’s Middags komt er een koor zingen. Mevrouw Meiske heeft zich er verschrikkelijk op verheugd, kon er niet van slapen vannacht. En nu op het uur U, snurkt ze als een grote. Mevrouw Boot vertrouwt het niet helemaal en elke keer als ik koffie voor iemand ga halen, kijkt ze me na en wijst met haar vinger dat ik moet gaan zitten. Als ik dan eindelijk zit zegt ze: “Als je nu nog eens gaat ga ik naar huis.” Mevrouw van de Zorg kijkt een beetje om zich heen: “Er komt een koor zingen, maar moet ik dan niet mee zingen? Want ik zit ook in een koor!” Ik leg haar uit dat we vakantie hebben en dat we alleen maar hoeven te genieten en meezingen zonder op te treden.

Mevrouw Boot is helemaal in haar hum. Ieder liedje dat ze kent zingt ze mee. Nou neem van mij aan, ze kende het hele repertoire! Op een gegeven moment tikt ze me aan en zegt: “Kijk eens onder de tafel. Ziedde gij mijn voet? Die gaat mooi mee op de maat van de muziek.” Even later gaan ook haar handen de lucht in en zingt ze met haar hele lijf mee. Ondertussen is Mevrouw Meiske wakker geworden en begint hardop te lachen als ze Mevrouw Boot ziet genieten. Wat heerlijk is het toch. De koorleden genieten ook want elke keer als de dirigent ze vraagt of ze klaar zijn dan zegt Mevrouw Boot: “Ben er kloar vur.” Dus vraagt de dirigent ook steeds maar aan mevrouw of ze er klaar voor is.

Het is geweldig dat we zo’n week kunnen meemaken en ik wil mijn complimenten overbrengen aan al de vrijwilligers. Gouden hulpen! Ze komen iedere keer opdraven, werken hard en brengen de mensen een onvergetelijke tijd. Petje af hoor! En bedankt!

Dries Roelvink verkreeg medio augustus zijn eerste nummer 1-notering ooit met ‘Alleen voor jou’. Een beter moment voor zijn optreden had ActiZ dus niet kunnen regelen.

Op maandag 16 augustus swingen in restaurant La Galleria aan de Strandweg in Scheveningen vijftig bewoners en vrijwilligers van Bosch en Duin, een zorginstelling in Den Haag, hun rolstoel uit. Het campagneteam van ‘Mijn tijd voor de zorg’ organiseert dit uitje voor de bewoners die samen met hun begeleiders het rolstoelbrevet van het Rode Kruis konden halen. Een geweldig spektakel, temeer omdat restaurant La Galleria trakteert op koffie met appelgebak. En de in Amsterdam geboren volkszanger Dries Roelvink treedt belangeloos op met mooie meezingers. De mensen genieten.

Eén bewoner is zelfs zó ontroerd, dat hij voortdurend moet huilen. Ik snap niet waarom. De activiteitenbegeleider vertelt mij dat hij de laatste tijd wel vaker geëmotioneerd is. Hij is erg dankbaar dat hij dit allemaal mag meemaken. Dat raakt mij.

“Toch is het triest”, zeg ik tegen Marieke van het campagneteam. “Ik vind het jammer dat mensen die in een rolstoel zitten zo weinig buiten komen.” Daarvoor is één-op-één begeleiding nodig en dat maakt zo’n uitje erg kostbaar. Vrijwilligers en mantelzorgers zijn dus onmisbaar.

Het is mooi dat er gratis concertkaarten komen en dat ondernemers de sponsoring voor hun rekening nemen, maar het gaat om menskracht. Om daadwerkelijke begeleiding. Het zijn de kleine dingen die het doen. Ik ben blij dat ik hieraan mijn steentje heb mogen bijdragen.

Ik zet koffie en pak de tafellakens. Terwijl ik naar de tafels loop hoor ik een Engelse Wals. Een goed moment om een dansje in te zetten. Mevrouw Boot tovert een glimlach op haar gezicht en gaat staan. Ze heeft vroeger veel gedanst zegt ze en ze vind het heerlijk. Ik zet het geluid wat harder en vraag haar ten dans. Nu ben ik niet zo bedreven in het walsen, dus dat is lachen. Mijn collega dekt ondertussen de tafel op de maat van de muziek.

Mevrouw Gruts komt binnen en begint prompt te lachen. “Oh, wat heb ik dat veel gedaan. In de tent. Eerst werken en dan dansen. Waar is de tijd gebleven.” Al snel zit bijna iedereen aan tafel en genieten we van de muziek. Ik schakel over naar wat Oud-Hollandse deuntjes. Terwijl ik Mevrouw Opgeruimd haar bordje brintapap met suiker geef, zing ik zachtjes mee met de muziek. Mevrouw Boot stoot me aan en zegt “Als ik nu op mijn kamer zou zitten dan zong ik mee.” Ik: “Dat komt dan goed uit want hier zingen we ook, alleen in mijn eentje durf ik het niet zo goed.” Dan gaat het hek van de dam: we zingen het ene lied na het andere mee. Zelfs Mevrouw Best – die erg in zichzelf is gekeerd – zingt stukjes mee. Het gevolg is dat we om half elf de ontbijttafel nog moeten afruimen en al weer aan de koffie toe zijn. En het was nog wel mijn bedoeling om cake te bakken.

Na het ontbijt gaan we lekker buiten zitten en deze en gene zingen nog een mopje. Mevrouw van de Zorg zit te genieten maar praat weinig. Ik vraag haar waarom ze zo stil is. “Nou”, zegt ze: “als jullie gesprekken worsten waren, dan aten we nooit ham!” Ik schiet in de lach: een mooie nieuwe wijsheid van mevrouw. Het was een heerlijke ochtend.

De dames van de huishoudelijke dienst hebben het erg druk en onze mensen willen toch wel graag naar buiten kijken. Dan maar zelf aan de slag. Ik zet de terrasdeur open en ga op zoek naar een harde bezem. Druk met het verplaatsen van stoelen en tafels komt al gauw Mevrouw van de Zorg achter me aan: “Hedde nog ene bezum voor mij?”
Ik: “Nou, ik wil de mijne wel afgeven hoor!”
Maar we lopen samen naar het werkhok en vinden daar nog een bezem. We gaan samen aan de gang. Gezellig kletsen en vegen. Wat ligt er toch een troep. Mevrouw van de Zorg staat achter me. Ze leunt op haar bezemsteel en de andere hand heeft ze in haar zij. Ze roept me en vraagt of we ook ‘schaft’ hebben. Natuurlijk hebben we schaft. Ik haal een lekker koud drankje en we zetten ons neer op een bankje in de tuin.

Al gauw raken we in gesprek. Haar broer heeft een boerderij en daar is ze vol lof over. Ik vertel haar dat Piet heeft gezegd dat we goed voor u moeten zorgen, want ‘ons Roos heeft ook altijd goed voor ons gezorgd!’ Mevrouw schiet even vol en ik vind het fijn dat haar broer zo om haar geeft.
“Ja”, zegt ze “onze Piet heeft het met mij wel eens gehad over dood gaan. Wat ik zou willen als ik het allemaal niet meer weet, of als ik bijvoorbeeld erg ziek ben. Ik weet niet meer wat ik gezegd heb, maar onze Piet heeft alles opgeschreven.”
“Nou, dat is mooi, dan hoeft u zich daar geen zorgen meer over te maken.”
“Dat is waar, en nu weer aan de gang want de ramen moeten ook nog!” zegt Mevrouw van de Zorg.
Terwijl ik de ramen was, zit mevrouw in de zon op een schoon terras. Haar ogen zijn dicht. Heerlijk van die kleine gesprekjes. Zo ongedwongen, recht uit het hart.

Hij is erg stil. Is al heel lang niet meer buiten geweest. Daar lopen we dan, in het Veghelse, op zoek naar pannenkoekenmeel. Bij de Lidl hebben ze het vast. Heer Lassen kijkt er zijn ogen uit. Al die boodschappen en al die groente. Wat moeten deze mensen toch hard werken om het allemaal in de rekken te krijgen. En alles zo netjes. En wie bakt al die koekjes? Hij kan er niet over uit. Wat een werk. Het lijkt wel of hij nooit in een winkel is geweest.

Op de terugweg komen we langs de fraaie kerk van Veghel. Ik vraag of hij nog even binnen wil kijken en misschien wil bidden of een kaarsje opsteken. Nou, als dat allemaal kan, dan graag. We hebben geluk. De koster is er en vraagt ons verder te komen. Heer Lassen kijkt opnieuw zijn ogen uit en straalt. Mijn hart stroomt over van geluk. Het zijn de kleine dingen die zo’n grote betekenis hebben voor de mens. Thuisgekomen praat hij honderduit over zijn avontuur. Wat er toch allemaal in de winkel staat en hoe dat toch kan. Mevrouw kijkt me teleurgesteld aan: “En waarom mocht ik niet mee? De volgende keer mag u niet alleen met mijn man gaan hoor!” Wat heerlijk hè, dat je na al die jaren nog steeds zo bezorgd bent over elkaar.

Heer Lassen heeft genoten. En ondanks dat hij het morgen niet meer weet, hebben we dit moment gepakt. Maar of we dit soort activiteiten in de toekomst kunnen behouden, daar vrees ik voor. We hebben meer nodig dan basiszorg! En als je denkt dat dat meevalt, dan kom hier maar eens meelopen.

Potverdorie, verkeerde aanpak. Ik ga meteen achter haar aan. Mevrouw zit inmiddels aan haar tafel te huilen. Ik vraag of ik bij haar mag komen zitten en bied mijn excuses aan. Ze kijkt me aan en zegt: “Ik weet het niet meer, ik wil dood.”.
Ik schrik en sla een arm om haar heen. “Is het zo erg?”
“Ja”, huilt ze, “ik weet niets meer. Ik wil naar mijn moeder. Ik ben alles kwijt. Ik ben zo verdrietig, ik wil gewoon dood.”
Ik zeg haar dat ik het wel begrijp: “Het valt ook niet mee als u altijd zelfstandig woonde en werkte en voor iedereen klaarstond. En nu vergeet u alles, dat moet u veel verdriet geven.” Ze vertelt me wat ze voelt en doormaakt. Ik probeer haar te troosten en haar het gevoel te geven dat ze alles kan zeggen, dat het veilig is. Na een poosje vraag ik of ze het fijn vindt om even alleen te zijn.

Tien minuten later kom ik met twee kopjes koffie en een koekje bij haar binnen. Haar ogen zijn rood van het huilen, maar de gedachten zijn weg. Ze kijkt me blij aan en vraagt: “Vanwaar deze eer om hier koffie te komen drinken?” Ik lach en zeg: “Ik dacht laat ik eens even bij mijn vriendin op de koffie gaan!”

Als ik opnieuw achter de computer zit om over haar emotionele toestand te rapporteren, blijkt dat ook andere disciplines met mevrouw bezig zijn geweest. Er is een onderzoekje gedaan en mevrouw heeft nu medicatie gekregen tegen depressie. Gelukkig gaat het al snel weer goed met m’n vriendin en zetten we samen de boel weer op z’n kop. En kan ze beter tegen de opmerkingen van Mevrouw Meiske. Hoera voor het systeem.

Het is carnaval. Het is feest. We zijn niet langer Veghel, maar Vudel. Zo heet het koninkrijk dat uit twee dorpen bestaat, Veghel en Uden, tijdens de carnaval. In huis houden we een verkiezing voor onze eigen huisprins of -prinses. Uiteindelijk valt de keuze op een prins. Deze hijsen we in feesttenue en schitterend aangekleed mag hij de echte Prins Carnaval (van Veghel) met zijn gevolg ontvangen. Ook krijgen enkele mensen een onderscheiding. Eigenlijk verdient iedereen wel een lintje, maar ja, dan is het niet meer speciaal. Het is gezellig. We dansen, met of zonder rollator. Enkele van de meest dappere bewoners mogen naar de carnavalsmiddag buitenshuis. We zingen en zetten onze zorgen opzij. We gaan in polonaise naar bed. Het is heerlijk. Maar het brengt naderhand ook zo veel onrust. Alaaf.

Een activiteitenbegeleider is opgeleid als Sociaal Pedagogisch Werker, met als extra vak Activiteitenbegeleiding. Dat betekent dat ik niet vier jaar naar school ging om te leren plakken en knippen. Ik heb geleerd om zorgplannen te schrijven, omgangsadviezen voor zorgdisciplines, om te denken in mogelijkheden, om cliënten te prikkelen en stimuleren. Mijn doel is de zelfstandigheid van de cliënten te vergroten of behouden. Dat doe je door structuur aan te bieden, geheugentrainingen te geven, te praten. Plakken, knippen, muziek en spelletjes zijn slechts middelen.

Het begrijpen, volgen en het ondersteunen van iemand die verblijft op een psychogeriatrische afdeling, vraagt van de zorgverleners dat ze op de hoogte zijn van belangrijke gebeurtenissen uit het leven van de dementerende. Zo kun je als het ware deelgenoot worden van zijn/haar persoonlijke geschiedenis.

Dat kun je toepassen bij de verzorging, en is vaak heel eenvoudig. Zo hadden we een vrouw die ’s nachts veel wakker was en dan begon te roepen. Zij zit de hele dag in een rolstoel, ziet ontzettend slecht en is dus afhankelijk van iedereen. Uit haar levensloop blijkt dat ze al vroeg weduwe werd en heel zelfstandig was. Dus ik stel voor aan de verzorgers om bij het naar bed brengen, de pieper af te geven en de tijd te nemen. Bij haar op het bed te gaan zitten en eens te vragen hoe haar dag was en of ze fijne dingen heeft meegemaakt. Zomaar 5 of 10 minuten extra. Ze is die nacht maar één keer wakker geweest.

Ik vind het een noodzaak om op deze manier met zorg om te gaan. En het leuke is dat ik me verder ga scholen. Om collega’s te kunnen leren belevingsgericht te werken.

Als we na het ontbijt koffie drinken, roept Mevrouw Meiske dat ze er een lange vinger bij wil. Mijnheer Van Boven krijgt er ook één. Hij kijkt ernaar, legt hem tussen neus en zijn bovenlip en roept: “Da’s ’n goeie.” Daarna steekt hij de lange vinger in zijn mondhoek en vraagt om een vuurtje. Het valt niemand op dat hij een heerlijk sigaartje aan het roken is.

Dan is er tijd voor een boodschap. Ik neem mevrouw Boot mee naar het winkeltje. Daar aangekomen nodigen de buren ons uit voor een kopje koffie. Gezellig natuurlijk. We brengen snel de boodschappen naar huis en togen samen met de Mevrouw Van de Zorg en mevrouw Meiske weer naar de buren. We zingen liedjes tijdens de koffie. Terwijl we door het ‘groen-groen-groen-knolle-knolle-land’ huppelen, stuiten we ineens op het woord ‘verdroten’. Omdat niemand weet wat het betekent, zoeken we het op met Google. Resultaat: voltooid verleden toekomende tijd (vvtt) van ‘verdrieten’.

Om twaalf uur moeten we weer thuis zijn. Op de terugweg zingen we nog steeds, ‘daar was laatst een meisje loos’. Ze horen ons van verre aankomen. De verdrietige sfeer van de vroege ochtend is gelukkig omgeslagen in een vrolijke lunch. De Kleine Heer eet nog niet mee, maar zijn koorts is toch een beetje gezakt. Zou het aan onze zangkunst liggen?