWBZ halen
• Functie begeleiding overhevelen naar Wmo
• Aantal AWBZ-onderdelen onder strikte voorwaarden naar zorgverzekeraars zonder winstoogmerk
• Tegen verdere marktwerking in de zorg
• Kleinschaligheid bevorderen

• Rust in de sector. Geen stelselwijziging in de langdurige zorg, eerst ruimte voor goede zorg creëren
• Stelsel is niet het grootste probleem, maar tekort aan personeel. Extra geld vrijmaken voor 10.000 extra handen aan bed in verpleeg- en verzorgingshuizen, minder managers
• Pas op de plaats maken, geen verdere marktwerking in de zorg. Bestaande marktwerking terugdraaien
• Voor langere termijn kleinschalige, buurtgerichte zorg

• Langdurige zorg overhevelen naar Zvw, met duidelijke polis (alleen zorg, geen wonen, welzijn etc)
• Grote rol voor verzekeraars (keuze voor scenario ‘Zorg verzekerd’) bij zorginkoop
• Rol cliëntenorganisaties bij (controle op en kwaliteitsbewaking van) zorginkoop
• PGB wettelijk verankeren
• Begeleiding grotendeels naar Wmo
• Scheiden wonen en zorg

• AWBZ behouden als collectieve zorgverzekering
• ZZP’s omvormen tot betere betaalvormen, op basis van zorgvraag, personeelsbezetting en omgevingseisen
• Zorgverzekeraars gaan regionaal werken, waarbij één zorgverzekeraar regionaal hoofdverantwoordelijk is voor voldoende zorg
• Ouderen in verpleegzorg krijgen recht op zelfstandige woonruimte en privacy met op hen afgestemde zorg en voorzieningen
• Stimuleren van kleinschalige woonvoorzieningen voor ouderen
• Tegen marktwerking in de zorg; bestaande marktwerking terugdraaien

• Grotere rol voor gemeenten: meer taken uit AWBZ
• Meer buurt- en wijkgericht werken
• Geleidelijk scheiden van wonen en zorg
• Tegen marktwerking in AWBZ

• Op termijn AWBZ-onderdelen (zoals begeleiding) overhevelen naar Wmo
• Alleen langdurige onverzekerbare zorg in AWBZ, kortdurende zorg (tot 365 dagen) en revalidatiezorg overhevelen naar Zvw
• AWBZ als volksverzekering met glasheldere polis
• Alle zorg die niet goed medisch objectief geïndiceerd kan worden, overhevelen naar andere daarvoor geschikte domeinen
• Zo snel mogelijk wooncomponent uit AWBZ halen (scheiden wonen en zorg)
• Hoge eigen bijdrage komt te vervallen wanneer mensen woning / kamer huren; geen vermogenstoets invoeren

• Bezuinigingen in de zorg zijn onvermijdelijk
• Afremmen van de zorg door focus op doelmatigheid en terughalen van overschrijding en eventueel korten op tarieven
• Meer ruimte voor zorgaanbieder en professional bij indicatiestelling
• Zorgkantoren afschaffen en AWBZ door zorgverzekeraars laten uitvoeren
• Minutenregistratie afschaffen
• Zo mogelijk verhoging van belastingen en premies vermijden
• Geen duidelijke keuze voor één van de vier bezuinigingsscenario’s

• Bezuinigen op salarissen van het management, marktconforme beloning voor de handen aan het bed
• Keuze voor het scenario ‘Zorg dichtbij’ van de vier bezuinigingsscenario’s, met nadruk op zorgzame samenleving en eigen verantwoordelijkheid

• Bezuinigen op management, niet op handen aan het bed
• Efficiëntere zorginkoop, onder andere met oog voor hergebruik van bijvoorbeeld rollators
• Keuze voor het scenario ‘eigen regie’ van de vier bezuinigingsscenario’s, met een grote rol voor de cliënt

• Geen kaasschaaf-methode meer voor bezuinigingen in zorg
• AWBZ efficiënter door uitvoering door verzekeraars
• Indicatiestelling door zorgprofessional, afgeslankt CIZ toetst alleen achteraf.
• Cliënt aan het roer, wel zelf 10% van alle zorgrekeningen betalen (met maximering en uitzondering van chronische patiënten) en invoeren van zorgsparen

• Niet per se bezuinigen op de zorg, maar kijken hoe je de kosten anders kunt verdelen
• Meer verantwoordelijkheid voor burgers / cliënten, bijvoorbeeld via een systeem van zorgsparen
• Hulpmiddelen als rollator en scootmobiel voor eigen rekening
• Combinatie van drie bezuinigingsscenario’s waarin de AWBZ behouden blijft voor langdurige onverzekerbare zorg, met rollen voor verzekeraars en cliënten

• Niet bezuinigen maar juist investeren in de zorg, met een focus op zorg dichtbij huis en op kleinschaligheid
• Bureaucratie in de zorg aanpakken, zoals indicatiestelling door het CIZ
• Overhead van zorgaanbieders verlagen
• Scheiden wonen en zorg moet 200 miljoen opleveren
• Combinatie van bezuinigingsscenario’s, met rol voor gemeenten, verzekeraars en cliënten

Als u in de volgende periode staatssecretaris van VWS zou zijn, waar zou u dan op bezuinigen in de ouderen- en thuiszorg? En waar zou u juist niet op bezuinigen?

De SGP vindt de verhouding van het management ten opzichte van de handen aan het bed onevenwichtig. Die scheefgroei moet weer worden rechtgetrokken, zodat de ‘eerste hulp’ aan de hulpbehoevenden weer voorop komt te staan. Dat betekent dat de hoge vergoedingen voor het (semi) management in de zorg omlaag moeten. Mensen die ‘met de handen aan het bed’ staan, moeten marktconform beloond worden, zodat de verzorgende beroepen weer aantrekkelijker worden. Hiervoor komt extra geld beschikbaar.Daarnaast vindt de SGP de sterk toegenomen regeldruk in de hele zorgsector een groot probleem. Goede, verantwoorde zorg moet weer op de eerste plaats komen en niet allerlei regeltjes die daar weinig aan bijdragen. De SGP neemt de noodkreten van zorginstellingen, medewerkers, patiënten, cliënten en hun ondersteuners serieus. Daarom vindt de SGP dat de regeldruk in de zorgsector met minstens 25% verminderd moet worden. Hoe? Onder andere door de coördinatie en afstemming tussen de overheidsinstanties te verbeteren. Door de verschillende financieringsstromen in de zorg beter op elkaar af te stemmen. Door instellingen die in meerdere gebieden werkzaam zijn, afspraken te laten maken met minder verschillende overheidsorganisaties. Bijvoorbeeld door sterk in te zetten op vereenvoudigde en uniforme regels. En tot slot door meer ruimte te geven voor eigen verantwoordelijkheid van cliënten en zorgaanbieders om, binnen de geldende sectorale kwaliteitskaders en -normen, invulling en uitwerking te geven aan kwaliteit en veiligheid in de eigen instelling. Zodat de tijd die door al deze maatregelen samen vrijkomt, weer ingezet kan worden voor het leveren van goede, verantwoorde zorg.

Bent u voor of tegen marktwerking in de langdurige zorg en wat verstaat u (uw partij) hier precies onder?

De SGP vindt marktwerking alleen verantwoord als duidelijk is dat publieke belangen, zoals kwaliteit, toegankelijkheid, continuïteit en betaalbaarheid goed geborgd zijn. De overheid heeft daarin een belangrijke rol en moet blijven sturen op prikkels om de kwaliteit, innovatie, transparantie en efficiëntie van de zorg te bevorderen. De toetreding van malafide aanbieders moet worden verhinderd. De praktijk wijst uit dat fusies lang niet altijd leiden tot verbetering van zorg vanuit het perspectief van de cliënt. Er komt daarom een zwaardere toets op fusies in de zorg, met name op de vraag welke meerwaarde een fusie heeft voor kwalitatief verantwoorde zorg.

Hoe ziet uw partij de rol van de cliënt / patiënt?

De SGP vindt dat de maatschappelijke, sociale en levensbeschouwelijke context van de cliënt zo veel mogelijk als uitgangspunt moet worden genomen bij het plannen en aanbieden van de benodigde zorg en ondersteuning. Mantelzorgers en pastoraat moeten bovendien zo goed mogelijk betrokken zijn bij de hulp aan cliënten. Door meer gebruik te maken van de ervaringskennis van cliënten zelf en van de directe sociale omgeving van de cliënt, kan de hulp van professionele hulp- en dienstverlening gerichter plaatsvinden.
Daarnaast is het van essentieel belang dat patiënten en cliënten goed worden vertegenwoordigd, met name in vergelijking met de grote ‘macht’ van verzekeraars en zorgaanbieders. De SGP stelt daarom jaarlijks 10 miljoen euro extra beschikbaar voor de toerusting van patiënten- en cliëntenorganisaties. Gemeenten worden gestimuleerd zo veel mogelijk gebruik te maken van de ervaring die patiënten- en cliëntenverenigingen, mantelzorgsteunpunten en koepelorganisaties hebben opgebouwd.
Tot slot vindt de SGP de eigen regie van de patiënt heel belangrijk. Daarom moet er een participatiebudget ingevoerd worden voor mensen die alle begeleiding en ondersteuning op alle levensterreinen zelf willen regelen en daar ook toe in staat zijn. Tot een participatiebudget is ingevoerd, vindt de SGP het belangrijk dat mensen die zelf hun zorg, begeleiding, hulp, hulpmiddelen of voorzieningen in willen kopen weloverwogen kunnen kiezen voor een volwaardig en toereikend persoonsgebonden budget (pgb).

De ambtelijke commissie langdurige zorg heeft vier bezuinigingsscenario’s uitgewerkt voor de AWBZ. Als u zou moeten kiezen, naar welke van de vier gaat uw voorkeur dan uit en waarom?

De SGP zou in dat geval kiezen voor de variant Zorg dichtbij omdat de SGP de visie heeft dat we weer terug moeten naar een zorgzame samenleving. De SGP pleit voor een ruimhartig beleid dat voorwaarden schept voor de burger om zijn eigen verantwoordelijkheid te nemen en solidair te zijn ten opzichte van mensen met een (psychiatrische) beperking of langdurige zorgbehoefte.

Met welke partij zou u in een coalitie het beste zaken kunnen doen voor wat betreft de langdurige zorg?

De SGP gaat in de komende verkiezingscampagne voluit voor haar eigen programma. De SGP wil daarom niet vooruitlopen op eventueel te vormen coalities.

Wat is uw persoonlijke beeld van of ervaring met ouderen- en thuiszorg?

Ik heb vooral ervaring met de ouderen- en thuiszorg via zowel mijn werk als privé. Via mijn werk als hoogleraar economie heb ik diverse studies naar de toekomst van de zorg gedaan, met name vanuit onderzoeken waarbij optimalisering van kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid centraal stonden. Privé heb ik met name ervaring vanuit mijn opa’s en oma’s en die van mijn vrouw. Ik moet zeggen, zeer positieve ervaringen over het algemeen met zeer betrokken mensen. Wel maakte het duidelijk dat de discussies die nu gevoerd worden over betaalbaarheid niet los gezien mogen worden van de goede zorg waarop mensen ook aan het eind van hun leven recht hebben.

Waar bent u trots op als het gaat om de ouderen- en thuiszorg in Nederland?

De zorg in Nederland staat op een hoog niveau. Dat is een voorrecht, maar ook een verantwoordelijkheid. Een voorrecht, omdat het in de zorg gaat om mensenlevens waarmee we niet zorgvuldig genoeg om kunnen gaan. Een verantwoordelijkheid, omdat (medische) onzorgvuldigheden grote gevolgen kunnen hebben. De overheid heeft een belangrijke taak om te zorgen dat de kwaliteit, de toegankelijkheid en de continuïteit van de zorg goed geborgd worden.

download het verkiezingsprogramma >>

<< terug naar interviews

• Balkenendenorm invoeren voor salarissen van bestuurders
• Pilot met managementvrije zorginstellingen

Als u in de volgende periode staatssecretaris van VWS zou zijn, waar zou u dan op bezuinigen in de ouderen- en thuiszorg? En waar zou u juist niet op bezuinigen?

Bezuinigen: onnodig management en leverantie. Dat wil zeggen: beter en efficiënter inkopen en hergebruik (rollators).
Juist niet op bezuinigen: hands-on zorg (artsen, ziekenverzorgenden, paramedici, wijkverpleegkundigen).

Bent u voor of tegen marktwerking in de langdurige zorg en wat verstaat u (uw partij) hier precies onder?

Wij kiezen voor marktwerking in de zorg als het gaat om minder urgente en cosmetische zorg. Alleen eerste hulp, noodhulp en ambulancedienst zullen worden betaald uit de algemene middelen. Zorgconsumenten moeten in aanraking komen met de prijs van zorg, zonder deze voorwaarde kan van marktwerking geen sprake zijn. Alleen door transparante prijsprikkels zijn consumenten en aanbieders in staat om kwalitatief goede zorg tegen gunstige prijzen aan te bieden.

Hoe ziet uw partij de rol van de cliënt / patiënt?

– zelfredzaamheid;
– actieve rol in hulp verwerven die de overheid niet biedt. De overheid kan wel faciliteren zodat deze hulp aanwezig is;
– eventueel (fiscale) mogelijkheden scheppen voor een zorgpensioen.

De ambtelijke commissie langdurige zorg heeft vier bezuinigingsscenario’s uitgewerkt voor de AWBZ. Als u zou moeten kiezen, naar welke van de vier gaat uw voorkeur dan uit en waarom?

Scenario ‘Eigen visie’. Betutteling verdwijnt en daardoor verdwijnen onnodige adviesorganen.

Met welke partij zou u in een coalitie het beste zaken kunnen doen voor wat betreft de langdurige zorg?

Met elke partij die het eens is met ons beleid en programma.

Wat is uw persoonlijke beeld van of ervaring met ouderen- en thuiszorg?

Triest. Zorgverleners, en dan met name diegenen die werken met patiënten en cliënten, zijn vaak overwerkt, werken in organisaties met slecht beleid, zijn onderbetaald en het vak wordt ondergewaardeerd. Beleidsmakers, die niet uit eerste hand op de hoogte zijn van de noden van de patiënt / cliënt, nemen beslissingen die over vele schijven gaan en geen deugd doen aan individuele en optimale gezondheidszorg.
Patiënten en cliënten worden vaak niet met respect behandeld. Mijn ervaring is dat (familie van) cliënten moeten gaan ’shoppen’ voordat ze een plek vinden waar ze goed worden behandeld. Dit zou niet moeten. Overal zou de zorg van hoge kwaliteit moeten zijn. Het is mensonterend om te horen dat je 82-jarige familielid in een verpleeghuis zonder overleg van een eigen kamer naar een gedeelde kamer wordt verhuisd omdat “het geen meerwaarde zou hebben voor de cliënt”.

Waar bent u trots op als het gaat om de ouderen- en thuiszorg in Nederland?

We zijn trots op het feit dat we één van de weinige landen in de wereld zijn die deze zorg hebben, ook al kunnen we er nog niet geheel mee uit de voeten. Ik ben trots op de hulp- en zorgverleners die bij de patiënten/cliënten aan het bed staan en er nog iets van weten te maken, tegen de stroom in.

download het verkiezingsprogramma >>

<< terug naar interviews

• Afschaffen Centraal indicatieorgaan (CIZ)
• Scheiden van wonen, service en zorg, dus geen vergoeding meer voor wonen, alleen voor zorg en eigen bijdrage AWBZ afschaffen
• Zorgverzekeraars verder ontwikkelen tot concurrerende risicodragende verzekeraars die de beste kwaliteit voor een zo goed mogelijke prijs regelen voor patiënt
• Keuze voor het scenario ‘Zorg Verzekerd’ van de vier bezuinigingsscenario’s

Als u in de volgende periode staatssecretaris van VWS zou zijn, waar zou u dan op bezuinigen in de ouderen- en thuiszorg? En waar zou u juist niet op bezuinigen?

Nou, laten we eerst de verkiezingen maar eens afwachten. Van essentieel belang is in ieder geval dat we de zorg betaalbaar en bereikbaar houden. Mijn prioriteit zou zijn de AWBZ en de Wmo ook voor toekomstige generaties te behouden. Door de vergrijzing leven we gemiddeld steeds langer en dat maakt dat steeds meer ouderen zorg nodig hebben. In de AWBZ gaan miljarden om, zonder dat iemand precies weet waar het geld aan uitgegeven wordt. Dat kan niet. We moeten goed kijken hoe we de zorg betaalbaar houden en van hoge kwaliteit.

Bent u voor of tegen marktwerking in de langdurige zorg en wat verstaat u (uw partij) hier precies onder?

D66 vindt het belangrijk om ondernemers de ruimte te bieden. Concurrentie biedt namelijk ruimte voor initiatief, innovatie en keuzevrijheid en geeft prikkels voor verbetering van de zorg. Ook in de langdurige zorg zijn voldoende mogelijkheden voor ondernemers om betere dienstverlening aan patiënten te bieden. De langdurige zorg mag echter niet bepaald worden door commerciële belangen: iedere patient moet de zorg krijgen die hij of zij nodig heeft. Daarom willen wij de zorg in de toekomst onderbrengen bij gemeenten. Voorwaarde is dat die gemeenten zijn opgeschaald: D66 wil minder maar grotere gemeenten die in staat zijn de Wmo goed uit te voeren. Bovenal houdt de overheid haar algemene verantwoordelijkheid voor de kwaliteit en toegankelijkheid van de zorg. Ondernemen met zorg, met zorg ondernemen.

Hoe ziet uw partij de rol van de cliënt / patiënt?

D66 wil meer patiëntgestuurde zorg. Mensen zijn prima in staat om zelf keuzes te maken. Het is daarom belangrijk dat er online keuzeplatforms komen, waarbij de patiënt onafhankelijke informatie krijgt over prestatie, kwaliteit en kosten om zo een zorgaanbieder te kunnen kiezen. Mensen kunnen die verantwoordelijkheid prima aan. In tijden dat zij geen zorg nodig hebben, sparen mensen voor de periode dat er wel zorg nodig is. D66 wil sterke, onafhankelijke patiëntenorganisaties. Daarvoor moeten die organisaties hun krachten bundelen en uit de zorgpremies worden gefinancierd.

De ambtelijke commissie langdurige zorg heeft vier bezuinigingsscenario’s uitgewerkt voor de AWBZ. Als u zou moeten kiezen, naar welke van de vier gaat uw voorkeur dan uit en waarom?

De voorkeur van D66 gaat uit naar het scenario Zorg dichtbij, waarbij er meer verantwoordelijkheid komt te liggen bij de gemeente. Voordat dit kan gebeuren moeten de gemeenten eerst worden opgeschaald: minder, maar grotere gemeenten met voldoende bestuurskracht om die zorgtaken goed uit te kunnen voeren. De AWBZ (Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten) is niet langer betaalbaar als er geen fundamentele keuzes gemaakt worden. D66 wil de AWBZ terug naar de kern brengen: zorg voor gehandicapten en chronisch zieken. Alles wat niet onder zware langdurige zorg valt, gaat ofwel naar de Zvw ofwel naar de Wmo. Zo blijft een ‘andere’ AWBZ over; beperkt, maar wel sociaal.

Met welke partij zou u in een coalitie het beste zaken kunnen doen voor wat betreft de langdurige zorg?

Wij kunnen zaken doen met iedere partij die niet de kop in het zand steekt voor moeilijke beslissingen die nodig zijn om de langdurige zorg voor toekomstige generaties overeind te houden.

Wat is uw persoonlijke beeld van of ervaring met ouderen- en thuiszorg?

Het valt mij op dat ouderen zich onzeker voelen over hun oudedagsvoorziening. Ouderen moeten meer gehoord worden. Het is belangrijk dat er meer consultatiebureaus voor ouderen komen. Klachten en vragen die te maken hebben met het ouder worden kunnen daar eenvoudig worden neergelegd en verdere hulpverlening kan er worden ingeschakeld.

Waar bent u trots op als het gaat om de ouderen- en thuiszorg in Nederland?

Ik ben trots op het sociale karakter van onze zorg: samen zorgen wij ervoor dat onze ouderen de zorg krijgen die zij nodig hebben. Ik wil dat ook onze kinderen samen voor de ouderen van de toekomst gaan zorgen. De kwaliteit van de medewerkers in de zorg is hoog. Zij weten onder hoge werkdruk nog steeds een hoge zorgkwaliteit voor ouderen in Nederland te leveren.

download het verkiezingsprogramma >>
<< terug naar interviews

Als u in de volgende periode staatssecretaris van VWS zou zijn, waar zou u dan op bezuinigen? En waar zou u juist niet op bezuinigen?

Voor de ChristenUnie staat in ieder geval voorop dat het geld niet weggehaald moet worden bij de zorg aan het bed. Onze verzorgingsstaat is behoorlijk verouderd en aan hervorming toe. We moeten daarbij goed kijken wat de rollen en verantwoordelijkheden van eenieder zijn. Wat regelen we collectief en waarvoor zouden burgers zelf meer verantwoordelijkheid moeten nemen? In het debat over de toekomst van de zorg geldt hetzelfde. Daarin dient niet alleen de vraag centraal te staan op hoeveel zorg we recht hebben, maar ook de vraag welke plicht tot zorgen mensen zelf hebben.
In plaats van de vraag te stellen waar je op gaat bezuinigen, zou de vraag moeten zijn hoe je de kosten voor zorg verdeelt. Aankomende generaties ouderen zijn veel welvarender dan de huidige generatie. Dat zou ook iets moeten betekenen voor de bekostiging van zorg. Mensen zouden bijvoorbeeld in de toekomst kunnen sparen voor zorg. Daarnaast is het pakket van zorg aan herziening toe. Wonen hoort niet in dit pakket thuis. De ChristenUnie pleit dan ook voor het scheiden van wonen en zorg. Hetzelfde geldt voor mobiliteit: waarom als je jonger bent je fiets of auto zelf betalen en als je ouder bent je rollator ineens uit collectieve middelen vergoed krijgen?

Bent u voor of tegen marktwerking in de zorg en wat verstaat u (uw partij) hier precies onder?

In de zorg kan nooit sprake zijn van volledige marktwerking. Wel kunnen wel vanuit een aantal principes van de markt, zoals concurreren op kwaliteit en efficiënte bedrijfsvoering, prikkels in de zorg inbouwen die de zorg verbeteren. De langdurige onverzekerbare zorg (chronisch zieken en gehandicapten) is echter wel een ander verhaal dan verzekerbare zorg.

Hoe ziet uw partij de rol van de cliënt / patiënt?

De patiënt staat bij de ChristenUnie centraal, maar er moet nog wel heel wat gebeuren voordat de patiënt in praktijk ook echt die centrale rol kan pakken. Er is momenteel maar beperkte keuzevrijheid voor de patiënt. Niet de patiënt stuurt, maar het geld. Op het gebied van bekostiging en zorginkoop zijn de afgelopen periode behoorlijke sprongen vooruit gemaakt, maar de patiënt loopt een aantal stappen achter, bijvoorbeeld op het gebied van zeggenschap en toegang tot informatie. Wat ook niet helpt is dat in praktijk vijf grote zorgverzekeraars het merendeel van de markt bestrijken. Dan valt er voor de patiënt weinig te kiezen.

De ambtelijke commissie langdurige zorg heeft vier bezuinigingsscenario’s uitgewerkt voor de AWBZ. Als u zou moeten kiezen, naar welke van de vier gaat uw voorkeur dan uit en waarom?

In haar verkiezingsprogramma kiest de ChristenUnie voor een mix van drie scenario’s:
er zal altijd een rol voor de overheid blijven voor langdurig onverzekerbare zorg. Eigen regie vinden we eveneens belangrijk en we zien ook een rol voor de zorgverzekeraars, bijvoorbeeld in de uitvoering van de AWBZ.

Met welke partij zou u in een coalitie het beste zaken kunnen doen voor wat betreft de langdurige zorg?

De ChristenUnie neemt een unieke middenpositie in, zoals ze dat ook de afgelopen periode heeft gedaan tussen PvdA en SP enerzijds en CDA en VVD anderzijds in.

Wat is uw persoonlijke beeld van of ervaring met de ouderen- en thuiszorg?

De afgelopen jaren ben ik veelvuldig op werkbezoek geweest en heb ik ook een aantal dagen mogen meedraaien in een instelling. Wat me opvalt, is dat het debat in Nederland over vergrijzing, de laatste fase van het leven en alle ongemakken die daarbij kunnen komen kijken, beheerst wordt door negatieve sentimenten. Ouder worden, dementie, het is vooral lastig en duur. Existentiële vragen raken hierdoor wat mij betreft te veel op de achtergrond.

Waar bent u trots op als het gaat om ouderen- en thuiszorg in Nederland?

Ik ben trots op wat we hebben – zeker als je onze zorg internationaal vergelijkt – en wil dat ook graag behouden. Er gebeuren enorm veel mooie en goede dingen in de Nederlandse gezondheidszorg. Ik ben blij met de ruimte voor ontwikkelingen in de zorg, bijvoorbeeld op het gebied van gebruik van nieuwe technieken.

download het verkiezingsprogramma >>

<< terug naar interviews

• Zorgvraag niet inperken
• Snijden in managementlagen van zorgorganisaties
• Maximum stellen aan salarissen van bestuurders
• Snijden in bureaucratie
• Inzetten op kleinschaligheid, voor thuiszorg maar ook verpleging en verzorging, zo veel mogelijk op buurtniveau
• Indicatiestelling door professionals in de wijk
• Inkomensafhankelijke ziektekostenpremie
• Geen van de vier bezuinigingsscenario’s voldoet, AWBZ behouden als collectieve verzekering

Als u in de volgende periode staatssecretaris van VWS zou zijn, waar zou u dan op bezuinigen? En waar zou u juist niet op bezuinigen?

GroenLinks wil niet bezuinigen op de zorg zelf, daar willen we juist in investeren. Wel kan er geld bespaard worden door bureaucratie in de gezondheidszorg (bijvoorbeeld de huidige indicatiestelling door het CIZ) aan te pakken en de overhead van instellingen te verlagen. Daarnaast verwachten we een besparing van circa 200 miljoen euro te realiseren door het scheiden van wonen en zorg.
GroenLinks wil investeren in ouderenzorg om zo kleinschaligheid in de zorg te bevorderen, werknemers in de zorg meer tijd te kunnen laten besteden aan het daadwerkelijk zorgproces en om zorg dichtbij huis in de eigen omgeving te kunnen bieden.

Bent u voor of tegen marktwerking in de zorg en wat verstaat u(uw partij) hier precies onder?

GroenLinks is tegen marktwerking in de langdurige zorg waar dit betekent dat belangrijke beslissingen over de zorg bij private partijen met winstoogmerk komen te liggen. Geen concurrentie op prijs. Concurrentie op kwaliteit is wel prima. Zorginstellingen moeten meer vraaggericht gaan werken. Sterkere regulering van zorginstellingen voor wat betreft transparantie over de diensten die ze leveren, kan hieraan bijdragen.

Hoe ziet uw partij de rol van de cliënt / patiënt?

De cliënt zou centraal moeten staan in het zorgproces. We moeten meer met Persoonsgebonden budgetten (PGB’s) gaan werken. Dit moet echter wel een keuze blijven voor mensen, het moet niet opgedrongen worden. De keuzevrijheid van de cliënt is momenteel sowieso nog erg beperkt. Ook in de instellingen zouden cliënten meer inspraak moeten krijgen. De Wet cliëntenrechten zorg is een mooie start, maar zegt nog niets over de inspraak van cliënten in het bestuur van een instelling.

De ambtelijke commissie langdurige zorg heeft vier bezuinigingsscenario’s uitgewerkt voor de AWBZ. Als u zou moeten kiezen, naar welke van de vier gaat uw voorkeur dan uit en waarom?

Dat wordt toch een combinatie van scenario’s. Een deel van de AWBZ (bijvoorbeeld begeleiding) zouden we willen overhevelen naar de Wmo, dus naar de gemeenten. En dan niet op de manier zoals dit met de pakketmaatregel is gegaan, maar met grotendeels (90%) behoud van budget en oormerking van dit budget, zodat gemeenten het geld ook uitgeven waarvoor het bedoeld is. Een ander deel kan onder strikte voorwaarden (wettelijke kwaliteitseisen, PGB’s mogelijk houden etc.) naar zorgverzekeraars zonder winstoogmerk. Het scenario ‘eigen regie’ bevat eveneens elementen die goed passen bij onze visie op de rol van de cliënt.

Met welke partij zou u in een coalitie het beste zaken kunnen doen voor wat betreft de langdurige zorg?

Je ziet zowel op het punt van bezuinigen versus investeren in de zorg als op het punt van sturingsfilosofie een waterscheiding tussen de meer links georiënteerde (investeren) en meer rechts georiënteerde (bezuinigen) partijen ontstaan. De SP en de PvdA willen wel investeren in de zorg, maar de vraag is of zij ook maatschappelijke ondernemingen in de zorg voorstaan.

Wat is uw persoonlijke beeld van of ervaring met de ouderen- en thuiszorg?

Mijn moeder en tante zijn zelf in de jaren tachtig actief geweest in de sector. De bezieling en passie van medewerkers en vrijwilligers is in de loop van de tijd niet veranderd. Vanwege die passie en toewijding gaat men ook heel ver in het opvangen van bezuinigingsklappen. Hierdoor duurt het vrij lang voordat zichtbaar wordt dat we te weinig investeren in de zorg. De politiek komt er te makkelijk mee weg.

Waar bent u trots op als het gaat om ouderen- en thuiszorg in Nederland?

De kwaliteit en toewijding van het personeel.

download het verkiezingsprogramma >>

<< terug naar interviews

• Doelmatigheid stimuleren via zorgketens en coöperaties, samenwerking levert efficiency en besparing op
• Eenvoudiger indicatiestelling, grotere rol van professionals
• Meer efficiency op werkvloer door grotere rol van professionals in organisatie van het werk en kleinere rol van managers
• Niet bezuinigen op handen aan het bed, wel slimmer werken
• Terughoudend met eigen bijdragen van cliënten. Eigen bijdragen wel inkomensafhankelijk houden
• Mix van twee van de vier bezuinigingsscenario’s: regie bij cliënten en regie bij gemeenten

De PVV is de enige partij die per saldo niet op de zorg bezuinigt. Op de langdurige zorg moet er geld bij voor 10.000 extra verpleegkundigen en een beter salaris voor verpleegkundigen niveau 1 tot 4. We willen kleinere zorginstellingen en minder managers en verantwoording naar de overheid.

Bent u voor of tegen marktwerking in de langdurige zorg en wat verstaat u (uw partij) hier precies onder?

Tegen. Marktwerking gaat over vraag en aanbod en zorg is een schaars goed. dat gaat dus nooit goed werken. Zie de verschraling van de thuiszorg door de marktwerking. Onverantwoord.

Hoe ziet uw partij de rol van de cliënt / patiënt?

Als een patiënt die zorg nodig heeft en dat moet krijgen.

De ambtelijke commissie langdurige zorg heeft vier bezuinigingsscenario’s uitgewerkt voor de AWBZ. Als u zou moeten kiezen, naar welke van de vier gaat uw voorkeur dan uit en waarom?

Wij kiezen niet. De komende jaren neemt het aantal mensen dat zorg nodig heeft toe. Het budget zal over steeds meer mensen verdeeld moeten worden. Bezuinigen op het totaalbudget is daarom onverantwoord en dat doen we per saldo als enige partij dus niet.

Met welke partij zou u in een coalitie het beste zaken kunnen doen voor wat betreft de langdurige zorg?

De afgelopen jaren waren de overeenkomsten het grootst met de SP, maar over coalities valt nu niks te zeggen.

Wat is uw persoonlijke beeld van of ervaring met ouderen- en thuiszorg?

Er wordt met hart en ziel gewerkt in de zorg, maar er is door de afgelopen kabinetten al veel bezuinigd op de zorg waardoor de zorg is verschraald. Neem bijvoorbeeld de thuiszorg. Voor de invoering van de Wmo kreeg driekwart van de mensen de meer uitgebreide HH2, nu onder hetzelfde budget en hetzelfde aantal patiënten krijgt driekwart de uitgeklede HH1 zorg. Dat is van de zotte en niet uit te leggen.

Waar bent u trots op als het gaat om de ouderen- en thuiszorg in Nederland?

Op de inzet van de zorgmedewerkers om er altijd weer het beste van te maken en met kleine budgetten toch nog leuke dingen te organiseren.

download het verkiezingsprogramma >>

<< terug naar interviews

Als u in de volgende periode staatssecretaris van VWS zou zijn, waar zou u dan op bezuinigen in de ouderen- en thuiszorg? En waar zou u juist niet op bezuinigen?

De VVD schaft het CIZ af. Professionals moeten samen met de cliënt bepalen welke zorg nodig is. Ook zet de VVD hoog in op het scheiden van wonen, service en zorg. Medisch noodzakelijke zorg blijft wat ons betreft verzekerde zorg. Als de huur en de kosten voor het levensonderhoud voor rekening komen van mensen zelf, kan de rare eigen bijdrage zoals we die kennen in de AWBZ worden afgeschaft. Zo krijgen cliënten de optimale mogelijkheid om zelf te bepalen hoe ze willen wonen en met wie en hoeveel geld ze daarvoor over hebben. Begeleiding zal voor een belangrijk deel worden overgeheveld naar de Wmo. Medische zorg valt dan onder een landelijke verzekering, participatie onder de Wmo.

Bent u voor of tegen marktwerking in de langdurige zorg en wat verstaat u (uw partij) hier precies onder?

De VVD vindt dat de langdurige zorg van hoge kwaliteit moet zijn en gericht op het leveren van door cliënten gewenste zorg. Ook vinden wij dat verzekeraars, beter dan landelijke politici, in staat zijn om zorg in te kopen die hun verzekerden nodig hebben. Het model van marktwerking zoals wij dat kennen in de langdurige zorg, is verre van ideaal. Maar, in tegenstelling tot twintig jaar geleden, worden cliëntenorganisaties steeds meer betrokken bij de inkoop van zorg en bij het controleren van de kwaliteit. Bovendien is het, zeker in de extramurale zorg, op de meeste plaatsen nu moeilijk voor cliënten om te kiezen tussen verschillende aanbieders van zorg. Wel is het nog veel te moeilijk voor zorgvragers om de verschillen tussen de diverse aanbieders te onderscheiden.
Wanneer de zorgkantoren worden opgeheven en verzekeraars ook langdurige zorg voor hun cliënten gaan inkopen, wordt ook de individuele relatie van cliënten met de zorginkoper versterkt. De VVD is niet voor het volledig privatiseren van de markt. Wij zijn sterk voorstander van dat ook de polis van de langdurige zorg ieder jaar bij wet wordt vastgesteld zodat mensen precies weten wat zij van hun verzekeraar kunnen verwachten.

Hoe ziet uw partij de rol van de cliënt / patiënt?

Bij de VVD staat de individuele verzekerde centraal. Daarom zijn wij voorstander van duidelijk omschreven aanspraken voor individuele cliënten. Wij vinden het daarnaast belangrijk dat cliëntenorganisaties de ruimte krijgen om een sterke partij te zijn in de richting van verzekeraars, zodat deze met kennis van zaken zorg inkopen. Om de keuzevrijheid van cliënten te versterken, moet het veel eenvoudiger worden om de verschillen tussen de diverse aanbieders te onderscheiden. De VVD is van mening dat aanbieders zelf veel meer moeite moeten doen om tot een divers aanbod in de verschillende regio’s te komen. De langdurige zorg voor ouderen is wat ons betreft nog veel te eenvormig. Op die manier heeft keuzevrijheid voor cliënten nog te weinig toegevoegde waarde.

De ambtelijke commissie langdurige zorg heeft vier bezuinigingsscenario’s uitgewerkt voor de AWBZ. Als u zou moeten kiezen, naar welke van de vier gaat uw voorkeur dan uit en waarom?

De VVD kiest voor Zorg Verzekerd. In dit scenario wordt uitgegaan van een nieuw evenwicht tussen de verantwoordelijkheid van de Rijksoverheid, de gemeentelijke overheid en de burger zelf. Medisch noodzakelijke zorg blijft publiekverzekerd en het verplichte pakket wordt jaarlijks bij wet door de Tweede Kamer vastgesteld. De verzekering regelt individuele hulp. Mensen die vanwege hun leeftijd moeite hebben om mee te draaien in de samenleving, soms wat hulp of ondersteuning daarbij nodig hebben, moeten terecht kunnen bij de gemeente. Deze zal daarvoor collectieve arrangementen aanbieden waarbij sterk rekening gehouden kan worden met individuele wensen van burgers.
Voor het ‘meerwerk’, zaken die mensen kunnen verlangen, maar die voor iedereen kunnen verschillen, zullen mensen vaker dan nu zelf oplossingen moeten vinden.

Met welke partij zou u in een coalitie het beste zaken kunnen doen voor wat betreft de langdurige zorg?

Wij gaan samenwerken met die partij(en) met wie we zo veel mogelijk voorstellen uit ons verkiezingsprogramma kunnen uitvoeren. De toekomst van de langdurige zorg zal een belangrijk punt voor de coalitieonderhandeling zijn. Het vertrekkende kabinet heeft bij de maatregelen die zij op dit terrein heeft genomen, te weinig nagedacht over de effecten op lange termijn. De VVD wil met betrekking tot de langdurige zorg afspraken maken voor de regeerperiode, maar wel gebaseerd op een toekomstvisie.

Wat is uw persoonlijke beeld van of ervaring met ouderen- en thuiszorg?

Ik ben de afgelopen zeven jaar woordvoerder ouderen- en thuiszorg geweest. Ik heb in die jaren geleerd dat je het niet redt met één beeld. In de tijd gezien stel ik vast dat er in die jaren echt heel veel veranderd is. De ouderenzorg is dynamischer geworden. Geen verpleeghuis, of er wordt aan fitness gedaan. Zorgplannen zijn geïntroduceerd en beginnen langzamerhand onderdeel te worden van de dagelijkse praktijk. Er is veel meer aandacht voor het feit dat mensen vastbinden of sederen geen normale vormen van zorg zijn. Het Grandcafé, en daarmee de gezelligheid in het verpleeghuis, is in opmars. Er is veranderd onder vaak onzekere omstandigheden en met veel bezuinigingsdruk. Ik ben onder de indruk van de verandercapaciteit van de sector en haar medewerkers.

Waar bent u trots op als het gaat om de ouderen- en thuiszorg in Nederland?

Ik ben trots op de ouderen- en thuiszorg in Nederland. Ouderen zijn nergens zo onafhankelijk van hun kinderen als in ons land. Ook kunnen ouderen lang en onder redelijke condities thuis blijven wonen. Mensen die helemaal geen overheidbemoeienis willen met de zorg die zij op hun oude dag nodig hebben, kunnen kiezen voor een Persoonsgebonden budget. Dit icoon van de langdurige zorg en de Wmo zal toekomstige generaties ouderen de mogelijkheid bieden om hun ouderdomskwalen zo lang mogelijk in te passen in en aan de door hun gewenste levensstijl.

download het verkiezingsprogramma >>

<< terug naar interviews

Als u in de volgende periode staatssecretaris van VWS zou zijn, waar zou u dan op bezuinigen in de ouderen- en thuiszorg? En waar zou u juist niet op bezuinigen?

Wij zouden niet bezuinigen via het inperken van de zorgvraag. Wel zouden we snijden in de managementlagen en de beloning voor bestuurders maximeren. Verder gaan we werken met zelfsturende teams, zowel in de thuiszorg als in de ouderenzorg. Indicaties stellen de verpleegkundigen en verzorgenden zelf en leggen dat vast in een zorgplan. Dit zorgplan is aanvechtbaar wanneer degene die zorg nodig heeft het oneens is met de inhoud.
Woonvoorzieningen voor ouderen worden enkel nog in kleinschalige setting gebouwd, grootschalige locaties zijn er al genoeg. Wij willen stimuleren dat gemeenten met zorgaanbieders in de buurt kleinschalige voorzieningen realiseren via een stimulatieregeling zoals ook is toegepast in de jaren negentig voor de kinderopvang. Dat betekent dat voor iedere gerealiseerde woonplaats een subsidie wordt gegeven.
Het is noodzakelijk dat de zorgzwaartepakketten worden omgevormd naar een financiering op basis van personeelsinzet, de zorgvraag en op omgevingseisen. Bij deze maatregelen geldt dat de kosten voor de baten uitgaan. Uit vele onderzoeken blijkt dat kleinschaligheid goedkoper is, mensen er prettiger wonen en personeel plezieriger werkt. Het snijden in bureaucratie doen we door het opschonen van alle formulieren, registraties en andere zaken die niet te maken hebben met kennisoverdracht over het welzijn en de situatie van bewoners en patiënten.

Bent u voor of tegen marktwerking in de langdurige zorg en wat verstaat u (uw partij) hier precies onder?

Wij zijn daar tegen. Marktwerking krijg je door de toelating voor zorgaanbieders vrij te geven, zoals de afgelopen jaren is geweest. Nieuwe aanbieders en reguliere gaan de strijd aan op prijs, zorgkantoren onderhandelen aanbieders tegen elkaar uit. In een land waar je voor een kroeg vergunningen nodig hebt, is het absurd dat iedereen zorgaanbieder kan worden. De SP is voor strenge toetredingseisen en een alerte inspectie die controleert, maar ook adviseert.
Verder zijn wij tegen het product-denken dat is toegeslagen met de afgemeten indicatie en zorgzwaartepakketten. Dit veronderstelt dat een handeling te meten is in afgepaste tijd, hierdoor is de stopwatchzorg ontstaan in de thuiszorg en zal er bij intramurale zorg een hausse aan pluspakketten gaan komen. Een afgemeten product of pakket is een middel om op te kunnen concurreren (via de prijs). Los van het feit dat die concurrentie op prijs totaal niets zegt over kwaliteit, die eerder in de weg staat, is het product- en pakket-denken totaal onwenselijk omdat daarmee de kern van goede zorg wordt ontkend. Tijd van verzorgenden en verpleegkundigen voor de mensen die zij verzorgen moet mogelijk zijn.
Overigens kan niemand de marktwerking in de thuiszorg ontkennen, immers de thuiszorg is onder de mededingingswet gebracht en daardoor zit de NMa de natuurlijke en noodzakelijke samenwerking volledig in de weg.

Hoe ziet uw partij de rol van de cliënt / patiënt?

Zij moeten in het middelpunt staan. Daarom zijn afgemeten indicaties ook een rem op de zorgvraag. Het is nodig dat de omgeving van de oudere en / of de patiënt een rol speelt in de zorgvraag, dat wordt totaal ontkend met individuele indicaties. Dat is de reden waarom wij willen dat de professional samen met degene die zorg nodig heeft het zorgplan maakt. Hierbij wordt uiteraard de omgeving betrokken. Wij zien mensen uitdrukkelijk niet als cliënten, omdat dit de suggestie wekt dat je als ‘klant’ kunt kiezen voor het feit dat je zorg nodig hebt.

De ambtelijke commissie langdurige zorg heeft vier bezuinigingsscenario’s uitgewerkt voor de AWBZ. Als u zou moeten kiezen, naar welke van de vier gaat uw voorkeur dan uit en waarom?

Alle vier de scenario’s van de economen van de commissie mogen de prullenbak in. Wij willen de AWBZ als collectieve zorgverzekering graag behouden. Dat neemt niet weg dat wij besparingen zien, zoals eerder aangegeven laten onderzoeken zien dat kleinschalige zorg prettiger is en zeker niet duurder. In gevallen als Buurtzorg kan het met minder geld. Maar ook uit een onderzoek van ZonMW komt naar voren dat er te besparen valt door werkzaamheden anders te organiseren. Dat rapport vinden wij waardevoller dan de heroverwegingen op de langdurige zorg.

Met welke partij zou u in een coalitie het beste zaken kunnen doen voor wat betreft de langdurige zorg?

GroenLinks, PvdA, PVV.

Wat is uw persoonlijke beeld van of ervaring met ouderen- en thuiszorg?

Als het gaat om de inzet van personeel en verwanten dan is mijn beeld erg positief. Mijn beeld rond aanbieders, de inmenging van de NMa en de georganiseerde concurrentie door zorgkantoren is alles behalve positief. Op het gebied van de aanbieders zijn er zeker uitzonderingen, wij vinden het concept van Buurtzorg echt een vernieuwing in de zorg, omdat zij de menselijkheid centraal zetten. Er zijn ook aanbieders van kleinschalige ouderenzorg die dit proberen de kern te laten zijn, volledig tegengewerkt door de beleidsregels van de NZa overigens.

Waar bent u trots op als het gaat om de ouderen- en thuiszorg in Nederland?

Ik ben er trots op dat er zo veel mensen werken met hun hart. Ik ben ook enorm positief gestemd over het gegeven dat jongeren kiezen voor de zorg. Laten we hen vooral trots laten blijven op hun werk en de werkdruk, het tekort aan collega’s en de bureaucratie wegnemen.

download het verkiezingsprogramma >>

<< terug naar interviews

• Zelfredzaamheid staat centraal
• Actieve rol in hulp verwerven die de overheid niet biedt; overheid kan wel faciliteren
• Eventueel (fiscale) mogelijkheden scheppen voor een zorgpensioen

• Invoering van participatiebudget, waarmee cliënt zelf zorg, steun en begeleiding inkoopt
• Maatschappelijke en levensbeschouwelijke overtuigingen van cliënt moeten uitgangspunt zijn voor zorg en ondersteuning
• Jaarlijks tien miljoen euro voor versterking van de positie van cliëntenorganisaties, met name richting verzekeraars (inkoopmacht)
• Gemeenten stimuleren om ervaringen van cliënten en mantelzorgers te gebruiken bij zorginkoop en beleid

Ik zou organisaties vooral stimuleren om meer kwaliteit te leveren door de professionals weer aan het roer te zetten, meer verantwoordelijkheid voor de inrichting en de organisatie van het werk te geven, in plaats van afstandelijk werkende managers. Het blijkt dat dit efficiënter is. Mensen hebben meer plezier in het werk en zijn bijvoorbeeld dramatisch minder ziek. Dat levert echt iets op.
Verder zou ik door meer samenwerking te stimuleren, tegelijk kunnen bezuinigen. Ook daar snijdt het mes dan aan twee kanten. Want ik ben ervan overtuigd dat we veel te versnipperd werken, ieder in zijn eigen kolom of sector. Daardoor ontstaat erg veel inefficiënt werk. Kortom, ik zou dus niet bezuinigen op de handen aan het bed, maar slimmer werken afdwingen: meer doen met meer plezier.

Bent u voor of tegen marktwerking in de langdurige zorg en wat verstaat u (uw partij) hier precies onder?

De PvdA is tegen marktwerking in de langdurige zorg en dat staat ook in haar verkiezingsprogramma.

Hoe ziet uw partij de rol van de cliënt / patiënt?

De PvdA zou willen dat cliënten een veel steviger positie hebben dan nu het geval is, uiteindelijk wordt er toch nog vaak over de hoofden van de mensen heen beslist of komen cliënten van instellingen er pas helemaal aan het einde van een besluitvormingsproces aan te pas. Verder vinden we dat cliënten ook invloed moeten krijgen in de besturen, niet alleen in de cliëntenraden.

De ambtelijke commissie langdurige zorg heeft vier bezuinigingsscenario’s uitgewerkt voor de AWBZ. Als u zou moeten kiezen, naar welke van de vier gaat uw voorkeur dan uit en waarom?

De PvdA neigt naar een mix van de regie bij cliënten en de regie bij de gemeenten. Maar enkel onder voorwaarden die de positie en de rechten van cliënten goed waarborgen.

Met welke partij zou u in een coalitie het beste zaken kunnen doen voor wat betreft de langdurige zorg?

Lastig te zeggen, in elk programma van elke politieke partij zitten zeker elementen die mij aanspreken. Met partijen die enkel drastisch bezuinigen of die niet het ideaal van de PvdA delen (onder andere menselijke zorg, terug naar de wijken en de buurten) dat lijkt het me erg lastig worden.

Wat is uw persoonlijke beeld van of ervaring met ouderen- en thuiszorg?

Ik heb zelf veel in de zorg gewerkt, maar dan in de jeugdzorg. Overigens zijn er heel veel parallellen tussen de jeugdzorg en de ouderen- en thuiszorg. Verder lijdt mijn moeder aan Alzheimer en ze woont al twee jaar in een verpleeghuis. Mijn vader woont nu alleen in hun huis en hij heeft te maken met thuiszorg.
Mijn beeld van de zorg wordt erdoor bevestigd: veel bevlogen en hardwerkende mensen, maar niet altijd (van bovenaf) slim georganiseerd en een grote afstand tussen bestuur / management en werkvloer.

Waar bent u trots op als het gaat om de ouderen- en thuiszorg in Nederland?

Ik ben op de eerste plaats trots op de medewerkers in de zorg, vooral op de mensen die op een manier zorgen alsof ze met hun eigen ouders te maken hebben. Ik ben ook trots op de grote hoeveelheid vrijwilligers, allemaal mensen met een groot hart. En tot slot ben ik trots op directies van instellingen die het goed snappen: die nieuwe manieren van werken bedenken, hun medewerkers waarderen voor wat ze doen, medewerkers betrekken in het ontwikkelen van andere manieren van werken, die medewerkers hun vak weer terug geven en die de menselijke maat elke keer weer als uitgangspunt nemen. Heel inspirerend.

download het verkiezingsprogramma >>

<< terug naar interviews

• Patiëntenorganisaties moeten krachten bundelen en betaald worden uit zorgpremies
• Alle zorgorganisaties die zich met kwaliteit en transparantie bezighouden op laten gaan in één gezaghebbend instituut

• Overheid moet zorg dragen voor wettelijke verankering en financiering van PGB’s
• Maatregelen nemen om kwaliteit van zorg beter inzichtelijk te maken
• Cliënt moet meer zeggenschap krijgen over zorg en toegang tot informatie
• Meer keuzevrijheid van cliënt, nu ‘regeren’ de zorgverzekeraars

“De hoge vergoedingen voor het management in de zorg moeten omlaag. De handen aan het bed moeten marktconform beloond worden, zodat de
Lees verder >>

• Keuzevrijheid cliënt vergroten
• Meer met PGB’s gaan werken
• Meer inspraak van cliënten in (besturen van) zorginstelling
• Verankering van cliëntenrechten in Wet Cliëntenrechten en zorg

• Cliënt centraal stellen
• Inspectie voor de Gezondheidszorg moet gezag krijgen
• Geen EPD invoeren

• Consument en zorgondernemer moeten meer zeggenschap krijgen in de zorg
• Positie van cliënt / verzekerde verder versterken
• Verzekerde staat centraal en weet goed op welke zorg hij aanspraak kan maken
• Cliëntenorganisaties hebben een stem in de zorginkoop door verzekeraars
• Verschillen in zorgaanbod moeten duidelijker worden, zodat keuzevrijheid van cliënt meer inhoud krijgt

“Zorgconsumenten moeten in aanraking komen met de prijs van zorg, anders kan van marktwerking geen sprake zijn. Alleen door transparante prijsprikkels
Lees verder >>

• Indicaties en zorgplannen moeten op maat worden gemaakt, afgestemd op de cliënt, niet afgemeten zoals nu, en in overleg met professional en naaste omgeving
• Bevoegdheden van Inspectie voor de Gezondheidszorg uitbreiden om de kwaliteit van zorg te waarborgen en verbeteren

• Cliënten moeten meer invloed krijgen op zorginstellingen, niet alleen via cliëntenraden, ook via het bestuur van zorginstellingen
• Kwaliteit moet zichtbaar worden gemaakt

“De langdurige zorg mag niet bepaald worden door commerciële belangen: iedere patiënt moet de zorg krijgen die hij of zij nodig heeft. Daarom willen wij
Lees verder >>

“Het pakket van zorg is toe aan herziening. Wonen hoort er niet in thuis. Hetzelfde geldt voor mobiliteit: waarom als
Lees verder >>

“Vanwege de passie en toewijding van medewerkers gaat men heel ver in het opvangen van bezuinigingsklappen. Hierdoor duurt het vrij lang
Lees verder >>

“De PVV is de enige partij die per saldo niet op de zorg bezuinigt. Op de langdurige zorg moet er geld bij voor extra verpleegkundigen en
Lees verder >>

“De ouderenzorg is dynamischer geworden. Geen verpleeghuis, of er wordt aan fitness gedaan. Het Grandcafé, en
Lees verder >>

“Wij zijn tegen marktwerking. Concurrentie op prijs zegt niets over kwaliteit, product- en pakket-denken is onwenselijk omdat
Lees verder >>

“Ik zou organisaties vooral stimuleren om meer kwaliteit te leveren door de professionals weer aan het roer te zetten, meer verantwoordelijkheid voor
Lees verder >>

Maar niet definitief. Dierbaren herkennen nog hun lieve oma, opa, vader, moeder, oom, tante. Kinderen zorgen voor hun ouders, omdat hun ouders voor hen gezorgd hebben. Het mantelzorgen wordt een dagelijkse routine, onderdeel van het leven. Maar het is zwaar. Acceptatie, realisme, plannen van zorgmomenten. Het valt niet mee. Zeker niet wanneer je een ouder-kind band hebt. De achteruitgang mag zo lang mogelijk duren, “Blijf nog even bij me”.

Balans
Maar wanneer het eind daar is, kan het niet snel genoeg gaan. Mensen willen hun dierbaren niet zien lijden. “Ga maar, het is goed zo”, wordt er gefluisterd aan de bedrand. Reddeloos verloren staan de kinderen bij het sterfbed. Als verzorgende probeer ik zo veel mogelijk de balans te vinden tussen het zorgen voor vader of moeder en het laten zorgen door de kinderen. Ik vraag hoe het gaat, wat ik kan doen en wat de verwachtingen zijn. Verder lever ik de nodige zorg en loop ik regelmatig binnen. Maar niet te vaak. Balans zoeken, dat is wat ik doe.

Het is niet goed!
Eigenlijk zijn we met z’n allen een beetje verloren. Wat ik voel staat niet in verhouding tot wat kinderen voelen, dat besef ik. Maar niemand weet eigenlijk wat te doen. Het definitieve afscheid nemen, het kan maar één keer. Wanneer alles gezegd is, klinken vaak de woorden “Ga maar, het is goed”. Het is niet goed. Dementie is vreselijk. Het is keer op keer afscheid nemen, tot het niet meer kan. En dat is ontzettend oneerlijk.

Wie in de zorg werkt, doet dat werk met hart en ziel. Het merendeel van het personeel is ronduit trots op de zorg die hij of zij verleent. Goede kwaliteit bieden, geeft liefst 95 procent van hen ‘energie en werkplezier’. Het is één van de resultaten uit de Barometer Zorg, waarmee de mening van 378 werkenden in de zorg werd gepeild door VKBanen en onderzoeksbureau Newcom.

Dankbaarheid
Ruim tweederde van de ondervraagden, van wie 85 procent vrouw is, is ook blij met de stimulans van collega’s die ze tijdens het werk ondervinden. En ruim 55 procent vindt dat ze de eigen ervaring, kennis en talenten volledig kan inzetten bij het werk. Een greep uit de positieve reacties: ‘Door zelf het beste voor je cliënten na te streven, krijg je veel terug.’ Een ander is blij ‘met de dankbaarheid van mensen die kleine stappen vooruit zetten en die zich serieus genomen voelen in deze maatschappij vol taboes’.

Lees het gehele artikel op:  http://www.vkbanen.nl/zorg/761722/Werken-in-zorg-is-mooi-maar-respect-ontbreekt.html

Door de nieuwe financiering, gekoppeld aan de ZorgZwaartePakketten wist ik al dat 2010 geen vetpot zou worden. Maar dat dit nu al aan het begin van het jaar zichtbaar werd, daar schrok ik echt van. Avonden heb ik op de cijfers zitten blokken… Hebben we gekke dingen gedaan? Nee, echt niet!! Er zijn twee redenen voor deze kostenoverschrijdingen…

Ziektevervanging
Veel geld vliegt uit onze handen aan vervanging van ziekte. We hebben een flink aantal langdurige zieken, die vervangen moeten worden. En wanneer deze ziektes verband zouden houden met werk of er is veel kortdurend verzuim, dan kun je door te praten met de medewerkers heel wat bereiken. Maar als mensen ziektes hebben die niets met het werk zelf te maken hebben zoals een auto-ongeval, een hartoperatie, chemo behandelingen? Wat kun je dan?

ZZP gaat uit van gemiddelden
Ook kwam ik er achter dat er in de winkel, het restaurant en de receptie meer uren ingezet worden, dan dat er volgens de ZZP berekeningen beschikbaar zijn. En dat terwijl we hier weinig tot geen andere voorzieningen in de buurt hebben en de charme van ons pand ook zit in de verschillende organisaties die hier mede huurder zijn.

Maar nu, wat moet ik nu? Want het tekort moet uiteraard ingehaald worden…. Ik kan met alle medewerkers om de tafel gaan zitten op zoek naar ruimte en het maken van (pijnlijke) keuzes. Of ik kan de service die we bieden aan bewoners of gasten beperken tot het minimale. Ik weet het even niet…

Of zal ik net als Griekenland hulp zoeken bij de EU? Of zijn er andere oplossingen? Ik hoor het graag! Lees hier meer over tijd in de zorg.

“Ik denk dat het verder uitbouwen van persoonsvolgende financiering een belangrijke stap is om de cliënt meer invloed te geven en ik denk Lees verder >>

Als u in de volgende periode staatssecretaris van VWS zou zijn, waar zou u dan op bezuinigen in de ouderen- en thuiszorg? En waar zou u juist niet op bezuinigen?

We zullen er niet aan ontkomen dat ook de zorg bij de bezuinigingen wordt betrokken. Het gaat overigens bij de zorg altijd om het afremmen van de zorg. We doen dat in drie fasen: eerst kijken naar doelmatigheid van de zorg en het terughalen van overschrijdingen waar die zich voordoen. Als dat niet voldoende oplevert, kijken we naar de tarieven van zorginstellingen. Pas daarna worden andere maatregelen onderzocht. Van belang is dat het CDA de AWBZ wil behouden voor de langdurige, onverzekerbare zorg. Nu en in de toekomst.

Bent u voor of tegen marktwerking in de langdurige zorg en wat verstaat u (uw partij) hier precies onder?

Ik kan misschien beter vragen wat u onder marktwerking verstaat. Ik merk dat er veel verschillende beelden zijn bij deze term. Waar het CDA voor pleit is: transparantie van resultaten, keuzevrijheid voor de cliënt, inkoop gebaseerd op resultaten van zorgaanbieders en ruimte voor innovatie, ook door nieuwe toetreders een kans te geven. De afgelopen jaren hebben we hier naar toe gewerkt. Bijvoorbeeld met de komst van de indicatoren verantwoorde zorg, waarbij juist de VVT-sector een onmiskenbare rol heeft gespeeld. Maar ook via het transitieprogramma langdurige zorg. Deze ervaringen leren ons ook dat ons huidige systeem soms stuurt als het gaat om innovatie en dat nog niet altijd degenen die de beste kwaliteit leveren daarvoor beloond worden.
Daar is nog wel een slag in te maken. Maar als u denkt dat dat zonder overheidsregulering is, dan vergist u zich. Volgens mij heeft de overheid zeker een rol in het mee vaststellen wat kwaliteit is en vooral in het toezicht daarop, in het faciliteren van de cliënt in het maken van keuzes en in het ruimte creëren in het financieringssysteem voor innovatie. Het zal u niet zijn ontgaan dat ik via een kwaliteitsinstituut ook de introductie van kwalitatief hoogwaardige en doelmatige manieren van zorgverlening wil stimuleren.

Hoe ziet uw partij de rol van de cliënt / patiënt?

De cliënt / patiënt is essentieel. Om hem of haar draait het uiteindelijk. Kleinschaligheid en goed contact tussen zorgverlener en cliënt zijn de ene kant van de medaille. De andere kant is een systeem waarbinnen de cliënt daadwerkelijk invloed kan uitoefenen, in zijn keuze voor de zorgaanbieder, maar ook in de wijze waarop zijn zorg dagelijks is ingericht. Ik denk dat het verder uitbouwen van persoonsvolgende financiering een belangrijke stap is en ik denk dat het verstevigen van de rechten van patiënten / cliënten hierbij kan helpen.

Ik wil er wel één kanttekening bij maken. In toenemende mate worden cliënten mondiger en weten ze beter wat voor zorg ze willen en nodig hebben. Tegelijkertijd blijft er een groep die helemaal niet zo mondig is, omdat ze erg van zorg afhankelijk zijn of om dat ze bijvoorbeeld dementerend zijn. Niet elke patiënt zal in elke fase van zijn leven dezelfde actieve rol vervullen. En dat vraagt van zorgaanbieders dat ze daar oog voor hebben.

De ambtelijke commissie langdurige zorg heeft vier bezuinigingsscenario’s uitgewerkt voor de AWBZ. Als u zou moeten kiezen, naar welke van de vier gaat uw voorkeur dan uit en waarom?

Volgens mij heeft de commissie goed werk geleverd door vier verschillende scenario’s te ontwerpen voor een toekomstige ordening van de langdurige zorg. We staan immers voor de nodige uitdagingen de komende tijd: vergrijzing, een krappere arbeidsmarkt en een ingewikkelde financieel economische situatie onder meer. Maar ook een sector waarbinnen een verdere ontwikkeling naar cliëntgerichtheid gewenst is. De ontwikkelde scenario’s kennen allemaal verschillende mens- en maatschappijbeelden. Binnen die scenario’s zijn andere keuzes mogelijk. De opdracht voor de commissie was met bezuinigingsscenario’s te komen. Dat is ook gebeurd. Ik denk dat we uit de verschillende scenario’s zinvolle elementen kunnen halen. De AWBZ moet terug naar de kern. De meer op genezing gerichte zorg, zoals revalidatiezorg, hoort dan meer thuis in de zorgverzekeringswet. Op die manier is ook aansluiting bij andere vormen van zorg makkelijker te organiseren. En er zijn ook andere elementen van langdurige zorg die niet in de AWBZ thuishoren, maar meer in bijvoorbeeld het domein van maatschappelijke ondersteuning. Een combinatie van de diverse scenario’s lijkt mij dus voor de hand liggen.

Met welke partij zou u in een coalitie het beste zaken kunnen doen voor wat betreft de langdurige zorg?

Met elke partij die net als het CDA bereid is te kijken hoe er zo veel mogelijk kwalitatieve zorg wordt geleverd op een zo efficiënt mogelijke manier, waardoor de zorg betaalbaar blijft en beschikbaar voor wie het nodig heeft. Saving lives and costs, zei Obama terecht. Daar ligt een nieuwe agenda. Die moet worden opgepakt.

Wat is uw persoonlijke beeld van of ervaring met ouderen- en thuiszorg?

Mijn ervaring is dat er in de ouderen- en thuiszorg met veel toewijding gewerkt wordt. Ik was recent nog in het kader van de zogeheten Tour de Nurse in een verzorgingstehuis in Raalte, samen met CDA-kamerlid Sabine Uitslag. Daar hoorde ik van verpleegkundigen van verschillende afdelingen hoe toegewijd zij te werk gaan, maar ook waar zij tegenaan lopen. Vanzelfsprekend kwamen we dus ook op de veelgehoorde klacht van de hoeveelheid bureaucratie in de zorg. Op een aantal vlakken is het heel nuttig en verstandig om zaken te registeren – denk aan medicatiegebruik bij opname – maar de meer administratieve zaken leiden soms tot irritatie bij het personeel omdat zij die tijd liever aan hun patiënten besteden. Ik heb hen dan ook gevraagd mij een lijstje van vijf punten aan te leveren, waarvan zij denken dat die een oplossing kunnen bieden voor dit soort problemen.

Waar bent u trots op als het gaat om de ouderen- en thuiszorg in Nederland?

Ik ben er trots op dat we in Nederland een relatief goede ouderenzorg kennen. Ik zie mooie voorbeelden waar we erin slagen kleinschalige zorg te organiseren, die goed aansluit bij wat verschillende cliënten willen. Nederlands zorg kenmerkt zich ook door een grote gerichtheid op kwaliteit van leven en gaat daarmee verder dan de meer medische invalshoek die sommige andere landen kenmerkt. Dat sluit aan bij hoe veel mensen oud willen worden.

download het verkiezingsprogramma >>

<< terug naar interviews

• Cliënt krijgt meer keuzevrijheid
• Verder uitbouwen van persoonsvolgende financiering
• Verstevigen van rechten van cliënten in Wet cliëntenrechten en zorg
• Transparantie over kwaliteit bevorderen door oprichten van een kwaliteitsinstituut dat goede richtlijnen voor behandelaren in care en cure opstelt (op basis van de normen Verantwoorde zorg). Doelmatigheid als onderdeel zien van kwaliteit, evenals contact met cliënt
• Invoeren van EPD voor meer patiëntveiligheid         
• Raad van Bestuur wordt verantwoordelijk voor kwaliteit én kwantiteit zorg

Zorg: last of waarde?
Ouderen- en thuiszorg… een waardevolle dienst in de samenleving, maar in het huishoudboekje van de overheid meestal weggezet als kostenpost, waar vast nog wel wat vanaf kan. Ambtelijke commissies hebben vier bezuinigingsscenario’s bedacht voor de AWBZ en de meeste politieke partijen zien de langdurige zorg ook als bezuinigingspost.
Wie bezuinigt het meest op de zorg (zowel ‘care’ als ‘cure’)? Dat zijn: D66, SGP, VVD, CDA en ChristenUnie. Vrijwel alle partijen denken te kunnen besparen door:

• wonen en zorg te scheiden;
• het CIZ af te schaffen of een andere rol te geven;
• zorgaanbieders slimmer of efficiënter te laten werken;
• bureaucratie te verminderen.

De kleinere partijen (GroenLinks, SGP, TON, PVV en SP) denken geld te kunnen besparen door een maximum te stellen aan de salarissen van managers en bestuurders. Volgens SGP en TON moet de beloning van ‘de handen aan het bed’ daarentegen omhoog.

Recent zijn de plannen van de politieke partijen doorgerekend door het Centraal Planbureau, ook met de consequenties voor de zorg.

Zorgmarkt
Over de heilzame effecten van marktwerking in de zorg is de politiek verdeeld. Kun je langdurige zorg als product zien, mag je er winst op maken, worden tijd en aandacht concurrentiemiddelen?
Nee, vinden SP, GroenLinks en PvdA.
Niet verder uitbouwen, vinden ChristenUnie en PVV.
Ja maar,…niet zonder overheidsregulering vinden CDA, D66 en SGP.
Ja, vindt de VVD, maar langdurige zorg niet helemaal privatiseren.
TON wil alleen marktwerking voor minder urgente en cosmetische zorg.

Ruzie
Ik kwam bij een mevrouw om haar insuline te geven voor haar diabetes. Ze vertelde me dat haar dag niet goed begonnen was, want ze had ruzie met een vriend. Ik wilde me niet opdringen, maar even later vertelde ze me toch haar verhaal. Ik luisterde.

Zijwielen
Ook bezocht ik een meneer om zijn medicijnen op orde te brengen. Hij vroeg mij advies over zijwielen aan zijn fiets. Hij fietst graag, maar al die studenten zijn zo haastig en kijken bijna niet uit. Hij is bang om te vallen. Ik zei dat het een heel goed idee was en nog verstandig ook.

Afscheid
Deze week verhuisde een cliënt naar een ander deel van de stad en we hebben de zorg overgedragen aan een ander team. We hebben drie jaar intensief gezorgd voor deze man, met veel plezier. We zullen hem en zijn vrouw missen.

Wondzorg
Ik heb samen met een collega gekeken naar de wondzorg voor een cliënt en het wondbeleid is nu veranderd in samenwerking met de praktijkverpleegkundige van de huisarts. De wond van mevrouw ziet er nu goed uit, maar is nog lang niet dicht.

Huisbezoek
Ik deed een eerste huisbezoek bij een cliënt die was aangemeld door de huisarts. Zij is erg ziek en gaat binnenkort sterven. Ze zegt dat ze er klaar voor is.

Overleg
Ik had een overleg met Team 290 (gespecialiseerd team die mensen met dementie diagnosticeren en begeleiden) om de zorg voor onze cliënten met dementie en de begeleiding voor partners en familie door te spreken en op elkaar af te stemmen.

O,ja… én afgelopen woensdag was natuurlijk de dag van de verpleging en heb ik meegewerkt aan de geveldoekenactie van de campagne. 12 minuten lang hing het doek aan de st. Jozefkerk in Groningen. Klik hier voor de film.

Een gewone week, dus elke dag anders!

Want helaas is het bij ons niet zo, dat je van 08.00 tot 16.00 uur werkt of van 15.00 tot 23.00 uur. De enorme vraag ligt bij ons in de ochtenden tussen 07.30 en 12.30 uur en in de avonden tussen 17.00 uur en 23.00 uur. Dit komt doordat op andere tijden de zorgmomenten zeer beperkt zijn.

Het gevolg is dat ik iedere week een paar keer zowel in de ochtend als ’s avonds werk om aan die 36 uur te komen. Voor veel cliënten is dit een prachtige oplossing, want die zien telkens een vast gezicht. Zelf vind ik dit wel minder fijn, omdat je op deze manier van ‘s morgens vroeg tot ‘s avonds laat met je werk bezig bent. Zorg geven doe ik echt met mijn hart, maar er is meer dan werken alleen.

Omdat ik graag meedenk en weet waar het probleem ligt, heb ik in overleg met mijn leidinggevende en de mensen van de planning een schema op kunnen stellen, waarin ik meerdere dagen achter elkaar werk en minder dubbele diensten draai! Het voordeel is dat de cliënt meerdere dagen achter elkaar continue zorg krijgt en ik na mijn dienst ook écht kan zeggen dat ik klaar ben voor die dag. Het mes snijdt zo aan twee kanten; de cliënt blij, ik (en mijn gezin) blij! We moeten het met elkaar doen! En dat kan dus ook. Ik ben blij dat we dit hebben kunnen oplossen. Met ons HART!!!

Werk jij ook fulltime in de thuiszorg? Hoe ga jij of gaat jouw organisatie hiermee om? Herken je dit? Laat het me weten!

gebogen lopen
als een rietstengel
geknakt
je geest
nog het meest
door ziekte gepakt

Je wilt blijven staan
en niet gebroken
ten ondergaan

Samen lopen
tussen het ruisend riet
leun op mij maatje
want ik ben sterk
ik zing voor jou
een bruisend lied
dat we ondanks het verdriet
rechtop blijven staan
en niet
geknakt
ten onder gaan.

Tsja, ik was geraakt door dit gedicht. Soms moet je niet meer zeggen.

Maf; dat was mijn idee om te abseilen van de Euromast sowieso. Ik moet eerlijk bekennen, het was een kwestie van ‘eigen schuld…’. Ik kreeg de vraag om op 12 mei, om 12 uur, minimaal 12 minuten, een geveldoek met daarop de tekst ‘Wij bedanken iedereen die tijd maakt voor de zorg’, van de Euromast in Rotterdam te onthullen. Dit om alle vrijwilligers, mantelzorgers, verzorgend en verplegend personeel te bedanken hun voor inzet. En om aandacht te vragen voor onze realiteitscampagne. En daar moeten we iets spectaculairs voor doen, dacht ik zo.

In m’n enthousiasme heb ik gereageerd met de legendarische woorden: “Nou, en of ik dat wil doen!! Ik zie direct een filmpje voor me waarin ik abseilend of tokkelend van de Euromast af ga. Ik heb eigenlijk geen idee hoe het eruit komt te zien.”

Het idee werd direct opgepakt, de pers werd ingelicht en ook zij reageerden overweldigend. Kortom, ik kon niet meer terug. En dat terwijl ik hoogtevrees heb!

Waar was ik aan begonnen? Twee interviews op de radio en vele toezeggingen om te komen van andere media (waaronder het NOS-journaal) later, was het zover. Op 12 mei, om 12 uur, rillend van de kou en van de zenuwen op de Euromast. Over de rand klimmen, was doodeng. Ook het naar achteren hangen viel niet mee. Maar toen ik eenmaal hing en bezig was met de afdaling, voelde ik dat ik steeds meer kon ontspannen. Ik genoot zelfs van het uitzicht. Beneden aangekomen kreeg ik applaus van mijn familie, schoonfamilie, mijn buurvrouw en vele toeristen. Het voelt als een geslaagde actie. Ik heb mijn grenzen verlegd. Daar ben ik zo trots op.

De persaandacht is geslaagd. Nu hoop ik nog dat mensen straks bij de verkiezingen hun keuze baseren op de realiteit die we in onze campagne laten zien en niet alleen op de negatieve en vertekende artikelen in de krant!

[View with PicLens]

Vandaag herdenken we de geboortedag van Florence Nightingale, de grondlegster van de verpleegkunde. Ook vragen landen wereldwijd op de ‘Dag van de Verpleging’ aandacht voor kwaliteitsontwikkeling in de zorg. Florence Nightingale ontwikkelde een holistische zorgvisie die verder ging dan het simpelweg verzorgen van slachtoffers in de Krimoorlog. De World Health Organization (WHO) gebruikte haar visie zelfs voor de definitie van het begrip gezondheid.

“Maar is het imago van de zorg wel gegroeid? En ervaren we de erkenning die we in dit vak verdienen?”

De Volkskrant deed onderzoek naar de beleving van zorgverleners en kwam tot heldere conclusies (8 mei 2010).

“Wie in de zorg werkt, doet dat werk met hart en ziel.”

Ook blijkt dat tweederde van de ondervraagden ontevreden is, omdat zij niet kan doen wat ze het liefst doet, namelijk ‘zorgen’. Oorzaak daarvan is minister Ab Klink van Volksgezondheid, die vooral het huishoudboekje belangrijk vindt. Enerzijds is er dus passie voor het vak, anderzijds zijn er belemmeringen van regelgeving en financiën. Zorgverleners missen eveneens respect en waardering van de media, die de zorg een slecht imago bezorgen. Het zorgt voor onvrede. Ze ervaren wel waardering van patiënten en collega’s, maar vooral van de kleine vooruitgang die ze zien bij patiënten.

“Hoe verhoudt zich dat tot de economisering en marktwerking in de zorg? En hoe brengen we bovenal de ziel weer terug in de zorg?”

Ik ben erg benieuwd naar jullie reacties.

Ik heb onder collega’s een klein onderzoekje uitgevoerd. Ik heb reacties gevraagd op de stelling:

Stoppen met regelgeving en controle kan de verschraling in de zorg niet meer redden!

Ik hoor graag ook úw reactie….
Ps: Klik op de foto om te vergroten en de reacties van mijn collega’s echt te kunnen lezen.

De pers had veel interesse voor deze actie. Zo is Cindy geïnterviewd voor de radiozenders FunX en Q-music (Ruud de Wild) en kwamen onder andere NOS-journaal, ANP, RTV Rijnmond en RTV Utrecht kijken bij het  abseilen vanaf de Euromast. Ook in Groningen en andere plaatsen besteedt de regionale pers aandacht aan de actie. In de vakpers (Skipr, Zorgvisie) zijn inmiddels berichten verschenen.

Op 4 mei liep ik mee in een stille tocht. We liepen vanaf het Joodse monument bij de van Mesdag Kliniek naar de Martinikerk in Groningen. Daar waren we 2 minuten stil en herdachten we ‘de doden’. Gedachten gaan door mij heen. Persoonlijke verhalen van mensen over verlies, wanhoop en desillusie die door documentaires de hele week op tv te zien zijn. Ik denk aan wat ik afgelopen week las in de krant.

‘Uit onderzoek van Maurice de Hond blijkt dat meer dan 50% van de Nederlanders twijfelt aan het nut van hulp aan derdewereldlanden.’ Tegelijkertijd hoor je over grote groepen mensen (honderdduizenden) dat ze geen huis meer hebben, geen eten, geen schoon drinkwater, geen medische zorg, geen onderwijs en geen veilige omgeving. En dit zijn de meest basale levensbehoeften.

Artsen Zonder Grenzen reageert op dit onderzoek: ‘Wij zijn het niet eens met veel van de geluiden die wij horen in de samenleving. Het is te gemakkelijk, zelfs onmenselijk om mensen in nood niet te helpen. De discussie over hulp is uit balans geraakt en we vinden dat het tijd dat Nederland een tegengeluid laat horen’.

Ik denk aan vorige week woensdag toen we ‘bevrijding’ vierden. Wij werden in onze nood geholpen en konden in de jaren erna weer aan de toekomst werken. We werden een welvarend land. Moeten we dan ophouden met zorgen voor anderen die het nu nodig hebben? Houd onze verantwoordelijkheid op bij onze eigen landgrenzen? Bij de zorg voor onze eigen mensen?

Ik droom ook. Ik droom van een samenleving waarin we altijd oog blijven hebben voor nood binnen en buiten Nederland en waarin we onze verantwoordelijkheid nemen wanneer collega’s in de wereld onze hulp nodig hebben.

Droom mee, help mee en kijk eens op www.ikhelp.nl

Het is vrijdag 30 April. Het is Koninginnedag en ik heb late dienst. Ik heb deze avond maar liefst 19 cliënten te bezoeken. Ik sta bovendien niet echt te popelen om aan het werk te gaan, omdat ik gisteren een behoorlijke behandeling bij de tandarts gehad heb, waar ik nog steeds last van heb.

Maar ja, de plicht roept … De meeste cliënten hebben de viering van Koninginnedag in Zeeland op TV bekeken. Maar ik heb een cliënt waar de stroom is uitgevallen. Achteraf bleek dit kortsluiting te zijn, maar hier liep ik wel 15 minuten uit. Een andere vaste cliënt had een dag ervoor te horen gekregen, dat hij en zijn vrouw een kamer toegewezen hadden gekregen in een zorginstelling. Mevrouw had er zichtbaar moeite mee en ook hier liep ik 15 minuten uit. Het was inmiddels 20.15 uur en ik liep al ruim een half uur achter op schema.

Tussen de bedrijven door heb ik de overige cliënten gebeld om te zeggen dat ik wat later kwam. Kort hierna kreeg ik een telefoontje van mijn collega of ik er nog een cliënt bij wilde nemen aan het einde van de avond! Deze mevrouw zou worden opgenomen, maar dit ging niet door. Hierdoor moest zij alsnog ingedeeld worden. ‘Geen probleem’, dacht ik, ’dit past helemaal in het plaatje van de avond.’

Eenmaal met veel kunst en vliegwerk bijna bij de laatste cliënt aangekomen te zijn, blijkt de straat naar deze woning afgesloten, in verband met een viering van Koninginnedag!

Nu loopt een dienst nooit zoals ik voor ogen heb. Er doen zich altijd wel onverwachte situaties voor. Maar aan het eind van deze dienst voelde ik me net de Koningin na een dagje Zeeland! Moe, maar tevreden over een goede afloop!

Wil je meer weten over tijd in de zorg? Klik dan hier.

Sinds 1983 verschijnen Loesje-affiches met kritische en/of humoristische teksten. Het recente Loesje-boekje “Zorgen moet je doen, niet maken” bevat posters, gedichten en ideeën over hoe de zorg beter kan.

Wat fijn als je gevangene bent en geen patiënt, afhankelijk van de zorg. Want in de zorg komt het niet zo snel voor dat de overheid even bijlegt als er behoefte is aan nieuwe apparatuur. Hier staan de zaken er iets anders voor. Het gaat om mensen die hulp nodig hebben, een beetje aandacht en wat manieren om zichzelf te vermaken. Zeg maar levensbehoeften te vervullen. Nee! roept de overheid dan: hier kunnen we best bezuinigen.

Eigenlijk kun je er als hulpbehoevend mens beter voor zorgen dat ze je oppakken voor een delict. Alstublieft: hulp bij ongemakken, mooie kamer voor je alleen, tv’tje erbij, leuke activiteiten en in het weekend mag je naar huis. Oh, je wilt tussendoor een keer naar buiten om te winkelen? Geen probleem, sturen we iemand met je mee.

Volgend nieuwsbericht: […tbs-er die uit winkelen ging met een begeleider heeft in de HEMA een mes gekocht en een ..-jarige vrouw in haar nek gestoken …].

Sorry hoor, ik snap het niet meer. Ik begrijp dat mensen die in de gevangenis zitten ook hun rechten hebben en hun wensen. Maar moeten die nu kost wat kost gehonoreerd worden? Terwijl er aan de andere kant hulpbehoevenden, die daar niet voor gekozen hebben, nauwelijks in de eerste levensbehoeften worden voorzien? Het moet niet gekker worden in Nederland.

Ik vond het tijd voor iets luchtigs. Want er mag gelachen worden en dat doen we ook…  Bedoeld of onbedoeld, soms komen onze bewoners met hilarische opmerkingen. Dat kan aan de situatie liggen of aan de manier waarop het wordt gebracht. Hopelijk zijn deze opmerkingen ook leuk voor wie er niet bij was, ik wil er in ieder geval een aantal delen. Het taalgebruik is niet aangepast, dus wees gewaarschuwd. Het is ook niet de bedoeling om mensen belachelijk te maken, maar om te laten zien dat mensen gewoon mensen blijven.

Bewoner: “Ik heb in m’n broek gekakt”
Ik: “Nou zeg! Wat brengt u dat charmant”
Bewoner (breed lachend): “En als ik er bij lach?”

Bewoonster wijst een medebewoonster aan. De dame die ze aanwijst is erg slank en bovendien dik in de tachtig. “Zeg, is zij soms zwanger?”

Bewoonster: “Je hebt zo’n leuk bekkie, je kunt nog verkering krijgen”
Ik: “Maar ik heb verkering”
Bewoonster: “Nou dan neem je er toch nog een”

Een bewoonster wordt door mij geholpen bij het uittrekken van haar bh. Bij het zien van haar borsten zegt ze; “Dag dames”.

Bewoner 1 ergert zich aan de tafelmanieren van bewoner 2: “Soep eet je niet met een mes, dat doe je verkeerd”
Bewoner 2: “Wil je dat ik het met m’n handen eet?”, kijkt de buurvrouw aan en zegt “Wat een idioot”

Bij het aan tafel gaan, gaat een bewoner op de plek van een medebewoonster zitten. Zij ziet dit, terwijl ze aankomt zegt ze; “He, ik zit daar.”
Waarop de bewoner naar haar kijkt, nadenkt en zegt; “Dat kan niet, want jij staat daar.”

Van iedere bewoner stellen wij een weekarrangement op waarin alle zorgvragen zijn ingevuld. Helaas zien wij nu vaak dat mensen meer zorg nodig hebben dan wij uit de ZZP’s kunnen bieden. De dilemma’s die voortkomen uit dit ZZP-systeem baren zorgverleners dan ook grote zorgen. Logisch, want zij wíllen gewoon zorg verlenen. Daarvoor zijn ze opgeleid.

Zorgverleners willen niet tegen hulpbehoevende mensen zeggen: “Nee mevrouw Jansen, uw zorgminuten zijn op!”. Ook mantelzorgers en huisartsen snappen niet altijd dat er nu wezenlijke veranderingen zijn in wat wij kunnen bieden. Zij beroepen zich daarbij op het ‘groene boekje’, met een uitleg die op zijn minst discutabel is. Wel begrijpelijk overigens, want als je de schema’s en tabellen uit het ‘groene boekje’ bekijkt, tonen die aan waarop mensen recht hebben in een zorgcentrum. Dat gaat soms heel ver. En ja, dan zit er dus wel eens een ‘gat’.

Hoe dan ook, er komt nogal wat bij kijken als je vandaag de dag WAARDE-VOLLE zorg wilt blijven verlenen. Dat vereist veel creativiteit van onze mensen. En dan kun je als management alleen maar zeggen: “Dankjewel. Wij zijn trots op jullie.”.

Woensdag 12 mei is de Dag van de Verpleging. Met de hulp van sponsors zullen wij dat op gepaste wijze vieren.

Hoe kun je je eigen gedachten en gevoelens uitschakelen om iemand toch onbevooroordeeld te benaderen? Je kunt het jezelf eigen maken, ook al gaat het daarna nog wel eens mis met je gedachten.

Op dit moment volg ik een opleiding intuïtief coachen. En ik ben ervan overtuigd, dat als je vertrouwt op je intuïtie, je veel beter met mensen om kunt gaan, omdat je hen echt leert begrijpen. En dan heb ik het niet alleen over cliënten, maar ook over collega’s en natuurlijk ook jezelf…

Ik leer er namelijk echt ontzettend veel over mezelf. Wie ben ik, hoe kijk ik naar anderen? Luister ik écht als ik met mensen praat of oordeel ik zonder daar bij stil te staan? Ik zie nu meer dan voorheen. Ik zie mensen en ook de omgeving echt anders! En ik weet zeker; door jezelf goed te kennen en goed voor jezelf te zorgen kun je ook beter voor andere mensen zorgen.

Ik sluit af met voor mij de belangrijkste vraag: ‘Kun je jezelf accepteren zoals je bent?’

Dat vond ik nog het moeilijkste. Ik zie mezelf soms graag anders. Mooi slank bijvoorbeeld, minder chaotisch en wat rustiger in mijn hoofd. Maar ik durf te zeggen dat ik van mezelf hou, meestal dan!

Luister eens naar dit lied en hou van jezelf en dan… kun je veel meer van anderen houden! http://www.youtube.com/watch?v=yn22miUZqrA\

Dit gebeurt ook met advertorials op nujij.nl en libelle.nl. En in het nieuwe dossier ‘betaalbare zorg’ op deze website staat een aantal feiten op een rij over deze betaalbaarheid en de voorgestelde bezuinigingen.

Ik ontmoette Anna een aantal jaren geleden in Zuid-Afrika. Ik werkte hier samen met locale verpleegkundigen en verzorgenden in een hospice waar stervende aidspatiënten hun laatste dagen ‘verzorgd’ doorbrengen. En Anna had een droom… Ze wilde een huis waar oude mensen verzorgd konden worden. Ik herkende haar droom. Want dat is ook de mijne… Maar ik vond haar droom ook erg ‘groots’, want armoede speelt een grote rol in haar situatie.

Met bewondering en een gevoel van trots las ik een nieuwsbrief van een andere werker uit dit gebied. Daarin stond:

“Anna , van het hospice Nakekela (betekent ‘zorg’ in het Zulu), is begonnen met het opzetten van een tehuis voor ouderen. Hier is zeer grote behoefte aan, want er is in de wijde omtrek nergens enige zorg voor oudere mensen. Ze heeft inmiddels de beschikking over een huis, waar nu 22 bewoners verzorgd worden. Wij hebben grote bewondering voor Anna. Naast haar werk bij Nakekela heeft ze ook een gezin met vijf opgroeiende kinderen en een echtgenoot die geen werk heeft.”

En ook dit stond in de brief:

”Een jongeman lag in een achterafhokje op de grond, kon niet praten, werd nauwelijks verzorgd en kon ook niets anders dan liggen, hij was lichamelijk en geestelijk ernstig gehandicapt. Niemand wilde voor hem zorgen toen zijn moeder stierf. Anna heeft ook deze jongen opgenomen en na een paar weken kan hij zich goed bewegen, kan zelfs al staan, hij lacht en praat en heeft het geweldig naar z’n zin..”

Ik heb collega’s overal in de wereld. Waar je ook komt, overal wordt gezorgd voor kwetsbare groepen, voor zieken, voor ouderen. Harde werkers die blijven vechten voor idealen en goede zorg. Ik ben trots dat ik deel uitmaak van deze grote groep dromende en zorgende mensen. Wordt vervolgd…

Ik kom bij totaal verschillende mensen over de vloer. Iedere cliënt leeft op zijn of haar manier. En dat is echt niet altijd de mijne. Maar de kunst is dan de mens te blijven respecteren en me in te leven in de situatie.

Mevouw A., waar ik verschillende keren per week kom, is heel precies in huis! Jassen netjes recht, geen vlekje op de grond en geen spatje water in de wasbak! Voordat ik bij haar naar binnen ga, veeg ik uitgebreid mijn voeten, hierna hang ik mijn jas keurig op en na het handen wassen droog ik de wasbak volgens haar precieze instructies . Zij wil het graag zo, dus doe ik het zo!

Mevrouw B., is precies het tegenovergestelde! Zij puzzelt het liefst in bed, met een sigaretje in de hand en een lekkere kop koffie binnen handbereik. Er loopt vaak een duidelijk koffiespoor van het koffiezetapparaat naar het bed. Een vlekje meer of minder is hier geen probleem! En ook hier veeg ik mijn voeten bij binnenkomst. Alleen niet zo uitgebreid. Mijn jas hang ik ook op. Alleen niet zo recht. Ook was ik mijn handen, maar hier hoef ik de wasbak niet droog te maken. Wel zorg ik voor een kop koffie en een sigaretje voor mevrouw. Zij wil het graag zo, dus doe ik het zo!

Wat ik hiermee wil zeggen is: Ik neem iedere cliënt zoals die is. Ook al denk ik er wel eens het mijne van. Maar het is ten slotte hun eigen woonomgeving! En uiteindelijk moet diegene zich er prettig bij voelen. Alleen zorg bieden, ho maar! Er komt zeker meer bij kijken! Ik ben gewoon een kameleon; ik pas me aan aan de situatie. Hiermee kom ik de mensen tegemoet en geef ik de aandacht ze nodig hebben. Ik bepaal toch zeker niet hoe iemand in zijn of haar eigen huis leeft?

Potverdorie, verkeerde aanpak. Ik ga meteen achter haar aan. Mevrouw zit inmiddels aan haar tafel te huilen. Ik vraag of ik bij haar mag komen zitten en bied mijn excuses aan. Ze kijkt me aan en zegt: “Ik weet het niet meer, ik wil dood.”.
Ik schrik en sla een arm om haar heen. “Is het zo erg?”
“Ja”, huilt ze, “ik weet niets meer. Ik wil naar mijn moeder. Ik ben alles kwijt. Ik ben zo verdrietig, ik wil gewoon dood.”
Ik zeg haar dat ik het wel begrijp: “Het valt ook niet mee als u altijd zelfstandig woonde en werkte en voor iedereen klaarstond. En nu vergeet u alles, dat moet u veel verdriet geven.” Ze vertelt me wat ze voelt en doormaakt. Ik probeer haar te troosten en haar het gevoel te geven dat ze alles kan zeggen, dat het veilig is. Na een poosje vraag ik of ze het fijn vindt om even alleen te zijn.

Tien minuten later kom ik met twee kopjes koffie en een koekje bij haar binnen. Haar ogen zijn rood van het huilen, maar de gedachten zijn weg. Ze kijkt me blij aan en vraagt: “Vanwaar deze eer om hier koffie te komen drinken?” Ik lach en zeg: “Ik dacht laat ik eens even bij mijn vriendin op de koffie gaan!”

Als ik opnieuw achter de computer zit om over haar emotionele toestand te rapporteren, blijkt dat ook andere disciplines met mevrouw bezig zijn geweest. Er is een onderzoekje gedaan en mevrouw heeft nu medicatie gekregen tegen depressie. Gelukkig gaat het al snel weer goed met m’n vriendin en zetten we samen de boel weer op z’n kop. En kan ze beter tegen de opmerkingen van Mevrouw Meiske. Hoera voor het systeem.

Want waar niemand aan gedacht had, was dat sommige bewoners wagenziek kunnen worden. Bewoners die daar last van hebben, krijgen voor uitstapjes naar bijvoorbeeld de Keukenhof of Blijdorp, een tabletje tegen wagenziekte. Sommige bewoners kunnen om die reden helemaal niet mee, aangezien een tabletje niet helpt. Maar dat je wagenziek kunt worden in de rolstoel, dat was mij niet bekend…

En ook mijn collega’s waren verbaasd toen er gisteren twee bewoners, vroegtijdig naar de afdeling werden gebracht. Ze hadden gebraakt. Beide bewoners hebben last van wagenziekte, dus die link was snel gelegd. Maar helaas wel te laat. Wie bedenkt er nu dat je in een rolstoel ook last van wagenziekte kunt hebben?

Mijn mijlpaal
Ik ben emetofoob, wat inhoudt dat ik niet tegen braken kan, maar daar vertel ik later nog wel eens over. Ondanks dat ik het heel moeilijk vind, heb ik toch mijn collega kunnen helpen met het omkleden van de bewoners. Terwijl zij aan het wassen was, zocht ik de kleding uit. Stelt weinig voor, zou je denken, maar voor mij is het een mijlpaal.

Achteraf was het best een grappige situatie. Voor de bewoners was het vervelend, maar wie had dan ook gedacht dat men ziek kan worden van het dansen? Ik, als emetofoob, ga het in ieder geval niet vergeten. Ik ga een tabletje voor het rolstoeldansen voorstellen, want helemaal niet mee kunnen is ook zo sneu.

Volgens SP-Kamerlid Renske Leijten willen naast haar partij ook GroenLinks de PvdA en de PVV dat Klink staakt met zijn voorbereiding voor de overheveling van de AWBZ naar de Zorgverzekeringswet (Zvw). “Hij ziet gewoon zijn kans schoon om de AWBZ verder uit te kleden”, aldus Leijten. “Want overheveling naar de zorgverzekeraars die voor individuele verzekerden gaan onderhandelen is gewoon het einde van de collectieve zorgverzekering en het begin van ‘u verzekert u maar bij’.”

Beleidsvoornemens AWBZ

In een brief aan de Kamer van 19 april bezweert Klink de Kamer nog dat hij ‘uiteraard in deze demissionaire periode geen onomkeerbare beslissingen zal nemen.’ Maar, zo schrijft hij verder, ‘ik wil wel de komende periode gebruiken om de besluitvorming terzake verder voor te bereiden, opdat een nieuw kabinet na de zomer van 2010 hierover een beslissing kan nemen. Mede in het licht van eventuele andere beleidsvoornemens over de AWBZ.’

Bron: www.zorgvisie.nl, 27 april 2010

‘Nooit meer!’, is mijn eerste reactie.

Diegenen die regelmatig mijn weblog lezen, weten dat ik op dit moment een masteropleiding afrond aan de universiteit van Utrecht. En zoals het er uitziet, kan ik 18 juni aanstaande mijn scriptie verdedigen en mijn bul in ontvangst nemen.

Leiderschapstalenten moet je ontwikkelen en bijhouden. Ook in de zorg. Natuurlijk is de dagelijkse praktijk de beste leerschool, maar nieuwe inzichten en ideeën vind je vooral door te praten met andere professionals. Studiegenoten uit verschillende sectoren en uit het hele land. Van onderwijs en politie tot jeugd- en ouderenzorg.

Wat me zéker zal bijblijven, zijn de persoonlijke verhalen. Schitterend!

Verhalen over dilemma’s, over reorganisaties of over andere zaken die in al die uiteenlopende organisaties spelen. Analyseren tot in den treuren! Bijna altijd gaat het over geld – of over het gebrek eraan – of over macht (wie mag er spreken en wie moet er luisteren).

Ik heb genoten.

Strategisch management, de studie die ik volg, heeft me geholpen meer zicht te krijgen op deze processen. Want ook in de zorg hebben we er dagelijks mee te maken. Soms verwijten ze ons dat leidinggevenden in de zorg té soft zijn. Maar is dat wel zo? Waarom mag de menselijke maat niet de norm zijn in ons vak? Als dat in de zorg al niet mag, waar dan wel?

Zorg is mensenwerk! Laten we dat vooral zo houden.

“Ach Gerda, ik vind er niets meer aan. Ik ben kortademig, heb pijn op de borst en ben erg snel moe. De huisarts stuurde me door naar de cardioloog en die wil me twee dagen opnemen in het ziekenhuis om allerlei onderzoeken te doen. Ik zie dat helemaal niet zitten; ik ben 94 jaar en ik wil liever gewoon afwachten tot ik gehaald wordt. Ik ben het leven soms zo moe. Maar de arts en vooral mijn zoon dringen erg aan. Hij zegt: “moeder, wij willen je nog niet missen.” En dan houd ik mijn mond maar.”

Wat is dat toch?
Ik hoor dit zo vaak. Dwingen wij onze ouders om te blijven leven, omdat wij hen nog niet kunnen missen? Zijn dat persoonlijke emoties die we uit de weg gaan? Of komt het moment niet uit om hen te laten gaan?

Ik heb het aan den lijve ondervonden. Ik werd midden in nacht gebeld door het ziekenhuis; het ging slecht met mijn moeder. Ik trof haar aan in een subcoma, doordat haar suiker helemaal ontregeld was. Dit was de laatste tijd al vaker gebeurd. Ik reageerde emotioneel en stelde allerlei vragen. Hebben jullie dit en dat al gedaan en is er echt niets meer aan te doen? Ik kon haar toch niet zo maar laten gaan…? Toen ik rustig bij haar ging zitten, kon ik me beter in haar situatie verplaatsen en kwam ik tot inkeer. Ik ben bij haar gebleven tot ze rustig is overleden.

Ik snap het dus helemaal. Toch wil ik iedereen vragen: “luister, naar je ouders, respecteer hun wens en zet je eigen emoties opzij. Het is echt niet gemakkelijk maar het kan.”

De gevolgen van de kredietcrisis worden in veel sectoren merkbaar als de verschillende bezuinigingsvoorstellen werkelijkheid worden. Ook voor de ouderen- en thuiszorg is door de overheid nagedacht over een  goedkoper zorgstelsel. Hierin zijn scenario’s uitgedacht die deels uitgaan van het huidige zorgstelsel en besparingen moeten opleveren van meerdere miljarden euro’s. De ambtenaren vinden bezuinigen op zorg zonder stelselwijziging geen optie.
De sector heeft al de nodige bezuinigingen over zich heen gehad in de afgelopen jaren. Dat heeft geleid tot een zwakkere financiële positie en een toenemende kloof tussen de zorgvraag en het beschikbare budget. Bij bezuinigingen wordt vaak verondersteld dat er veel te halen valt op overhead en dat zorg veel efficiënter kan; juist in de sector verpleging en verzorging is de overhead relatief laag.
De zorgaanbieders vinden een soberder zorg eigenlijk geen reële optie. In plaats daarvan zoeken zij nieuwe wegen voor een betaalbare toekomst van de ouderenzorg.

Zaterdagmiddag stap ik de deur uit. Mijn dienst begint rustig. Cliënten zijn kalm en vriendelijk, er gebeuren geen ‘gekke dingen’. Het is een avond om met een glimlach af te sluiten.
Na anderhalf uur avonddienst en nog drie uur en acht cliënten te gaan, zit ik bij een mevrouw aan tafel. Ik heb haar insuline gegeven. Dan word ik gebeld: een alarmoproep.

Een mevrouw is gevallen en ze kan zelf niet opstaan. Hebben we een sleutel? Nee, helaas. Is er iemand om de deur open te doen? Ja, dat doet mevrouw zelf. ‘Zelf?’, denk ik verbaasd.

Door het raampje bij de deur van de woning van mevrouw, zie ik haar iets verder op in de gang liggen. Ik roep, ze hoort me. Ik vraag of ze de deur kan openen. Maar helaas, ze heeft al haar krachten verspild. De buren hebben een sleutel, maar zijn weg. Wat nu?
Ik overleg met mevrouw. Moeilijk kan ik haar verstaan. Ze heeft pijn, er is veel bloed en ze voelt zich niet lekker. Ik bel eerst de politie. Dan 112 voor een ambulance, want ik weet niet goed hoe mevrouw er aan toe is. Ik zit op de grond bij haar voordeur en probeer met haar in contact te blijven.

Dan hoor ik sirenes en binnen vijf minuten zijn politie, ambulancepersoneel en ik binnen. Mevrouw is overdonderd door zoveel mensen en ligt er hulpeloos bij. Het is een ware veldslag in huis. Spullen zijn omgegooid en er is een spoor van bloed. Mevrouw heeft anderhalf uur lang zelf geprobeerd overeind te komen en uiteindelijk het nummer van Thuiszorg Groningen gebeld. Ze ziet mij en herkent me als de persoon die bij haar voordeur zat. Ik pak haar hand even. Ze heeft tranen in haar ogen, maar glimlacht naar me. Wat een dappere vrouw.

En dan.. ben ik blij dat ik bij haar voordeur mocht zitten.

Terwijl ik netjes aanbel, zie ik een mevrouw voor het raam staan. Ik zwaai naar haar en verwacht dat ze de deur open zal doen. Echter een kleine twee minuten later, is de deur nog steeds dicht. Na nog een keer bellen, staat de mevrouw weer voor het raam. Dus ik roep dat ik van de thuiszorg ben. Door het raam zie ik dat de mevrouw naar haar telefoon loopt. Prompt komt haar buurman naar buiten: wat ik kom doen? Ik ben van de thuiszorg, zeg ik nogmaals. Mevrouw doet inmiddels de deur open en na enige uitleg mag ik binnenkomen. Pfoe. Ik wil me legitimeren, maar dat vind ze niet meer nodig! Het vertrouwen is gewonnen. Ze bied me zelfs iets te drinken aan, wat ik helaas moet afslaan, vanwege het tijdgebrek dat ik inmiddels heb opgelopen. Er wachten mij nog meer cliënten!

Natuurlijk heb ook ik verhalen gehoord. Van oplichters die zich voordoen als thuiszorgmedewerker, collectant of energieleverancier. En op die manier bij mensen weten binnen te dringen. Door deze ervaring realiseerde ik me weer eens, dat het helemaal niet zo vanzelfsprekend is, dat degene die aanbelt ook echt van thuiszorg is. Helemaal niet als het man is, terwijl je een vrouw verwacht.

Zou het niet handig zijn om iedere nieuwe cliënt bij een intake te laten weten of de verzorgende een man of een vrouw is? Ik ga het voorstellen!

Om de anderen te beschermen neem ik Mevrouw Meiske mee naar haar appartement. Ik heb er al vaak met haar over gehad. Ze is dan overprikkeld en krijgt weer rust op haar kamer, maar bij mij voelt het niet goed. Natuurlijk is het soms nodig om de bewoners te beschermen, ze beginnen te huilen of gaan rondjes lopen en zijn erg van streek. Maar als ik deze vrouw weghaal uit de huiskamer, voelt dat toch als een armoedige oplossing. Gelukkig praten we er altijd over. Ik spreek steeds af na tien minuten terug te komen. In het begin moest ze vaak lachen als ik weer in haar appartement kwam. Dan schetterde ze: “Jij bent lekker boos hè? Dat zie ik wel!” Nu weet ze beter. Ze zegt dat ze het fijn vindt dat ik deze stappen onderneem. Mevrouw Meiske kan zichzelf niet afremmen, dat lijkt me zo’n machteloos gevoel.

’s Ochtends, toen iedereen binnen druppelde, zijn jas ophing en een kopje koffie bestelde in de aula, wandelde een opvallende vrouw binnen. Ze viel op, omdat ze een felrood mantelpakje droeg en hoge hakken. Een van de organisatoren, met wie ik in gesprek was, verontschuldigde zich en stevende op haar af. ‘Daar ben je!’ riep hij. Ze gaven elkaar drie zoenen. Plotseling herinnerde ik me in het programmaboekje gelezen te hebben dat de dag feestelijk zou worden geopend. Door een politica.

‘Aangenaam’, zei ik. Ze waren mijn kant op gekomen. ‘Wat een goed initiatief is dit toch’, zei de vrouw. Zelf had ze ook in de zorg gewerkt, zei ze, als thuishulp en verpleegster. Ze vond het prachtig werk. Maar ook zwaar. Loodzwaar. Daarom wilde ze er nu alles aan doen om de situatie voor zorgverleners en zorgbehoevenden te verbeteren. ‘De stem uit de zorg moet luider klinken’, zei ze ferm. Mooi, dacht ik. Eindelijk eens iemand met praktijkervaring in de Kamer. Hopelijk werd ze ooit minister. Ze had een schattig accent.

Het zaallicht dimde en de gesprekken verstomden. De organisator had een paar huishoudelijke mededelingen, zei hij. Waarom niet meteen premier? mijmerde ik. Ze was nog geen veertig, ze was vlot in de omgang en aardig om te zien. En dus enorm sociaal. Rechtstreeks van het verpleegbed weggelopen.

‘Goedemorgen!’ Ze was het podium opgelopem en glimlachte naar de zaal. ‘Ik vind het een eer om hier te zijn. Jullie zijn zo ontzettend waardevol!’ Applaus. ‘Ik weet uit ervaring hoe zwaar het is om onder sommige omstandigheden goede zorg te verlenen. Er zijn eigenijk altijd te weinig handen aan het bed.’ Weer applaus. ‘We moeten het met elkaar doen, we moeten er voor elkaar zijn. Maar we moeten ook onze stem laten horen naar de politiek. Zodat zij weten wat er veranderd moet worden. Samen een oplossing zoeken voor de zorg. Een betere toekomst voor jullie en voor de hulpbehoevenden.’ Er werd luid geklapt.

Huh? Ik ging rechtop zitten. Even leek het alsof ze een volmaakte parodie van een Haagse politicus maakte. Ze nam een slok water en ging door, met hamerende stem. ‘Het is een stukje verantwoordelijkheid voor ons allemaal. Meer tijd, meer mensen, meer beloning.’ Maar ze lachte oprecht toen er weer applaus klonk.

De stem die een paar jaar geleden nog bemoedigende woordjes prevelde in grote oudemensen-oren, repeteerde nu holle frasen, applaustrekkers en dooddoeners. Klaar om straks campagne te voeren in het land. Hoewel, daar was ze al mee begonnen. Waar was de lieve zuster van daarnet gebleven?

‘Den Haag maakt van iedereen een ego, hongerig naar kiezers, beantwoordde de organisator mijn onthutste blik. We stonden weer in de aula, de jonge vrouw was nog bij het podium, waar een paar bezoekers haar aanklampten. ‘Zelfs van dit engeltje. Zetels en macht gaan ten koste van alles.’ Bijna achteloos zei hij het.

‘Nou, dag he.’ Een beetje onhandig zwaaide ze, kwam toen toch nog even bij ons staan. Zo moest ze ook de eerste weken in het Binnenhof hebben rondgelopen. ‘Was het wat?’ vroeg ze. Ik glimlachte, durfde niets te zeggen. De organisator knikte langzaam, aarzelde even en zei toen: ‘Je hoorde hoe enthousiast ze waren.’

Het was tijdens een congres. Een groot congres voor medewerkers uit de zorg. Er zouden lezingen zijn, workshops en discussiegroepen. Ik was er om voor te lezen uit mijn boek.

’s Ochtends, toen iedereen binnen druppelde, zijn jas ophing en een kopje koffie bestelde in de aula, wandelde een opvallende vrouw binnen. Ze viel op, omdat ze een felrood mantelpakje droeg en hoge hakken. Een van de organisatoren, met wie ik in gesprek was, verontschuldigde zich en stevende op haar af. ‘Daar ben je!’ riep hij. Ze gaven elkaar drie zoenen. Plotseling herinnerde ik me in het programmaboekje gelezen te hebben dat de dag feestelijk zou worden geopend. Door een politica.

‘Aangenaam’, zei ik. Ze waren mijn kant op gekomen. ‘Wat een goed initiatief dit toch’, zei de vrouw. Zelf had ze ook in de zorg gewerkt, zei ze, als thuishulp en verpleegster. Ze vond het prachtig werk. Maar ook zwaar. Loodzwaar. Daarom wilde ze er nu alles aan doen om de situatie voor zorgverleners en zorgbehoevenden te verbeteren. ‘De stem uit de zorg moet luider klinken’, zei ze ferm. Mooi, dacht ik. Eindelijk eens iemand met praktijkervaring in de Kamer. Hopelijk werd ze ooit minister. Ze had een schattig accent.

Het zaallicht dimde en de gesprekken verstomden. De organisator had een paar huishoudelijke mededelingen, zei hij. Waarom niet meteen premier? mijmerde ik. Ze was nog geen veertig, ze was vlot in de omgang en aardig om te zien. En dus enorm sociaal. Rechtstreeks van het verpleegbed weggelopen.

‘Goedemorgen!’ Ze was het podium opgelopem en glimlachte naar de zaal. ‘Ik vind het een eer om hier te zijn. Jullie zijn zo ontzettend waardevol!’ Applaus. ‘Ik weet uit ervaring hoe zwaar het is om onder sommige omstandigheden goede zorg te verlenen. Er zijn eigenijk altijd te weinig handen aan het bed.’ Weer applaus. ‘We moeten het met elkaar doen, we moeten er voor elkaar zijn. Maar we moeten ook onze stem laten horen naar de politiek. Zodat zij weten wat er veranderd moet worden. Samen een oplossing zoeken voor de zorg. Een betere toekomst voor jullie en voor de hulpbehoevenden.’ Er werd luid geklapt.

Huh? Ik ging rechtop zitten. Even leek het alsof ze een volmaakte parodie van een Haagse politicus maakte. Ze nam een slok water en ging door, met hamerende stem. ‘Het is een stukje verantwoordelijkheid voor ons allemaal. Meer tijd, meer mensen, meer beloning.’ Maar ze lachte oprecht toen er weer applaus klonk.

De stem die een paar jaar geleden nog bemoedigende woordjes prevelde in grote oudemensen-oren, repeteerde nu holle frasen, applaustrekkers en dooddoeners. Klaar om straks campagne te voeren in het land. Hoewel, daar was ze al mee begonnen. Waar was de lieve zuster van daarnet gebleven?

‘Den Haag maakt van iedereen een ego, hongerig naar kiezers, beantwoordde de organisator mijn onthutste blik. We stonden weer in de aula, de jonge vrouw was nog bij het podium, waar een paar bezoekers haar aanklampten. ‘Zelfs van dit engeltje. Zetels en macht gaan ten koste van alles.’ Bijna achteloos zei hij het.

‘Nou, dag he.’ Een beetje onhandig zwaaide ze, kwam toen toch nog even bij ons staan. Zo moest ze ook de eerste weken in het Binnenhof hebben rondgelopen. ‘Was het wat?’ vroeg ze. Ik glimlachte, durfde niets te zeggen. De organisator knikte langzaam, aarzelde even en zei toen: ‘Je hoorde hoe enthousiast ze waren.’

Jet Berkhout
schrijver

29 jaar

Jet Berkhout werkte als redacteur en tv-presentator en belandde als schoonmaakster in de thuiszorg. Schreef over haar ervaringen in columns en in haar boek ‘De thuishulp’.

De dienst verliep niet vlekkeloos, maar zoals altijd ‘was het te doen’. Bewoners lagen op bed op een enkeling na, medicatie was gegeven, afwasmachine aan, huiskamers zo goed als opgeruimd.

Eén bewoner was onrustig en agressief. Hij stelde eisen waar wij onmogelijk aan konden voldoen en was flink verward. Hij dreigde met geweld, had zich weer aangekleed, wilde weg. Uit het niets sloeg hij me hard in het gezicht. Hij wankelde en viel achterover.

Een collega hielp hem overeind, terwijl ik een bewoonster naar bed bracht. Later checkte ik of de bewoner die gevallen was nadat hij me sloeg, letsel had. Mijn collega had hem inmiddels naar zijn appartement begeleid en hij mankeerde niets. Ik besloot te rapporteren. Bij de afdelingspost aangekomen, stond de bewoner bij de deur. Hij was nog steeds onrustig en bleef dreigen. Ik vertelde hem dat hij beter tot rust kon komen in zijn appartement en dat ik hem echt niet kon helpen. Meneer haalde weer uit en viel opnieuw. Dit keer met zijn hoofd tegen de deur van een appartement van een andere bewoonster.
Het bloed zat overal. Mijn collega kwam helpen, ik regelde een stoel. Ik belde de verpleegkundige met ambulante dienst, zij belde de arts. Ik controleerde of de bewoonster achter de deur waar de man tegenaan viel, nog sliep.

Op dat moment hoorden mijn collega en ik gegil uit een gang komen. De verpleegkundige bleef bij de gewonde man. We troffen een bewoonster op de grond van haar appartement. Ze was incontinent van ontlasting. We verschoonden haar en gingen terug naar de gewonde man. De arts hechtte de wond en uiteindelijk kalmeerde meneer.

Inmiddels ging de nachtdienst in. Ook daar was onze hulp nodig: een bewoner zat onder de dunne ontlasting.

Om elf uur ging mijn collega naar huis, ik dik een half uur later. Allebei werkten we langer door. De nachtdienst lieten we achter met rommel en chaos. Om half tien die avond was alles zo goed als op orde, om half twaalf lagen dezelfde taken er nog omdat er iets tussen kwam. En weer iets, en weer iets…

Hiermee komen persoonlijke verhalen beschikbaar van een doelgroep die zonder dit initiatief niet snel zijn ervaring online deelt. Daarmee wordt voorzien in de grote behoefte aan keuze-informatie van mensen die zorg zoeken. Tevens kan dankzij de resultaten van het project de zorg in instellingen nog beter worden afgestemd op de behoefte van bewoners.

Afgelopen week domineerde de vrijlating van Lucia de B. het nieuws. Een verpleegkundige die ruim zes jaar ‘vastzat’ op verdenking van moord op jonge patiëntjes. Dankzij de steun van een groep mensen die in haar bleef geloven, is de zaak nu geseponeerd.

Ook voor misstanden in drie Haagse zorginstellingen was recentelijk veel media-aandacht. Bewoners die aan hun lot werden overgelaten, veiligheid van cliënten die in het geding zou zijn en een cliëntenraad die opstapte. Gelukkig is er veel lof voor het ‘gewone’ personeel van deze huizen. Dat zijn immers de mensen die het iedere dag weer voor elkaar zien te krijgen. Hulde aan deze personeelsleden, want ze blijven onder barre omstandigheden hun bewoners trouw.

Jonker Frans heeft net de landelijke cliëntenraadpleging achter de rug. Daarnaast zitten we midden in de jaarlijkse kwaliteitsmeting van de normen verantwoorde zorg. Een extern bureau neemt daarbij verschillende aspecten van onze zorgverlening onder de loep. Het is dus hectisch in huis. Onze verzorgenden zijn zelfs een beetje nerveus. Los van de extra administratieve taken die ze moeten verrichten, blijft het spannend. Je wordt tenslotte toch de maat genomen! En de uitslag plaatsen ze bovendien op www.kiesbeter.nl. Dan wil je natuurlijk graag als één van de betere zorgorganisaties uit de bus komen.

Uiteraard heb ik het volste vertrouwen in mijn mensen. Voor mij zijn het allemaal kanjers. Ik blijf altijd in ze geloven.

Waarom?
Bij ons in de straat is een aantal nieuwe huurwoningen gebouwd. Ze zijn allemaal tegelijkertijd opgeleverd; óók het grote huis op de hoek, dat bovendien een lift heeft. Ik dacht al, daar komt vast iemand met een handicap wonen. Maar het duurde lang voordat uiteindelijk ook dát huis bewoond was. Ik sprak onlangs met de bewoonster die met haar invalide dochtertje voorbij wandelde. Ik vroeg waarom het zo lang geduurd heeft voordat zij in hun nieuwe huis konden wonen. En daar zakt je broek bijna van af…

Het huis moest eerst van de woningbouwcorporatie origineel gebouwd worden. Mét een standaard badkamer en een standaard toilet op de begane grond. Toen het huis opgeleverd werd, moest het vervolgens via de WMO compleet verbouwd worden, om het geschikt te maken voor het invalide dochtertje. Mét geld van de gemeente én niet van de woningbouwcorporatie.

Waarom is het huis niet direct geschikt gemaakt? Is dat géén geldverspilling?

Een paar dagen later sprak ik iemand die net ontslagen was na drie maanden in het ziekenhuis te hebben gelegen vanwege hartproblemen. Al jaren liep ze bij veel specialisten en nu blijkt ze een allergie van de smaakversterker en vervormer E621 te hebben, de zogenaamde vé-tsin. Toen ik op internet ging zoeken, schrok ik van alle informatie die ik tegen kwam; dit kan iedereen overkomen!

Waarom stoppen we in Nederland niet per direct met alle slechte toevoegingen aan ons eten en drinken? Kunnen we dan niet veel gezonder leven en dus als vanzelf bezuinigen op medische kosten? (Wilt u meer lezen over de E621, klik dan: http://e621-msg.hyves.nl/)

Waarom, waarom, waarom wilde ik ook al weer met onze minister-president praten?  Juist………. hierom, daarom, laat maar komen!

In maart is de landelijke wervingscampagne Open Armen gestart. Een coole opa in een rolstoel (en ook twee lieve oude dametjes en een baby) gaan vmbo-ers en zij-instromers verleiden om te werken in de ouderenzorg, thuiszorg of kraamzorg. Vmbo-ers worden gewezen op de keuze voor een vervolgopleiding in het zorgberoepsonderwijs. Zij-stromers worden aangemoedigd zich te laten herscholen voor een baan in de zorg. Op de site www.openarmen.nl lees je er meer over. Dit jaar kun je op verschillende plekken posters en banners tegenkomen van Open Armen, bijvoorbeeld op NS Stations, op de achterkant van bussen in grote steden en op sites als Nu.nl, Hotmail en AD.nl. Open Armen verwijst ook naar Mijn tijd voor de zorg, omdat onze bloggers vanuit hun dagelijkse praktijk de veelzijdigheid van hun werk laten zien. De campagne is een initiatief van het Arbeidsmarkt & Opleidingenfonds VVT, waarin vakbonden en werkgevers samenwerken.

Het is paasmaandagavond. Ik loop met een groep vrienden op een donker landweggetje ergens in de provincie Groningen. We zijn onderweg naar een paasvuur. Dan stopt er een auto. De bestuurder (ik zeg: zoon) stapt uit, loopt naar de bijrijderkant en helpt zijn ‘oude vader’ uitstappen. Uit de kofferbak komt een rollator. Dan loopt ‘oude vader’ kromgebogen achter zijn rollator het donkere landweggetje af. Blijkbaar heeft ‘oude vader’ net als ik de grote blubberplassen in het weiland met zijn rollator getrotseerd, want ik zie hem even later in een groepje zo’n tien meter van het paasvuur staan. Dit beeld ontroert mij, merk ik. Mijn aandacht wordt er steeds opnieuw naar toe getrokken. Waarom?

Ik maak er mijn verhaal van: zoon is vanmiddag bij ‘oude vader’ op bezoek gegaan. Ze aten samen en vanavond vroeg hij zijn vader of hij zin had om mee te gaan naar het paasvuur in het dorp. ‘Oude vader’ denkt aan voorbije jaren. Hij vond het steeds moeilijker om het stuk te lopen. Maar zoon zegt: ‘we gaan met de auto, dan hoef je alleen nog maar het laatste stuk te lopen’ . ‘Wat heerlijk’, denkt ‘oude vader’, ‘nu kan ik toch even de mensen van het dorp spreken, net als andere jaren’. Zoon is mantelzorger van ‘oude vader’.

Er wordt steeds meer verwacht van mantelzorgers, omdat de AWBZ ‘zo ontzettend duur is’… Ik vraag mij af: wanneer kinderen en andere mantelzorgers zo druk moeten zijn met zorgen, zorgen, zorgen… is er dan nog tijd en energie om samen leuke dingen te doen, om te zorgen dat oude vaders en oude moeders mee kunnen blijven doen in het leven. Help! Hoe kunnen we zorgen dat de AWBZ ‘goedkoper’ wordt én ondertussen overbelasting van mantelzorgers tegen gaan?

Leven is niet in de eerste plaats ‘goed verzorgd’ zijn. Leven is ‘meedoen’. Deze zoon zorgde ervoor dat ‘oude vader’ mee kon blijven doen. Ik werd warm van het paasvuur, maar ook van vader en zoon.

Ik wens dat zoon niet overbelast raakt.

Mevrouw straalt… De meest wonderlijke dingen kunnen van grote emotionele waarde zijn voor de mensen waar ik kom. Soms is het een meubelstuk, maar in dit geval een boom. Zij heeft 28 jaar geleden een zelf gekweekte plant met haar (inmiddels overleden) man geplant in hun tuin. Deze kreeg ze van haar schoonvader. En de plant verhuisde zelfs mee naar een andere woning. Inmiddels is het een forse boom geworden en pronkt al ruim 28 jaar in haar tuin. Mevrouw geniet zichtbaar van de knoppen die weer opkomen, en ik moet eerlijk zeggen, ik geniet met haar mee! Helemaal wanneer zij het boek laat zien met hierin een gedicht over deze boom. Een boek met een van de vele gedichten, geschreven door haar man!

ONZE BOOM
De boom die in ons tuintje staat
Dat noemt men een sering

Als het voorjaar komt dan kijk ik ernaar
Met veel bewondering

Aan al die dode takken
Daar vormt zich weer een blad

Duizenden, duizenden bladeren
Uit reserve energie die het nog had

Ook vormen zich weer bloemen
In grote dikke bossen

Hij is toch weer zo mooi
Hij heeft wel duizend trossen

Ik geloof dat deze oude boom die nu de herfst ingaat
Als de winter voorbij is toch weer bloeien gaat!

Het verhaal en de emotie die schuil gaan achter deze boom, laten mij zien dat niet alleen achter ieder mens een verhaal zit, maar dit ook achter een boom kan zitten! En daar MOET aandacht voor zijn, aandacht die ik haar wil kunnen geven.

Daarmee vestigen we bredere aandacht op de campagne. In eerste instantie wordt verwezen naar de website. Ook met advertenties en banners op sites als nujij.nl, libelle.nl en elsevier.nl trekken we meer bezoekers naar de campagnesite.

Binnenkort verschijnt een nieuwe advertentie.

Hoe pak ik dit nu handig aan, denk ik bij mezelf. Laat ik het maar gewoon bespreken deze keer. Dus ik zeg haar dat ik naast dit lekkere ontbijtje ook nog een pilletje heb.
“Oh, nee, dat wil ik niet hoor”, roept Mevrouw Best meteen.
Ik pak haar hand en vraag hoe het komt dat ze haar pillen niet wil innemen.
“Het is vergif! Jullie willen mij vergiftigen!”
“Oei”, zeg ik, “het is wel een mooi roze pilletje hoor, van de huisarts gekregen, dat lijkt me toch geen vergif?”
“Nee zeg, ken jij hem dan?” houdt Mevrouw Best af.
“Ja,” zeg ik. “En mevrouw, denkt u nu echt dat ik u wil vergiftigen? Terwijl ik zo’n lekker eitje heb voor u heb? Weet u wat, ik geef u het pilletje met een stukje ei en een slokje melk, dan gaan we eens kijken of het lukt.”
“Oké,” klinkt het tot mijn grote verbazing. En zo gezegd, zo gedaan. “Wat ben ik trots op u dat u zo’n groot tablet ineens inslikt.” Ze knijpt in mijn hand en zegt: “Goed hè, van mij?”

We eten het eitje met smaak op en kletsen nog een beetje samen. Pfoe, dat liep gesmeerd.

Voorbeeld 1
Zoon van bewoonster kan niet accepteren dat zijn moeder op onze afdeling zit. Hij neemt haar veel uit handen, zij herkent hem en ze weet precies wat ze moet zeggen om te verbloemen dat ze dingen vergeet. Zoon komt de gezamenlijke huiskamer in en hoort een medebewoonster zeggen dat ze “tussen de gekken” zit. Hij gaat flink tekeer tegen de dementerende vrouw, want hij voelt het als een aanval op zijn moeder. Hij loopt boos weg. Ik spreek hem aan. Zoon begint over wat hem dwarszit. In het weekend zit zijn moeder soms op een verkeerde stoel. Dan lopen er “hulpjes” rond en die “weten niks”. Of er is niemand in de huiskamer. Zeker vijf minuten lang. Klopt, maar daaraan kunnen we dus écht niks doen! Ik heb aangegeven dat wanneer hij zich stoort aan dingen, hij dat moet melden. Op dát moment. Hij “gaat dat zeker doen”.

Voorbeeld 2
Dochter van een mevrouw geeft aan dat haar moeder naar het toilet moet. Op dat moment haal ik net een tillift voor een andere bewoonster. Moeder is een half uur daarvoor ook al naar het toilet geweest, dus ik spreek af met dochter om de andere bewoonster eerst uit bed te halen. Vervolgens word ik geroepen, omdat iemand onwel is geworden. Ik vertel dochter dat ik zo snel mogelijk bij haar moeder kom. Korte tijd daarna smijt ze de deur van het appartement van haar moeder dicht, loopt met haar in de rolstoel de huiskamer in en richt zich tot de gastvrouwen. “Mijn moeder mag niet naar de wc.” Ik hoor dat en spreek haar hierop aan. Ze vond het te lang duren en geeft aan een klacht over mij neer te leggen bij de leiding.

Ik hoor de voorstellen en ik maak me druk. Mijn tijd voor de zorg is vooral schaars. En dat lijkt alleen maar erger te worden.

A. Dat is slechts voor een enkeling terecht

B. Het lost niets op

De werkelijkheid is namelijk dat er véél ziekere mensen in verzorgings- en verpleeghuizen zijn, dan beleidsmakers ons op grond van allerlei ingewikkelde rekenregels willen doen geloven. Ze roepen dat de zorg tekortschiet, ze geven als afleiding de managers de schuld en ze verbloemen daarmee de werkelijkheid.

Niet managers ‘scoren’ de ZZP, maar de uitvoerende medewerkers. Mensen die met hart en ziel hebben gekozen voor het vak, zien dat de zorgminuten die de ZZP toewijst aan hun cliënten onvoldoende is. De eerstverantwoordelijke verzorgende signaleert vervolgens dat de zorgvraag van een bewoner toeneemt en dat een hogere ZZP noodzakelijk is. Dat is een essentiële uitbreiding van handen aan het bed.

Het eendimensionaal benaderen van het tarief – een hogere ZZP is tenslotte een hoger tarief – doet de werkelijkheid onrecht aan. Tegenover een hogere ZZP staat namelijk een aantoonbaar hogere inzet van personeel (en dat zijn hogere kosten).

Overigens zou ik het boekje “Heeft iemand de overhead gezien?” van Mark Huijben en Arno Geurtsen willen aanbevelen aan alle opinieleiders en beleidsmakers in de zorg. Hierin staat op basis van langdurig onderzoek hoeveel overhead we met elkaar inzetten in de VVT-sector. Allerlei opgelegde beleidsregels moeten worden ingevoerd door…. u raadt het al: managers.

Ik prijs de dag waarop we géén personeel meer hoeven te onttrekken aan het primaire proces om al deze regels ingevoerd te krijgen. Goede zorgmanagers zijn schaars. Laten we zuinig zijn op ze!

In januari/februari 2010 stemden 966 mensen over de stelling: ’Tijdregistratie in de zorg komt de kwaliteit ten goede’. De meningen hierover waren iets anders verdeeld: 59% was het niet eens met de stelling en 35% wel.

Houten, de gemeente waar ik werk, is de beste WMO stad van Nederland! Kiezen voor eigen verantwoordelijkheid is hier de sleutel tot succes geweest. Burgers nemen verantwoordelijkheid: voor zichzelf, hun familie, vrienden, de buurt en de stad.

Ik denk dat deze lijn door te trekken is naar de ouderenzorg. Het is tijd om de (in)formele netwerken in te zetten: familie, vrienden, buren, kennissen, maatschappelijke instellingen en de vrijwilligersorganisaties moeten dan óók zorgen voor de ouderen. En natuurlijk, daar waar nodig, is er professionele zorg, maar het moet niet zo vanzelfsprekend zijn.

Vaak is het zo dat bij een verhuizing naar een verzorgingshuis, de bewoner en de familie achterover leunen; de professionals regelen het wel. En het is toch van de zotte dat ik het volgende lees in de nieuwe zorgplannen:
- 2 x per week een half uurtje buiten wandelen met meneer X;
- 1x per maand kledingkast opruimen voor mevrouw Y;
- om ten slotte 3 x per week boodschappen te halen voor mevrouw Z in het winkeltje.

Waar zijn we dan mee bezig?
Wanneer ouderen thuis wonen doen familie, vrienden of buren dit gewoon. En is dat na een verhuizing naar een verzorgingshuis anders? Hoef je dan ook niet meer te betalen voor je maaltijden? Je beddengoed wordt gewassen, begeleiding naar tandarts of dokter wordt geregeld.

Is het zorgen en ondersteunen van ouderen in verzorgingshuizen dan alleen nog de verantwoordelijkheid van de AWBZ of de zorgverzekeringswet?

Ik denk van niet. We móéten bezuinigen, er moeten keuzes gemaakt worden. Ik zou de politiek willen vragen om de juiste fundamentele keuzes te maken. Daarnaast wil ik hen nog wel wat meer tips geven… het CIZ opheffen, het wachtgeld voor politici afschaffen, kiezen voor 25 verzorgenden aan het bed i.p.v. het salaris van Paul de Leeuw te betalen, minder tv zenders, bezuinigen op defensie, minder geld aan het buitenland geven, stoppen met gouden handdrukken en bonussen in de bankwereld.

Dit zijn wat kreten, over onderwerpen waar ik misschien niet alles over weet. Maar wat de zorg betreft; mag ik eens komen praten, meneer de president?

Toen ik vorige week terug kwam uit een vergadering, lag er een notitie dat ik een