Mevrouw Bos kan niet zo gemakkelijk glimlachen. Bij haar is Rosa vijf minuten te laat en dit laat mevrouw haar duidelijk merken.

Mevrouw Broer zit geduldig op Rosa te wachten. Het is al bijna middag en mevrouw zit nog in de pyama. Maar wachten op Rosa vindt mevrouw Broer niet zo erg.

Het is druk in de wijk. En cliënten merken dit. Bijna niemand wil tot de middag wachten om geholpen te worden met douchen, een uitzondering daar gelaten. Er is wat minder tijd voor een bakje koffie, geen praatje bij de deur. Als een cliënt vertelt dat de huishoudelijke hulp een lekkere koek voor bij de koffie gekocht heeft, is nog even blijven moeilijk om te weigeren. Maar je weet dat de volgende cliënt ook met verlangen op je zit te wachten. ‘Dan geef ik je het mee in een plastic zakje, voor straks bij de lunch!’, zegt de cliënt dan. En je denkt: ‘wat een liefde!’

We vragen geduld van onze cliënten. Waar de één begripvol is, heeft de ander hier moeite mee. We doen ons best en ook dat wordt gezien. Vorige week stond er een heerlijke taart op tafel in het wijkgebouw: ‘Voor alle liefdevolle aandacht en goede zorgen voor onze moeder. We wisten niet dat thuiszorg zo mooi en geruststellend kon zijn!’

Daarom is het helemaal niet erg om wat harder te lopen. Al hopen we wel dat het straks weer wat rustiger wordt.

Bij mevrouw thuis ligt het logboek. Daarin staat haar zorgplan en rapportages. Elke dag schrijven collega’s er in over wat ze doen en observeren.

Ik geef mevrouw haar medicatie, zet een kopje koffie en smeer een broodje. Vervolgens ga ik op een gemakkelijke stoel zitten, in de woonkamer bij mevrouw. Ik wacht tot ze begint met eten, ondertussen voor de derde keer luisterend naar het verhaal over haar dochter. Het logboek ligt open op mijn schoot.

Mevrouw zegt: ‘het wordt mooi weer vandaag!’ Ik kijk haar aan. ‘Nee.. het WAS mooi weer vandaag’, antwoord ik. Ze denkt even na: ‘Ik ben de laatste tijd wat in de war met de tijd.’ Ik glimlach. Ik zie dat haar horloge ruim vijf uur achter staat en zet het goed. Het is vast een oud horloge dat ze net heeft ‘gevonden’.

‘Vandaag een drukke dag gehad?’, vraag ik. Want ondertussen lees ik in het logboek dat mevrouw vanochtend om half acht haar vensterbank had leeggehaald, druk was met schoonmaken en dat ze in de middag erg moe was. ‘Nee hoor, want Annemarie (collega) zei rustig aan vandaag, want u ben altijd zo druk met van alles.’ De drukte van vanmorgen was al weer vergeten.

Eventjes lach ik hardop om iets wat ik lees in het logboek: ‘de alarmknop is zoek, kan het niet vinden’. En een paar uur later bij het volgende bezoek van mijn collega: ‘na wat zoeken heb ik de alarmknop gevonden in de pantoffel van mevrouw, waar ik ook een koffielepeltje vond.’ Mevrouw vraagt mij wat ik lees. Ik zeg dat ik over haar lees, over dat ze zo goed haar best doet. Mevrouw glimlacht ook.

“Waar is de eettafel?” Vraagt meneer als hij in de woonkamer staat. Die is verhuisd naar het schuurtje.

Ik zie meneer nog zitten, vorige week aan de eettafel bij het raam. Een sigaretje in zijn ene hand, zijn andere hand zijn hoofd ondersteunend. “Een slechte dag vandaag?” vroeg ik toen nog. “Weet je nog Froukje… vorig jaar stond op deze plek het bed van mijn vrouw. Ik mis haar elke dag.”

In gedachten zie ik meneer en zijn vrouw aan de eettafel zitten, samen een sigaretje rokend. Verknocht aan elkaar, vergroeid met elkaar. En even later zij in dat bed bij het raam. Meneer ernaast in een stoel, haar hand in de zijne. Ik heb hem verscheidene keren verdrietig en onmachtig horen mompelen tegen haar. “Meisje, wat gebeurt er nu allemaal!”

Nog maar een jaar geleden. En vandaag staat dat bed er weer. Vanochtend bezorgd door het hulpmiddelencentrum. Het bed vult de woonkamer. Het hoort hier niet en toch staat het er. Er is een plekje uitgezocht. Datzelfde plekje bij het raam, met uitzicht op de tuin die een beetje verwilderd is, maar toch ook mooi kleurt en veel vogeltjes aantrekt. Ik denk dat we snel zouden zeggen: mooi plekje zo bij het raam… ! Maar is ‘mooi’ wel het goede woord?

Het is beter zo. Dat zeker. Voor de zorg die gegeven moet worden en voor het comfort van meneer. Maar nooit meer de trap op naar boven. Nooit meer in het eigen bed.

Gelukkig, de poes heeft het al in de gaten.. ze is al beneden en ligt op het voeteind.

Deze week bleek het maar weer eens, het sociale aspect in de thuiszorg is heel belangrijk. En de afgelopen anderhalve week heb ik hier dan ook meer tijd aan besteed dan dat ik doorgaans doe. Het nieuws raakt Den Helder en omgeving hard, dus ook onze cliënten. De helft van onze cliënten heeft namelijk wel iemand uit de directe familie of vriendenkring die werkt bij de Marine. En daar maakt men zich zorgen om.

Ik vind het belangrijk om de mensen aan te horen en hier tijd voor te nemen. Oók dit is zorg en misschien is dit nog wel belangrijker dan welke vorm van zorg dan ook. Luisteren en meeleven met de situatie waarmee deze mensen te maken hebben! Het kost een hoop tijd en energie, maar ik voel dat ik op dat moment zo waardevol ben voor de mens. Ik doe het graag!

Wij gaan werken met sleutelkluisjes. Dit zijn kastjes die op of naast de voordeur van een cliënt hangen en kunnen alleen door ons met een code geopend worden. Hierin zit de sleutel van de voordeur. Dit doen we overigens alleen bij cliënten die zelf de deur niet meer open kunnen doen, of aangeven dat ze dit willen.

Voor- en nadelen
Na een proef blijkt dat het efficiënter is en dus leidt tot kostenbesparingen. Het voordeel voor ons, medewerkers, is dat we niet meer met een enorme bos sleutels op pad hoeven tijdens onze diensten. En de reistijd die we kwijt waren om in het wijkgebouw de sleutels te op te halen en terug te brengen, voor en na de dienst, is van de baan. Dat scheelt tijd en dus geld.

Alleen zijn niet alle cliënten blij met deze wijziging. Ze vinden het geen veilig idee; iemand kan namelijk precies zien wie er thuiszorg heeft en moeilijk ter been is. Hier kan ik me overigens iets bij voorstellen. Daarnaast willen ze weten of de kluisjes te kraken zijn. Ik stel de mensen gerust met het feit dat ze een goed keurmerk hebben, maar wie ben ik om de garantie te geven dat het volledig veilig is… Aan de andere kant, dat kan ik ook niet wanneer er iemand aan de deur staat met slechte bedoelingen en een cliënt de deur zelf open doet.

Lastig
Ik vind het lastig; voor de cliënten die er moeite mee hebben zou ik het liefst de oude regel hanteren. Maar voor mezelf werkt het prettiger, het scheelt tijd en je kunt een cliënt sneller helpen in geval van nood.

Maar wiens belang staat voorop? Dat van de thuiszorgmedewerker en de organisatie erachter? Of dat van de cliënt? Ik vraag me af hoe dit landelijk in de thuiszorg geregeld is. Ik hoor graag andere ervaringen.

Is dit nieuw?
Wordt dit niet al gedaan, hoor ik u denken? Jawel, maar op individueel niveau. Nu gaan we echt kijken naar die zaken die er binnen een bepaald team spelen. Bijvoorbeeld het geven van feedback, omgaan met moeilijke cliënten en andere culturen. Maar ook de communicatie naar elkaar toe. Die kan verbeterd worden. Communicatie met elkaar, maar met cliënten. Ik denk dat dit de belangrijkste vaardigheid is die iedereen moet hebben. Je moet het als team met elkaar doen en dit ook uitdragen naar de cliënten!

Deze gerichte sturing zorgt ervoor dat teams alleen maar hechter, sterker en professioneler worden! En als werkgever laat je zien dat je in je mensen wil investeren om hen te behouden voor de toekomst.

Dit laatste is volgens mij nieuw en ik vind het ook vooruitstrevend. Ik ben er in ieder geval erg blij mee. Maar ik vind het ook wel spannend. Heb jij ervaring met de ontwikkeling van teams (in de thuiszorg)? Dan hoor ik graag jouw ervaringen. En jij hoort de mijne via dit blog.

Ik kies elke dag. Als het goed is jij ook. Ik kies of ik met de auto of met de fiets naar mijn werk ga, of ik vanavond een vriendin opbel die het moeilijk heeft of niet. Of ik vandaag wel of niet de afwas doe en mijn administratie op orde maak. Ik kies of ik vandaag wel of niet even praat met de straatkrantverkoper.

Wel of geen pizza? Wel of niet op huisbezoek bij een ‘probleem’zorgvrager? Aandacht besteden aan de mailtjes over mantelzorgondersteuning, mijn persoonlijk ontwikkelingsplan schrijven? Wel of niet tijd maken voor het op orde maken van de zorgdossiers? Ik kijk in mijn agenda en zie dat ik vandaag veel keuzes moet maken. Ik kan niet alles, maar wat kan wel?

Ik kies of ik wel of niet wil nadenken over de toekomst van ons land. Of ik bij de pakken neer ga zitten, kijkend naar het vele leed in de wereld. Ik kies vandaag of het mij moet raken of het van me af moet laten glijden. Of ik het bij nadenken moet laten, of dat ik het moet omzetten in daden.

Laten we blij zijn dat we kunnen kiezen… ik denk aan Libië, daar is het wel anders. Zoveel keuzes, maar ook zoveel mogelijkheden. Seize the day… and enjoy, but care!
Ik heb mijn keuze gemaakt.

Het raakt mij enorm. Ik zie zoveel mensen die eenzaam zijn. In te veel situaties is de betrokkenheid van familie, vrienden of kennissen minimaal. Ik begrijp heel goed dat men het heel druk heeft met het eigen leven. Dat is de maatschappij van vandaag de dag. Maar voor mij is het heel moeilijk te verkroppen, word hier echt boos van! Men maakt geen tijd meer vrij voor mensen die het nodig hebben. Het is toch niet teveel gevraagd? Je moet prioriteiten stellen!

Ik zie namelijk ook dat het anders kan! Een echtpaar waar ik afgelopen weekend kwam had een geweldige middag gehad. Zij waren ‘s middags door hun zoon opgehaald om een stukje door de polder te rijden. En ze straalden toen ze thuiskwamen. Veel werk? Nee! Het zijn soms de kleine momenten die de mensen weer een beetje energie en variatie geven.

Wat als er geen thuiszorg zou zijn? Ik ben wel blij dat ik tijdens mijn werk iets voor deze mensen kan betekenen. Maar of het genoeg is?

Maar voordat je zover bent de keuze te maken om je vader te laten opnemen… dat geeft verdriet en kost tijd. Loslaten heet dat. Voor ons betekende dat veel geduld en op de grenzen van ons kunnen zorg verlenen. Dat is lang schipperen: wat kunnen we wel doen, wat niet? Wat is onze verantwoordelijkheid en waar begint de verantwoordelijkheid van de betrokken familie? Mag het nog thuis? Is het nog veilig genoeg? Krijgt meneer zo wel de warme zorg die hij zo nodig heeft? Ben ik nog professioneel als ik maar ‘ja’ blijf zeggen.. ‘het kan nog wel even, totdat u er aan toe bent?’ Ongeduldig was ik wel, en dat voelde de familie zeker. ‘Jij vindt dat het niet meer kan hè, Froukje.’ Dan zei ik: ‘niet omdat ik het niet meer wil, maar omdat ik meneer zoveel meer gun dan wij hem kunnen geven.’

De laatste weken kon ik het ook niet meer loslaten. Er was op mijn werk geen andere casus die zoveel aandacht vroeg. Zelfs in mijn slaap was ik ermee bezig. Ik stond ermee op en ging ermee naar bed. Communicatie was erg belangrijk. De lijnen met familie open en goed blijven houden, andere hulpverleners blijven betrekken, feedback vragen van collega’s. En heel belangrijk: mijn collega’s, die er elke dag kwamen om meneer in alles te helpen, ondersteunen en complimenteren. Zo waardevol en gerustellend (BEDANKT)!

Het kan soms gebeuren dat je werk ‘je opvreet’ en ‘leegzuigt’. Soms moet een situatie eerst helemaal fout lopen voordat hij kan veranderen. Afgelopen week is meneer opgenomen en het gaat goed met hem. Met zijn familie ook. Het was het waard.

Mijn werkgever vertelt mij wel in welke tijd ik welke activiteiten moet doen, maar is uiteindelijk niet diegene die de kaders aangeeft. De zorg moet minder geld gaan kosten. Dat geldt in het algemeen, niet alleen bij Thuiszorg Groningen. Alles wat ik doe, daar hangt een prijskaartje aan. Alle minuten kosten geld. Ben ik onderweg van en naar een cliënt: dan kost dit geld. Ga ik naar de huisarts voor een overleg: ook dat kost geld. Organiseren we scholing voor deskundigheidsbevordering: dan kost dit geld. Elk dubbeltje moet worden omgedraaid. Je wilt niet weten hoe vaak er tegen ons gezegd wordt: ‘Mooi plan, maar het kost geld!’

‘Mooi plan..?’ denk ik dan. Op vakantie gaan, dat is een mooi plan. Vanmiddag even wandelen in het bos, dat is een mooi plan. Dit is méér dan een mooi plan. Dit is zorgen voor kwaliteit van zorg, dit is simpelweg ons werk doen. Scholing is nodig, coachen en ondersteunen van collega’s is nodig. Dat is ‘zorgen’ dat we elke dag ons werk zo goed mogelijk kunnen doen, dat is zorgen dat onze cliënten de zorg en deskundigheid krijgen die ze nodig hebben. Dat er straks niet in de krant staat: ‘Thuiszorg slaat de plank weer mis..’, ‘Personeel niet deskundig meer’, ‘Cliënten ontevreden over kwaliteit van thuiszorg’.

De blog van Gerda (Nou… de zorg is wel een vak) ging me daarom ook aan het hart. De zorg is een vak… en het wordt ons afgepakt. Florence Nightingale heeft het op de kaart gezet: het vak ‘verpleging’. Gaan wij nu, zoveel jaren later, ons vak weer laten degraderen tot ‘dat kan iedereen wel’?

Wat nou..?

Vandaag had ik overigens zin om te mopperen.. zoals je ziet!

Minder stressen, minder rush: meer rust in de route doordat je meer in één wijk zit en de cliënten niet ver uit elkaar wonen. Dit geeft ook weer meer rust bij de cliënten, want ze krijgen vaste gezichten en dat is natuurlijk erg prettig. Daarnaast signaleren we meer veranderingen in welzijn, omdat we de mensen beter kennen. Dus, de wijkverpleegkundige wordt weer het gezicht van de wijk.

Is dit nieuw? Nee, integendeel! Toen ik ongeveer 13 jaar geleden begon werkten we precies zo! Wijkgericht en met dezelfde gezichten. Waarom zijn we toen niet op dezelfde voet doorgegaan? Ik denk dan: zonde van de tijd en van het geld!

Maar ik weet ook, terugkijken heeft geen zin! Ik kijk liever vooruit en ben blij met deze positieve verandering. Het is efficiënt en daarmee kostenbesparend en kwaliteitsverhogend. Het is leuk om te zien dat het 13 jaar geleden al goed werkte, maar nu weer. Vroeger is niet altijd beter, maar in dit geval…..

Meneer Veldkamp was tijdens de feestdagen omringd door familie. Samen met zijn vrouw heeft hij van deze dagen genoten. Het leek begin december helemaal niet zo dat hij nog bij hen zou zijn met deze dagen. Een grote tumor zat hem in de weg. De artsen gaven hem weinig kans het nieuwe jaar te halen. Toch vertelde hij me vorige week de thuiszorg weer te willen stoppen. Hij voelt zich fitter dan een maand geleden, heeft net met zijn vrouw een auto gekocht. De sneeuw is weg en dat alles geeft mogelijkheden om nog mooie dingen samen te doen. We zien meneer terug… wanneer, dat weten we niet.

Mevrouw Hamming is net thuis uit het ziekenhuis. Haar man heeft haar gemist, maar ziet erg op tegen de zorg die thuis weer op hem af komt. In december is mevrouw hard achteruit gegaan en dit heeft alles op zijn kop gezet. Er zal voor hen beiden veel gaan veranderen. Ik zie dat het mevrouw zichtbaar moeite kost om er aan te wennen. Ze hebben beiden geaccepteerd dat het niet meer kan, zo thuis zijn met z’n tweeën. Samen met de thuiszorg kan meneer de zorg voor zijn vrouw nog wel even volhouden, maar de aanvraag voor het verzorgingshuis ligt klaar.

Een nieuw jaar voor hen. Wat zal het hen brengen.. en wat brengt het jou en mij?

En uitzieken, dat doen we vaak niet, omdat er cliënten op ons wachten. En omdat je de werkdruk van collega’s kent. Hierdoor ga je al niet helemaal fit aan de slag en ben je snel weer ziek. Met als resultaat, ook deze week was dit het geval, veel zieke collega’s die kortdurig uitvallen. Dit blijft dan een vicieuze cirkel waar je niet uitkomt en waar wij, verzorgenden, planners én clienten last van hebben.

Het zou fijn zijn wanneer er collega’s kunnen inspringen. Bij wijze van reserve zeg maar. Maar die zijn er niet en dat speelt overal in het land. Dus laat maar komen die 10.000 extra collega’s in de zorg!

‘Schipperen met tijd’ is normaal al aan de orde van de dag, maar in deze witte wereld helemaal! Zonder gebruik te maken van het noodprotocol, maar met eigen initiatief en vindingrijkheid kom je een heel eind. Iedereen heeft die zorg gehad, die hij nodig had.

‘Hoe gaat het met mevrouw de Jong, is meneer de Vries al weer thuis?’

‘Wat erg dat mevrouw overleden is, net nu ze een week geleden verhuisde naar het verzorgingstehuis. Ze had daar nog zo’n goede tijd kunnen hebben met haar man.’

‘Ik maak me zorgen om mevrouw, ze is zo benauwd en de huisarts neemt haar klacht niet echt serieus. Mevrouw wil nog zo graag.’

‘Meneer heeft na 24 jaar zijn zoon weer gezien. Wat een feest na al die bitterheid van de afgelopen jaren. Meneer kan niet anders dan glimlachen. Heerlijk.’

‘Mevrouw is stervende, maar er mag niet over de dood gepraat worden. Ik vind dat zo moeilijk, ik sta zo machteloos.’

Wanneer we zo met elkaar praten over onze cliënten, dan is dat met respect en omdat we graag zorgen. Op het moment dat we bij hen binnenstappen, worden we deels verantwoordelijk voor hun welzijn. Soms tijdelijk, soms langdurig, soms tot het sterven. We hebben te maken met de hele mens. Dat is een uitdaging, maar maakt het vak juist ook zo ontzettend leuk. Die passie zie ik bij mijzelf en zeker ook bij mijn collega’s.

Hoe kan het dan dat er toch zoveel mis gaat in de zorg? Hoe kan het dan dat er zoveel verdrietige dingen gebeuren? Familieleden zoeken televisieprogramma’s op om hun probleem met de zorg te laten zien. In tijdschriften en opiniebladen wordt de zorg onder de loep genomen. En het is niet altijd mooi wat er gebeurt. Zo vaak zie ik schrijnende voorbeelden voorbij komen. En natuurlijk hebben verhalen twee kanten. Maar het is helaas wel vaak waar: dat zorg niet goed gaat.

Wanneer ik naar mijn collega’s luister, naar hun passie, hun zorg: dan begrijp ik het niet. Dan begrijp ik niet dat er ook andere verhalen zijn. Ben ik een idealist en kan de zorg gewoon niet goed (genoeg) zijn?

Mevrouw doet de deur open en ze vragen waar ze haar man kunnen vinden. “In de slaapkamer op bed.” Ze lopen direct door en komen de slaapkamer binnen.
Verbazing.
“Uw man ligt niet op bed, waar is hij dan?”

Mevrouw kan dit niet zeggen, want volgens haar ligt hij op bed. Ze vertelt… Haar man zat bij haar in de woonkamer op een stoel en kreeg een hartaanval. Meneer ging op bed liggen en nu ademt hij niet meer.

Mevrouw is dementerend en heeft periodes dat ze hallucineert. Terwijl het ambulancepersoneel een leeg bed ziet, ziet mevrouw haar man daar liggen. En hij ademt niet meer. Wat beangstigend moet dat voor haar zijn.

Voordat het ambulancepersoneel er even rustig bij gaan zitten, hebben ze natuurlijk eerst het hele huis onderzocht. Ze zien het rapportageboek van de thuiszorg liggen en bellen met de verpleegkundige die deze zondagavond dienst heeft. Dan blijkt: mevrouw haar man is jaren geleden overleden. Ze was al vroeg weduwe. Het is verdrietig dat ze dit opnieuw moet meemaken.

Zolang mevrouw mooie dingen hallucineert (wat regelmatig gebeurt) is er natuurlijk niets aan de hand. Een kleinkind dat speelt in de woonkamer… Haar dochter die op visite is…

Maar 112 bellen, dat is niet handig. Verwarrend en beangstigend bovendien.

Mevrouw krijgt iets rustgevends en de volgende dag worden huisarts en de geriatrisch verpleegkundige ingeschakeld. Ze wil nog zo graag thuis blijven wonen, maar de vraag is hoe lang dit nog te accepteren is.

Meneer vertelde me dat hij erg blij is met de zorg die hij gekregen heeft. De zorg die zo nodig was én is. Maar.. hij kreeg bericht van het Centraal Administratie Kantoor uit Den Haag. Zijn eigen bijdrage voor het krijgen van AWBZ-zorg is zodanig hoog dat hij genoodzaakt is de zorg stop te zetten. Hij kan het simpelweg niet betalen. Dat is de reden, zei meneer. De enige reden. We hebben het hier niet over een paar tientjes. En ik begrijp heel goed, na het horen van het bedrag, dat meneer de zorg per direct gaat stoppen.

Ik vind het verdrietig. En meer dan dat. Hij heeft de zorg nog zo nodig, en zijn vrouw ook. Meneer en zijn vrouw verzekerden mij dat ze het gaan redden, op een of andere manier… met veel inzet van mantelzorg.

Dit is in het klein, wat we in het groot ook zien. Dat geld bepaalt wie wel en wie geen zorg krijgt. Dat bezuinigingen en eigen bijdragen bepalen of je zorg kunt krijgen. Het gaat om de rekensommen, niet om de aard van je ziek zijn. Meneer en zijn vrouw zijn nog jong, maar lopen nu al tegen de grenzen van de gezondheidszorg aan.

Voor meneer en mevrouw is dit is hun tweede ervaring met de zorg. Hun eerste ervaring… dat waren wij. En die was goed. Wat jammer dat wij de tijd niet meer krijgen.

Een ‘populair’ woord dat steeds meer speelt in de zorg is advocacy. Binnen het verpleegkundig beroep wordt hier steeds meer aandacht voor gevraagd en zien we het zelfs als een competentie die wij als gezondheidswerkers moeten bezitten.

Een defenitie van ‘advocacy’ binnen de gezondheidszorg is: (uit Promoting Health, advocacy guide for health professionals, Switzerland, 2008)

Blending science, ethics and politics, advocacy is self-initiated, evidence-based, strategic action that health professionals can take to help transform systems and improve the environments and policies which shape their patients’ behaviours and choices, and ultimately their health.

Advocaat zijn van je cliënt gaat verder dan ‘zo goed mogelijk zorgen’. Het beïnvloeden en uiteindelijk veranderen van systemen, beleid en overheidsregels horen hier bij. Wij weten als geen ander wat het beste is voor onze zorgvrager. Maar niet altijd is dit gebaseerd op onderzoek of zijn we niet mondig genoeg. Wij, gezondheidswerkers, hebben moeite om de preekstoel op te gaan en onze zaak te bepleiten. We zijn daarin vaak bescheiden. Maar er is werk aan de winkel. Onze zorgvragers hebben onze stem nodig. Geef ons ‘de tijd’ terug!

Maar wat dacht u van het voorstellen, interesse tonen, vertrouwen winnen en geruststellen, want het is allemaal nieuw voor meneer. En het beantwoorden van de vele vragen die hij heeft? Het maken van afspraken over de manier van werken en het doornemen waar de spullen staan die ik nodig heb? En niet onbelangrijk, het luisteren naar mevrouw, want ook voor haar is het allemaal spannend en nieuw.

Dat hoort er toch gewoon bij? Om een vertrouwelijke band te scheppen is dit in eerste instantie toch belangrijker dan de lichamelijke verzorging? Dit kostte me wél een half uur. De volledige verzorging van meneer moest toen nog beginnen. En dat kan niet in 15 minuten. Dus dat betekent dat ik uitloop. En dat heeft consequenties. Maar daarover een volgende keer meer.

Ik vind dat voor een eerste kennismaking meer tijd beschikbaar moet zijn dan alleen de tijd die staat voor de zorg! Wat vindt u?

kaart 1

kaart 2

Ik heb ook een cliënt, waar al geruime tijd een stuk muur behangen moet worden. Mevrouw heeft geen kinderen, maar wel kennissen die dit zouden kunnen oppakken. Maar het duurt veel te lang, waardoor ze nog steeds tegen een lelijke kale muur aankijkt. Ik attendeer haar op een klusservice, maar mevrouw wacht af. Er gebeurt niks en ik vind dit wel triest om te zien.

Naasten hebben geen tijd meer. Dat levert trieste situaties op. Maar ik begrijp het wel. Van zowel cliënt als de andere betrokkenen. Ieder heeft zijn of haar eigen leven. Ouderen begrijpen niet altijd hoe ‘ons’ leven eruitziet.

“Vroeger waren we er nog voor elkaar.”

“Tegenwoordig mag je van geluk spreken wanneer je eens iemand ziet!”

“Mijn kinderen hebben het veel te druk met zichzelf en andere dingen.”

Herkenbaar?

Wat u en ik ook mogen vinden van dit congres en de uitkomst ervan… ik word altijd warm van zoveel passie. En niet alleen daar in Arnhem was het er. 1,4 miljoen mensen hebben gekeken, omdat ze zich op de een of andere manier betrokken voelden. Voor of tegen. Het maakte mij voor even niet uit wat de uitkomst zou zijn.

Als we die passie en die betrokkenheid allemaal zouden vertalen naar het leven van elke dag… Wat zou de wereld en onze samenleving er dan een stuk mooier uitzien. Dat we naar elkaar omzien, omdat we ‘elkaar zien’. Niet omdat we overal hetzelfde over denken, maar omdat we ‘samenleven’.

Deze week hebben we op 9 oktober de dag van de palliatieve zorg. Twee weken geleden hadden we de dag van de thuiszorg, een paar maanden geleden de dag van de verpleging. Waarom heeft de zorg zoveel speciale dagen? We doen gewoon simpelweg ons werk… elke dag. Voor mij is het elke dag ‘dag van de thuiszorg’ en ‘dag van de verpleging’ en ook ‘dag van de palliatieve zorg’. Er hebben elke dag mensen thuis intensieve zorg nodig, verpleegkundigen zijn 24 uur per dag overal ter wereld aan het werk en elke dag sterven er mensen.

Wat het wel speciaal maakt, is dat deze week overal ter wereld speciale bijeenkomsten en congressen worden gehouden om nieuwe kennis en inzichten rondom palliatieve zorg onder de aandacht te brengen. Zo bezoek ik komende dinsdag een bijeenkomst van het netwerk palliatieve zorg in Groningen en omgeving, waarin we als partners in de zorg elkaar opzoeken en kunnen bijpraten. Hoe kunnen we de zorg voor de palliatieve zorgvrager verbeteren? Palliatieve zorg is zoveel meer dan alleen maar zorgen dat iemand geen pijn heeft bij het sterven. Het is ook een bijstaan in psychische nood, spirituele vragen, relationele problemen en praktische zaken. Hierbij hebben we elkaar nodig.

Het thema van de World Hospice and Palliative Care Day dit jaar is ‘sharing the care’. Meer informatie kunt u vinden op www.dagvandepalliatievezorg.nl

Er zit een aanvraag van meneer in de map ‘zorgaanvragen’, in de computer. Ingediend door het ziekenhuis. Volgens het ziekenhuis heeft meneer een indicatie (het aantal uren toegewezen door het zorgkantoor). We bellen de afdeling van het ziekenhuis, want de aanvraag is wat ‘summier’. Het blijkt dat meneer nog erg zwak is en het is niet zeker of de mantelzorger de zorg verder goed aankan. Dat betekent in ieder geval direct een huisbezoek morgenmiddag. En die indicatie? Die hebben we niet…

Wij mogen geen zorg leveren zonder een indicatie. Dus waar is die? Na anderhalf uur en een x-aantal telefoontjes komen we erachter dat meneer op de wachtlijst staat voor een verzorgingstehuis. Meneer heeft dus een ZZP en vanuit die ZZP moeten uren aan Thuiszorg Groningen worden toegekend, omdat we ter overbrugging zorg gaan leveren. Maar de ZZP is niet toereikend, want meneer is meer zorgafhankelijk geworden. Wat een ingewikkeld verhaal weer.

Meneer kan de trap niet op. Dus moet hij beneden slapen. Ook moet zijn wond verzorgd worden, dat vraagt om een hoog-laag bed in de woonkamer. Vandaag bestellen, morgen in huis. ‘Bedhekken, papegaai en bedtafeltje. Doe ook maar een postoel erbij, want ik weet niet zeker of meneer helemaal naar de wc kan lopen.’ Wie is er morgen aanwezig in het huis van meneer om deze hulpmiddelen in ontvangst te nemen? Toch maar even de mantelzorger bellen, ondanks dat die al zwaar belast is.

Er wordt een zorgdossier gemaakt. Een zorgplan met alles wat daarbij hoort. Een klantenpas. Wie moeten naar deze zorgvrager? Heeft meneer een buikwond die door een verpleegkundige verzorgd moet worden, of kan hier ook een verzorgende naartoe? Hoeveel tijd gaat deze zorg vragen en hoeveel zorgmomenten heeft meneer nodig? Wie heeft er nog ruimte op route?

Als ik dan de volgende dag op mijn werk kom… zie ik een fax liggen. Meneer komt niet naar huis, hij wordt opgenomen in het verpleeghuis. Gisteren drie uur werk gehad met deze aanvraag… Dat was gratis, omdat de indicatie pas op de datum van ontslag toegekend wordt en deze nu dus voor het verpleeghuis is. Snel de hulpmiddelen afbellen dan maar…

Ze was vandaag bij een cliënt waar ze lange tijd niet was geweest. Het is een jongeman met een ernstige handicap. Hij zit gevangen in zijn lichaam en kan echt helemaal niets meer. Niet bewegen, niet praten, niet eten. Hij is volledig zorgafhankelijk.

In hoeverre hij begrijpt wat er om hem heen gebeurt en wie er bij hem is, weten we niet zeker. Hij kreunt, soms denken we daarom dat hij iets niet leuk vindt of zich niet lekker voelt. We kennen hem al heel wat jaren, dus herkennen wij zijn gedrag en kunnen we soms inschatten hoe hij zich voelt. We praten met hem, of beter gezegd tegen hem, want we krijgen geen reactie terug.

Dit wordt door velen van ons als ‘zwaar’ ervaren, ergens wel logisch. Hoe houd je dat vol: anderhalf uur lang, zonder dat je vergeet dat daar een mens ligt? Natuurlijk vergeet je dat niet, maar je handelingen gaan soms automatisch en je gedachten dwalen af… Ook weet je niet zeker of hij pijn heeft, of hij je wel aardig vindt, of hij wel weet wie je bent.

Mijn collega Betsy kwam bij deze jongeman binnen en liep zijn kamer in. ‘Goedemorgen Hendrik, dat is lang geleden. Het is Betsy.’ Hij deed zijn ogen open als reactie op haar stem en draaide zijn ogen richting haar. Herkenning! Hij kreunde even, maar bleef haar aankijken.

Betsy zei tegen me. ‘Ik ben er maanden niet geweest en dit was zo bijzonder. Voor dit soort momenten ben ik aan het werk!’

‘Mijn route is veel te druk’, ‘Ik kom niet bij mijn vaste cliënten, als ik steeds zorgvragers van andere routes over moet nemen’, ‘Cliënten klagen erg over zoveel verschillende medewerkers’, ‘Invallers lezen het zorgplan niet goed, er worden dingen vergeten’.

Vorig jaar zijn we een verandertraject ingegaan. We willen werken met kleinere teams. We maakten daarvoor een plan en veranderden roosters. Het grootste verschil is dat verpleegkundigen en verzorgenden nu samenwerken in plaats van dat ze in twee verschillende teams aan het werk zijn. Dat zou voor meer continuïteit en kwaliteit gaan zorgen. Zeker: we merken al verschil. Maar het gaat nog niet helemaal goed.

Natuurlijk is het vakantie geweest en hebben we gewerkt met veel invallers. Maar daarvóór was het ook niet oké. Er is ziekte in het team, soms langdurig. Van de achterblijvers wordt veel gevraagd. De meer complexere cliënten moeten worden overgenomen door vaste medewerkers. Dat betekent dat medewerkers vaak niet naar hun ‘eigen’ cliënten kunnen. De thuiszorg heeft niet een x-aantal kamers, we zijn geen verzorgingstehuis. We zijn afhankelijk van aanmeldingen en die hebben we niet zelf in de hand. Er is een stilzwijgende regel dat we niet zomaar een ‘wachtlijst’ hanteren. Dus soms zijn er weken dat we het bijna niet aankunnen en dan weer weken dat het rustig is. We gaan mee op de golven van de aanvragen. Dat betekent continu flexibel zijn, aanpassingen in de routes en overleg.

Soms lijkt het alsof we niets doen aan de ‘klachten’ van medewerkers. Maar dat is niet waar. Elke dag kijken we weer naar hoe het beter kan. Dat probeer ik uit te leggen aan de collega’s. We accepteren niet zomaar dat er geen continuïteit is, en we willen echt dat cliënten hun vaste medewerkers zien.

Toch wordt er dan gezegd: ‘Bah.. ik kan dat woord continuïteit niet meer horen, er is nog niets veranderd’.

Even word ik boos (in mezelf). Maar dan denk ik: ‘Houd alsjeblieft niet op met klagen, want stel je voor dat we het eens zouden accepteren!’. Dus luister ik verder.

Een 88-jarige vrouw gaat uit de kleren, voor heel Nederland. Ik hoop dat elke zorginstelling (ondanks de marktwerking) nog steeds zijn best doet om dit spotje geen realiteit te maken. Dat we elke dag ons best doen om de integriteit van onze zorgvragers te bewaken. Soms moet ik hier zelf ook aan herinnerd worden. Soms vergeet ik even welke drempel mensen over moeten om ‘uit de kleren te gaan’. Gelukkig herinneren de zorgvragers mij zelf hieraan.

Ik kwam bij een oude dame. Ik deed bij haar het eerste huisbezoek en zij vertelde mij na een operatie niet zo stabiel te zijn op haar benen. Ze was bang om te vallen in de douche en was daarom al drie weken niet geweest. Ik stelde haar voor om haar te helpen. ‘Wat denkt u, ik heb nu nog wel even tijd. Zou u het fijn vinden om even te douchen?’

Na het douchen, toen ze op de rand van haar bed zat, zei ze: ‘Meisje, jij bent de eerste na mijn eigen moeder die me heeft geholpen met wassen.’ Daar zat meer dan tachtig jaar tussen… ‘Ik vond het spannend, maar het was heerlijk… kom je morgen weer?’

Dan was er ook de meneer met een infectie bij zijn ogen. Hij kon niet goed zien, was uit evenwicht en kon zich tijdelijk niet zelfstandig verzorgen. Ook bij hem deed ik een eerste bezoek. Ik zou hem helpen met het verzorgen van zijn ogen en met douchen. Meneer ging akkoord, maar bleef wat zenuwachtig in de gang drentelen. Ondertussen had hij zich uitgekleed, op zijn onderbroek na. Ik vroeg hem wat er aan de hand was. ‘Weet je, ik heb ergens nog een zwembroek liggen… wil je dat ik die aantrek?’ Ik had moeite om een glimlach te verbergen.

‘Als u graag een zwembroek aan heeft, dan zoek ik die voor u op. Maar voor mij hoeft u dat niet te doen.’ Want dat was inderdaad de reden: hij wilde voor mij een zwembroek aantrekken.

Tijdens het douchen (zonder zwembroek) praatten we over zijn leven, over zijn overleden vrouw, over ouder worden.

Ik werd even bijgepraat door een collega, maar moest ook snel de wijk in. Er is ziekte in het team, dus iedereen moet even een stapje harder lopen en fietsen. Direct maar volle bak; een betere manier om te zien of alles weer werkt is er niet.

Cliënt 1: Mevrouw wordt vandaag opgenomen in het ziekenhuis voor een geplande operatie. Spannend voor haar. De tas staat klaar en ik wens haar sterkte.

Cliënt 2: Mevrouw vertelt mij tien dagen geleden beroofd te zijn in haar eigen huis. Je kent dat wel: mensen die zich voordoen als iemand van de PTT (!). Mevrouw is nog steeds van slag. Gelukkig hebben wij een sleutel van haar appartement, dus bij ons hoeft ze niet bang te zijn.

Cliënt 3: Mevrouw doet de deur open en begint direct te schreeuwen. Ze is woedend over de afgelopen paar weken. Mevrouw heeft veel invallers gehad en is het helemaal zat. Ik ben een bekend gezicht, nu kan ze eindelijk haar woede uiten.

Cliënt 4: Meneer doet de deur open met tranen in zijn ogen. Zijn vrouw is drie dagen geleden overleden. Mevrouw was ziek, maar het kwam toch nog heel onverwacht. Hij vertelt zijn verhaal en haalt herinneringen op. Pas negentig minuten later sta ik weer buiten.

Cliënt 5: Meneer en zijn vrouw staan voor de deur. Ze zijn blij: ‘Oh… het is Froukje!’ Ze trekken me zowat over de drempel heen.

Spanning, verontwaardiging, woede, verdriet en opluchting: allemaal emoties op mijn eerste werkdag na de vakantie. I am back in town!

‘Een gat in zijn hart’… En daar moet een medicijn in gespoten worden? Ik weet niet direct wat vetramil is. Maar dat doet er eerst niet toe. Ik denk: ik ga ECHT NIET iemand een medicijn in zijn hart spuiten! Nog nooit gedaan en volgens mij ook onmogelijk! Er bestaat geen protocol voor.

Meneer is al thuis, zegt de zorgaanvraag. De zorg moet morgen opgestart worden. Zou het een vergissing zijn?
Ik ga op onderzoek uit. Bij de bron. Ik bel meneer op. Ik zeg hem dat ik een aanvraag heb liggen van hem en dat hij vraagt om dagelijkse hulp.

‘Kunt u mij uitleggen waar u hulp bij nodig heeft?’
‘Ik kan er zelf niet bij.’
‘Waar kunt u niet bij?’
‘Bij mijn hak.’
…

Ik begin te lachen en vertel hem het verhaal. Hij lacht met me mee.

‘Erg vervelend voor u dat u een wond heeft, maar daar kunnen we u prima bij helpen.
Ik ben zo blij dat u geen gat in uw hart heeft!’
‘Nou zeg, ik ook!’

Vervolgens bel ik diegene op kantoor die de zorgaanvraag aangenomen heeft en vertel haar welke schrik ze mij heeft bezorgd. Ook daar wordt hartelijk gelachen. Het is heerlijk om deze dag lachend af te sluiten.

Met minder mankracht de zorg zo goed mogelijk blijven geven: dat is onze uitdaging in de zomer. En dat betekent elke dag weer kritisch kijken naar de planning. Welk niveau is er nodig voor deze cliënt? Wie heeft ruimte op zijn of haar route? Voldoen we aan de wensen van de cliënt?
Zorgvragers bereid ik alvast voor door te zeggen dat we met z’n allen moeten proberen deze vakantie door te komen. Dat het ons niet altijd lukt hen op de gewenste tijdstippen te helpen. Dat er invallers zijn, die (dat moet gezegd worden) hun werk met enthousiasme en betrokkenheid doen.

Mjjn hoofd en mijn bureau zijn vol aan het eind van de middag. Mijn gedachten dwalen even af… Ik ‘moet’ zelf ook nog op vakantie. Collega’s zeggen wat ik ook denk: ‘ik moet op vakantie, maar als ik kijk naar het werk wat er ligt, kan ik helemaal niet weg.’
Nu is niemand onmisbaar, ik ook niet. Maar mij bekruipt datzelfde gevoel. Cliënten die veel van je zorg nodig hebben en die je intensief begeleid, moeten het een paar weken zonder je doen. Misschien sterven ze juist in de periode dat je weg bent. Dan heb je ze begeleid in de laatste fase van hun leven en doen ze het laatste stukje zonder je. Natuurlijk, het gaat niet om mij, maar je begrijpt vast wat ik bedoel.

Om het straks even helemaal van me af te zetten… daar kijk ik naar uit. Soms denk ik: hoe gevaarlijk is het ook, zo betrokken als je kunt raken. Ik ben geen familie, maar zorgverlener. Maar in de zorg raakt het je vaak zo… het gaat tenslotte om leven, waar ikzelf ook deel van uit maak. Verdriet, blijdschap, boosheid, verrukking, onmacht. Allemaal emoties die herkenning geven, omdat ik ze ook heb. Omdat ik mens ben.

Als mens ga ik straks op vakantie en zal ik heus zo nu en dan in mijn gedachten een voordeur open zien gaan en mezelf naar binnen zien stappen. Even kijken hoe het gaat. En dan, als ik weer terug ben, zal ik merken dat de wereld niet heeft stilgestaan en mijn collega’s niet stilgezeten. Dan is alles gewoon doorgegaan.

Afgelopen week is haar situatie in een keer veranderd; mevrouw ging snel achteruit en dat was ook duidelijk zichtbaar. Praten kon ze niet meer en iedere beweging deed pijn. Ineens kwamen de emoties los bij meneer. Hij realiseerde zich op dat moment echt dat het einde voor zijn vrouw in zicht kwam. Logischerwijs had hij het er moeilijk mee. Met alle gevolgen van dien.

Hij sliep niet meer, hun dochters werden ingeseind en zij waren sindsdien om toerbeurt bij hun ouders aanwezig. De weekendarts werd gebeld en bevestigde de verslechtering. Hij gaf aan dat er niet meer in weken, maar in dagen gedacht moest worden.

Dit soort situaties vragen om extra zorg. Door snel te schakelen kan dat ook. Met een collega heb ik die zorg op me genomen. De volgende avond kwamen we samen mevrouw verzorgen. Maar dat hoefde niet meer; ze was net overleden. In het bijzijn van haar gezin; haar man en twee dochters.

Zij vielen ons in de armen… dit om hun verdriet met ons te delen. Maar ook uit dankbaarheid; ze zijn dankbaar voor de goede zorgen en voor het feit dat ze als gezin afscheid hebben kunnen nemen van hun moeder en vrouw.

Er gaan geruchten dat de minutenregistratie in de thuiszorg wordt afgeschaft. Hiervoor in de plaats komen dan zorgarrangementen. Dit is veel beter en spaart tijd uit. Dit concludeert Rivas zorggroep, na een pilot in samenwerking met zorgkantoor Waardeland.

Eindelijk, dacht ik. Opluchting denk ik…. Ik ben namelijk heel benieuwd. Het grote voordeel hiervan voor mij en mijn collega’s is dat we eindelijk kunnen doen wat we willen. En waar we goed in zijn. HET LEVEREN VAN ZORG!!!

Niet meer continu registreren. Niet meer op je tenen lopen omdat je de tijd overschrijdt. Minutenregistratie zorgt voor veel papierwerk, administratie en ergernis. Bij een zorgarrangement wordt met cliënten overlegd welke zorg, wanneer en hoe vaak zij nodig hebben. Dit moet uiteraard wel gelijk zijn met de financiële verantwoording naar het zorgkantoor en CAK!

Deze manier van werken moet honderden uren per organisatie gaan opleveren. Hoeveel exact, wordt nog gemeten.

Wat is jouw mening? Ben je voor of tegen de afschaffing van minutenregistratie? Laat het weten en start de discussie hier.

Overleven!
Als wij iets vergeten zeggen we: “Ja, ik heb het toch zo waanzinnig druk”
Als oude mensen iets vergeten zeggen we: “ze wordt dement”

Als wij depressief zijn, hebben we een depressie
Als oude mensen depressief zijn, zitten ze te zeuren

Als wij moe zijn, zijn we nodig aan vakantie toe
Als oude mensen moe zijn, dan zeggen we: “ze takelen wel af”

Als wij bezwaren maken, hebben we een uitgesproken mening
Als oude mensen bezwaren maken, dan hebben ze het weer niet begrepen

Als wij verliefd zijn, voelen we ons jong
Als oude mensen verliefd zijn, vinden we ze kinderachtig

Als bij ons iets mislukt, dan zeggen we: “Kom, er even keihard tegenaan”
Als oude mensen dat gebeurt, dan zeggen we: “Ach laat maar, het heeft toch geen zin meer”

Als je oud bent, moet je dus sterker zijn dan ooit….

Door: Paul van Vliet

Afgelopen week voelde ik me ook even ‘de wijkverpleegkundige van toen’. Ik was bijna bij mevrouw van de Velde, een cliënte. Op de hoek van de straat kwam een vrouw uit haar huis en riep me. Ze zag me dagelijks bij mevrouw van de Velde naar binnen gaan. Ze is zelf ook op leeftijd, is bang om te vallen en heeft moeite met douchen. Ze wilde weten wat we in de toekomst voor haar kunnen betekenen.

Na 10 minuten begon ik me al wat druk te maken over mijn route die zo uitliep. Ik wilde net naar mevrouw van de Velde lopen, toen er een andere buurvrouw aankwam. Ik ken haar; ze is sinds een jaar weduwe. Wij hebben haar man de laatste jaren van zijn leven intensief verzorgd. Natuurlijk moest ik even blijven praten. “Hoe is het nu?” en “Ik zie dat u nog steeds moeilijk loopt, al bijna een oproep voor een knie-operatie?”

Weer 10 minuten later kon ik echt naar mevrouw van de Velde toe. Na een half uur stapte ik weer op de fiets. Nog geen twee minuten later, hoor ik van boven af: Froukje, Froukje!!!! Vanaf de 8ste verdieping word ik aangesproken. “Mijn man ligt weer in het ziekenhuis hoor! Als hij thuis komt, dan hoor je het wel.” Niet alleen ik wist het nu, maar de hele buurt. En ik vanaf beneden: “Sterkte ermee en we horen het wel… doeg!!!”

Al deze gesprekjes en ontmoetingen waren niet in ‘geld’ uit te drukken, deze waren zo gezegd gratis. Maar ik vond het heerlijk. Al zo’n 7 jaar fiets ik door deze wijk, ik ben achter veel deuren geweest. Wat een rijkdom.. om in het leven van zoveel mensen te mogen binnenstappen.

Misschien komt het doordat er hardere acties zijn aangekondigd, maar het ziet er naar uit dat de werkgevers hun werknemers niet in de kou laten staan. Hoewel dit nog maar een tegemoetkoming. 1,5% staat namelijk gelijk aan de inflatie. Alles wat hieronder zit, betekent een achteruitgang in salaris.

En ik ben blij dat er eindelijk schot in zit. Hoe langer we in deze fase van onderhandelen blijven zitten, hoe negatiever de zorg naar buiten zou treden. Steeds meer medewerkers zijn namelijk ontevreden en teleurgesteld door de huidige ontwikkelingen in de zorg. Deze vorm van (noodzakelijke) waardering kan de eerste stap zijn naar licht herstel.

In een eerder blog heb ik al aangegeven dat we zuinig moeten zijn op het huidige personeel in de zorg. Het is het visitekaartje voor de toekomst. Blijf als werkgever luisteren en alert op de signalen die spelen. In dit geval is de eis van 1,5% het minste waarmee men akkoord zou gaan.

Zelf heb ik voor dit vak gekozen omdat ik geef om mensen, hen wil helpen en de verschillende mensen en situaties waar ik kom mij enorm fascineren. Het maakt mij deskundiger, maar ik ben en blijf een mens! Geld is voor mij niet de drijfveer, maar er financieel op achteruitgaan (inflatie) gaat mij te ver. Werkgevers en bonden, stel ons niet teleur en kom op korte termijn met goed nieuws voor al die kanjers in de zorg!

‘Ik hoef vanavond geen zorg hoor.. ik ben bij een vriendin voetbal kijken’, aldus een 80 jarige mevrouw!

En zo was haar galerij versierd…

Toch jammer.. het verlies! Maar hoera voor de fantastische weken vol spel en spanning.

Mevrouw zal toch trots zijn op onze jongens.. daar ben ik van overtuigd.

In ieder geval is hij zich bewust van de risico’s en het ongemak van de hitte. En met hen meerdere mensen; zij wapenen zich tegen de warmte met ventilatoren en airco. Maar zelfs in hun geval is het goed om een oogje in het zeil te houden. Deze dagen zijn we extra alert, vooral ook bij ‘risicocliënten’; mensen met hartfalen en diabetes. Drinken en ventilatie zijn enorm belangrijk. In Instellingen kun je mensen beter in de gaten houden, maar binnen de thuiszorg zijn de mensen afhankelijk van de zorgmomenten.

Want veel ouderen denken dat het allemaal wel meevalt. Er zijn er zelfs bij die de kachel nog aan hebben. Ze spannen zich gewoon wat minder in en laten het daar dan bij. Ze drinken minder, omdat een loopje naar de kraan eigenlijk al teveel inspanning kost. En het eten wordt sneller overgeslagen, omdat men er geen trek in heeft of omdat het te vermoeiend is. Hier ligt dus een belangrijke taak voor mij als zorgverlener. Informeren en stimuleren. En goed in de gaten houden.

Ik laat ze extra drinken en als het even kan, drink ik gezellig een glaasje water mee. Dat stimuleert. En helpt mezelf ook. Ik probeer de zorg die op dat moment niet essentieel is te vermijden om zo toe te komen aan andere dingen die met dit weer allemaal wat moeizamer gaan.

In ieder geval houd ik gedurende de warme dagen rekening met wat meer speling van tijd. Voor de cliënten, maar ook voor mezelf. Alles lijkt op een of andere manier wel in een paar tempootjes lager te gaan!

We hebben een hittegolf beleid… Voor onze cliënten, maar zeker ook voor onszelf.

Maar het lijkt zich tegen te spreken…
Hoe kan ík het nu rustiger aan doen, terwijl een aantal van onze clienten meer zorg nodig hebben? Ze vergeten te drinken en mensen met hartklachten en een zwakke gezondheid zijn als eerste slachtoffer van uitdroging. Mensen die dementerend zijn voelen soms niet eens dorst. Dat betekent extra zorgmomenten, meer toezicht op eten en vooral drinken, het huis een beetje luchten, verwarming laag houden (hoe gek ook, oudere mensen zetten vaak de verwarming weer op een standje hoger), even opfrissen voor de nacht, vaker schone kleren aan, toch even de wasmachine aanzetten…

Dus wij druk met onze clienten, dat zij toch maar hun gezondheid mogen behouden tijdens dit warme weer.

En hoe kan ik een tempo lager werken?
Nu zult u denken … deze mensen hebben toch ook nog kinderen of andere mantelzorgers? Maar die zijn schaars in de zomervakantie. Of de thuiszorg een extra oogje op moeder wil houden?

Of… ‘dan sla je toch een keer een ‘wasbeurtje’ over?’ Maar wie wil nu niet met dit warme weer onder de douche, liefst twee keer toch?

O.. ‘dan zet je toch extra personeel in?’ De zomervakantie wordt zwaar. Het aantal aanmeldingen van vakantiewerkers dit jaar is zo laag, dat we nu al weten dat de gewone open diensten al niet opgevuld kunnen worden… laat staan extra diensten. Sinds begin juni is het rooster en onze planning al een kleine (uhh… grote) puzzel. Hulde aan onze planner!

Zorg eerst voor je eigen veiligheid, dan pas voor de ander…
Vaak is het andersom in de gezondheidszorg en dat siert ons. Ook deze zomer zullen we knallen, want we werken met een team enthousiaste mensen die niet voor een gat te vangen is.

Toch kan ik wel wat tips gebruiken… en mijn collega’s ook. Alvast bedankt!

Maak werken in de zorg aantrekkelijker! Het tekort in alle lagen van de gezondheidszorg neemt zeer snel toe.

Zorgen voor
Nu de politiek niet mee lijkt te willen werken, moeten we kijken naar de huidige medewerkers. Zij zijn en blijven hard nodig. Nog meer vertrekkende mensen zou een ramp zijn! Zonder een stabiele werkvloer, ligt er chaos op de loer en dat is het laatste wat ik wil. Ik heb niet voor niets voor dit vak gekozen. Ik wil gewoon zorgen voor onze medemens! Jammer dat in een democratisch land, hier politiek gezien geen gehoor aan wordt gegeven

Als je het mij vraagt?
Hoe houden we deze medewerkers nou gemotiveerd? Geld is er niet. Door het vak aantrekkelijker te maken? Maar hoe dan? Als ik naar mezelf kijk dan denk ik dat aandacht het sleutelwoord is. Aandacht voor de mens, aandacht voor de situatie. Luisteren naar elkaar en samen zoeken naar de beste oplossingen. Zo werken we met elkaar aan een prettig werkklimaat.

Maar er is zo weinig tijd om te overleggen, ik weet het…

Salarisverhoging of regelmatige werktijden willen we allemaal wel, maar die zullen er niet snel komen.

De werkgevers?
Werkgevers hebben hier ook een belangrijke rol in. Blijf luisteren naar je medewerkers, neem ze serieus en zorg ervoor dat zij hun werk op een goede manier kunnen doen.

Het vraagt aandacht, tijd en geld, maar we moeten er met zijn allen voor zorgen, dat de kwaliteit in de zorg gewaarborgd blijft. De mensen die we nu hebben, moeten we houden.

Het huidige personeel is je visite kaartje voor nu, maar ook voor de TOEKOMST!!

En wat vindt u?
Bent u werkzaam in de zorg? Bent u een manager? Wat doet u om het werken in de zorg leuk te houden? Of heeft u als niet medewerker in de zorg goede suggesties? Ik ben erg benieuwd want we kunnen van elkaar leren. Ik hoop op veel reacties! Alvast bedankt.

Maar toch blijf ik erbij:

ZORGEN IS DUIDELIJK

Zorg is persoonlijk

Zorg is voor de patiënt

Zorg is voor iedereen

Zorg is laagdrempelig

Zorg is onvoorwaardelijk

Zorg is voor iedereen die het nodig heeft

Zorg is kwetsbaar

Zorg is niet zwart-wit

Zorg sluit niemand uit

In de zorg geen ‘tussen wal en schip’

Er bestaat geen ‘onnodige’ zorg

Zorg is professioneel met een hoge kwaliteit.. altijd!

De zorg heeft een hart…

Dus: DE ZORG KAN NOOIT EEN MARKT ZIJN.

Wilt u reageren op een van deze uitspraken? Graag!

Ruim 2,5 jaar,
kwam ik voor mijn werk bij een zeer geliefd paar.
De zorg waarvoor ik kwam, mocht ik geven aan meneer,
maar sinds een week is deze persoonlijkheid er niet meer.

Overleden door een langzaam verval van krachten,
het heeft toch nog langer geduurd dan men verwachtte.
Het gekke is, dat ik er nu geen rekening mee hield dat het kon gebeuren,
aangezien ik meneer meerdere malen heb zien opfleuren.

De verhalen over van alles, die ik van meneer vernam,
is iets waar ik de rest van mijn leven iets mee kan!
Ook zijn vrouw ben ik dankbaar voor haar behulpzaamheid,
iets wat deze vrouw zeker onderscheidt.

De manier waarop zij de zorg voor haar man heeft gedragen,
met alle liefde, zonder ook maar een woord te klagen.
24 uur per dag de zorg voor je man,
noem ik pas echt HOUDEN VAN…..

Het is mijn werk, maar het blijft zo raar,
ik zal ze missen, dit menselijke paar
Meneer, ik ben dankbaar dat ik u heb mogen verzorgen en rust zacht,
mevrouw, bedankt voor uw vertrouwen en ik wens u met dit verlies, voor de toekomst alle kracht!

En dan…
Krijg ik het koffertje niet open. Wat ik ook probeer, het lukt niet. Ik, groot technisch wonder (niet dus), probeer kalm te blijven en mevrouw niets te laten merken. Maar ook dat lukt niet, ze drentelt om mij heen en ziet met grote ogen mijn gepruts aan. Dan besluit ik om eerlijk spel te spelen.

“Ik krijg het koffertje niet open.” (rustig)
“Kun je Ineke bellen?” (paniek)
“Nee, die is met vakantie.” (rustig)
“Maar ik moet deze week wel mijn medicijnen hebben! “(paniek)

Gelukkig…
Ik besluit een collega in te schakelen. Zij kent het koffertje ook niet… maar je weet maar nooit. En ik denk nog: het zal toch niet zo zijn dat zij dat koffertje binnen een halve tel open heeft! En jawel hoor, ik trappel van ongeloof. Ook zie ik een glimlach doorbreken op het gezicht van mevrouw. Ze zegt tegen mij:

‘Je moet me niet zo laten schrikken hoor, want weet je, ik heb Alzheimer, daar word ik onrustig van!’

Wat een zelfkennis en wat een oneindig mooie zin. Volgende week krijg ik een herkansing en zal ik mevrouw en Ineke laten zien dat ik het heus zelf kan.

Klik hier voor meer informatie over de ziekte van Alzheimer

Een collega gaf mij een artikel over de identiteit van zorgorganisaties. Een stuk om over na te denken. Hier werden zorgorganisaties (met een knipoog) ‘intensieve menshouderij’ genoemd; vergeleken met bedrijven:
• Zorgorganisatie = onderneming
• Patiënten en bewoners = klanten
• Zorg = product
• Zorgplan = contract
• Kwaliteit van zorg = klanttevredenheid en fysieke veiligheid

Maar toch…
En ja, daar zit een kern van waarheid in, maar zorg blijft toch een morele maatschappelijke waarde. Als samenleving vinden we dat kwetsbare mensen niet aan hun lot mogen worden overgelaten. Het gaat om de identiteit, het hart, van de zorgorganisaties. Waar staan ze voor? Het hart is vol van solidariteit, rechtvaardigheid, betrokkenheid en respect voor individuele waardigheid. En wat je geeft, dat krijg je terug…

Dezelfde collega is hiervan een mooi voorbeeld: ze had een aanrijding op de fiets tijdens haar werk. Niet ernstig, maar ze had wel de schrik in de benen. Bij een cliënte thuis kreeg ze een kopje koffie en kon ze op verhaal komen. ’s Middags belde deze cliënte naar ons kantoor om iets te vragen over de zorg… maar ze wilde vooral ook weten hoe het met mijn collega ging.

Wij, zorgmedewerkers, zorgen blijkbaar niet alleen voor onze zorgvragers, zij zorgen ook voor ons. Door te zeggen ‘voorzichtig hè, als je de weg opgaat!’ of ‘jas dicht doen hoor, anders word je ziek.’ Wanneer een cliënte een sinaasappeltje voor je perst, dan wordt er voor je gezorgd.

Het gaat om zorgen voor elkaar. Als je dat niet erkent, dan ontneem je een belangrijk aspect van de waardigheid en trots weg van mensen die afhankelijk zijn van zorg. Daarom kunnen keuzes in de zorg niet alleen uit economisch oogpunt genomen worden, want dan verwijder je het ‘hart’ uit de zorg.

(Deels ontleend aan een voordracht van Thijs Tromp over identiteit in de zorg)

Dankbaarheid
Ik kwam voor het eerst bij een nieuwe cliënte. Mevrouw is ongeneeslijk ziek. Ze heeft een hersentumor en is haar man hier een paar jaren geleden ook aan verloren. We raakten we aan de praat en dan gaat er zoals gewoonlijk in dit soort situaties, wat meer tijd in zitten. Tijd die ik eigenlijk niet heb maar tóch neem. Mevrouw is opvallend positief. Ze geniet nog van ieder moment. Ze is dankbaar voor de zorg die ze krijgt van de thuiszorg en de mensen om haar heen!

“Ik vind het zo fijn dat ik door de goede zorg nog thuis kan blijven wonen en de dingen kan blijven doen die ik leuk vind.”

Daar doe ik het voor…
Toen ik in de auto stapte moest ik nog even denken aan ons gesprek en zag dat mevrouw mij voor het raam stond uit te zwaaien. Ik realiseer me, dat dit de momenten zijn waarvoor ik het doe! De situatie van mevrouw en dan tegelijkertijd die dankbaarheid… Het raakte bij mij een gevoelige snaar .

En ik realiseerde me dat het nog maar afwachten is hoe de zorg er voor haar in de toekomst uit ziet. Zal zij, en vele anderen met haar, díé zorg krijgen die ze nodig heeft?

ZORG DIE BEREIKBAAR IS, DICHTBIJ EN VAN HOGE KWALITEIT

Mijn collega’s en ik van de thuiszorg bieden die zorg. En als ik me niet vergis, is dit één van de voorstellen van verschillende politieke partijen. Wij maken het waar. Nu Den Haag nog!!!

Hmm… dacht ik toen ik dit hoorde… daar hoor ik ook bij. Nu denken jullie: bij die ene helft of bij die andere?

Administratieve rompslomp
Nou in ieder geval hoor ik bij de groep mensen die echt de balen heeft van de administratieve rompslomp. Hier besteed ik soms wel de helft van mijn werkdag aan. En als dit nu helder en eenvoudig was, dan was het misschien niet zo erg. Maar regels en voorschriften veranderen zo vaak en worden beschreven in een document van wel 300 bladzijden. Alsof ik tijd heb om dit eens rustig te gaan lezen… Vooral omdat er een maand later dan vaak alweer een herziening komt.

Ik houd van mijn werk
Ook ik hoor bij de groep mensen die soms vanwege de hoge werkdruk ’s avonds onrustig is… Op een vrije avond wel te verstaan, omdat ik de volgende dag aan het werk moet. Ik zie dan in mijn hoofd een overvolle planning, een overvolle agenda. Dan houd ik mezelf voor: ‘je vindt je werk leuk, je houdt van je werk!’

En DAT GELD! Euro’s, budget, productie, winst, AWBZ, bezuinigen…. mijn probleem… Bah!

Ik houd van mijn werk

Ik houd van mijn werk

Ik houd van mijn werk

Dus lieve mensen, ik hoop dat dit duidelijk is; ik houd ontzettend veel van mijn werk… maar ik heb zeker wel eens aan een andere baan gedacht. Buiten de sector wel te verstaan. Maar ach ja.. ik zou het zo ontzettend missen.

Werkgevers zien een verhoging niet zitten, omdat er gewoonweg geen geld is! Maar werknemers zijn het zat en hebben het gevoel dat ze al loyaal genoeg zijn naar hun werkgever. En ik snap de werkgevers ook wel; op veel plaatsen in het land zie ik dat thuiszorgorganisaties het moeilijk hebben en er geld bij moet. Op de meeste plaatsen neemt de zorgvraag namelijk toe, maar de budgetten niet!

Maar …
De uiteindelijke druk is te voelen bij de werknemers, waar ik er één van ben. Onder soms zware omstandigheden moeten wij de boel draaiende houden en ervoor zorgen dat de zorg toch gegarandeerd blijft. Kwaliteit blijven bieden met minder middelen, hoe doe je dat dan? Naast de druk op ons medewerkers is de cliënt hier uiteindelijk de dupe van.

En…
Zolang er geen akkoord is bereikt over een nieuwe CAO, gaat iedere werknemer in de thuiszorg er zelfs gemiddeld 1 procent op achteruit, door de inflatie.

En wij zouden niet kunnen staken, omdat wij geven om de mensen en werken met ons hart! En de zorg moet gegarandeerd blijven, is de redenering van de FNV.

Maar moeten wij thuiszorgmedewerkers, die inderdaad geven om onze cliënten en werken met ons hart, alles maar accepteren? Omdat we toevallig werkzaam zijn in dit vak?

Dan kijk ik toch even naar de medewerkers in de reinigingsdienst die onlangs gestaakt hebben. Die mensen werken toch ook met hun hart? Zij bieden toch ook service waar de burger niet zonder kan? Dit zag je wel aan de metershoge vuilnisbelten in grote steden als Amsterdam. Maar zij staken toch ook?

Als we iets willen bereiken in de CAO onderhandelingen, moeten we iets willen doorbreken! En uiteindelijk komt het de cliënt zeker ten goede! De tijd zal het leren!

Recent zijn de plannen van de politieke partijen doorgerekend door het Centraal Planbureau, ook met de consequenties voor de zorg.

Zorgmarkt
Over de heilzame effecten van marktwerking in de zorg is de politiek verdeeld. Kun je langdurige zorg als product zien, mag je er winst op maken, worden tijd en aandacht concurrentiemiddelen?
Nee, vinden SP, GroenLinks en PvdA.
Niet verder uitbouwen, vinden ChristenUnie en PVV.
Ja maar,…niet zonder overheidsregulering vinden CDA, D66 en SGP.
Ja, vindt de VVD, maar langdurige zorg niet helemaal privatiseren.
TON wil alleen marktwerking voor minder urgente en cosmetische zorg.

Want helaas is het bij ons niet zo, dat je van 08.00 tot 16.00 uur werkt of van 15.00 tot 23.00 uur. De enorme vraag ligt bij ons in de ochtenden tussen 07.30 en 12.30 uur en in de avonden tussen 17.00 uur en 23.00 uur. Dit komt doordat op andere tijden de zorgmomenten zeer beperkt zijn.

Het gevolg is dat ik iedere week een paar keer zowel in de ochtend als ’s avonds werk om aan die 36 uur te komen. Voor veel cliënten is dit een prachtige oplossing, want die zien telkens een vast gezicht. Zelf vind ik dit wel minder fijn, omdat je op deze manier van ‘s morgens vroeg tot ‘s avonds laat met je werk bezig bent. Zorg geven doe ik echt met mijn hart, maar er is meer dan werken alleen.

Omdat ik graag meedenk en weet waar het probleem ligt, heb ik in overleg met mijn leidinggevende en de mensen van de planning een schema op kunnen stellen, waarin ik meerdere dagen achter elkaar werk en minder dubbele diensten draai! Het voordeel is dat de cliënt meerdere dagen achter elkaar continue zorg krijgt en ik na mijn dienst ook écht kan zeggen dat ik klaar ben voor die dag. Het mes snijdt zo aan twee kanten; de cliënt blij, ik (en mijn gezin) blij! We moeten het met elkaar doen! En dat kan dus ook. Ik ben blij dat we dit hebben kunnen oplossen. Met ons HART!!!

Werk jij ook fulltime in de thuiszorg? Hoe ga jij of gaat jouw organisatie hiermee om? Herken je dit? Laat het me weten!

Het is vrijdag 30 April. Het is Koninginnedag en ik heb late dienst. Ik heb deze avond maar liefst 19 cliënten te bezoeken. Ik sta bovendien niet echt te popelen om aan het werk te gaan, omdat ik gisteren een behoorlijke behandeling bij de tandarts gehad heb, waar ik nog steeds last van heb.

Maar ja, de plicht roept … De meeste cliënten hebben de viering van Koninginnedag in Zeeland op TV bekeken. Maar ik heb een cliënt waar de stroom is uitgevallen. Achteraf bleek dit kortsluiting te zijn, maar hier liep ik wel 15 minuten uit. Een andere vaste cliënt had een dag ervoor te horen gekregen, dat hij en zijn vrouw een kamer toegewezen hadden gekregen in een zorginstelling. Mevrouw had er zichtbaar moeite mee en ook hier liep ik 15 minuten uit. Het was inmiddels 20.15 uur en ik liep al ruim een half uur achter op schema.

Tussen de bedrijven door heb ik de overige cliënten gebeld om te zeggen dat ik wat later kwam. Kort hierna kreeg ik een telefoontje van mijn collega of ik er nog een cliënt bij wilde nemen aan het einde van de avond! Deze mevrouw zou worden opgenomen, maar dit ging niet door. Hierdoor moest zij alsnog ingedeeld worden. ‘Geen probleem’, dacht ik, ’dit past helemaal in het plaatje van de avond.’

Eenmaal met veel kunst en vliegwerk bijna bij de laatste cliënt aangekomen te zijn, blijkt de straat naar deze woning afgesloten, in verband met een viering van Koninginnedag!

Nu loopt een dienst nooit zoals ik voor ogen heb. Er doen zich altijd wel onverwachte situaties voor. Maar aan het eind van deze dienst voelde ik me net de Koningin na een dagje Zeeland! Moe, maar tevreden over een goede afloop!

Wil je meer weten over tijd in de zorg? Klik dan hier.

Ik kom bij totaal verschillende mensen over de vloer. Iedere cliënt leeft op zijn of haar manier. En dat is echt niet altijd de mijne. Maar de kunst is dan de mens te blijven respecteren en me in te leven in de situatie.

Mevouw A., waar ik verschillende keren per week kom, is heel precies in huis! Jassen netjes recht, geen vlekje op de grond en geen spatje water in de wasbak! Voordat ik bij haar naar binnen ga, veeg ik uitgebreid mijn voeten, hierna hang ik mijn jas keurig op en na het handen wassen droog ik de wasbak volgens haar precieze instructies . Zij wil het graag zo, dus doe ik het zo!

Mevrouw B., is precies het tegenovergestelde! Zij puzzelt het liefst in bed, met een sigaretje in de hand en een lekkere kop koffie binnen handbereik. Er loopt vaak een duidelijk koffiespoor van het koffiezetapparaat naar het bed. Een vlekje meer of minder is hier geen probleem! En ook hier veeg ik mijn voeten bij binnenkomst. Alleen niet zo uitgebreid. Mijn jas hang ik ook op. Alleen niet zo recht. Ook was ik mijn handen, maar hier hoef ik de wasbak niet droog te maken. Wel zorg ik voor een kop koffie en een sigaretje voor mevrouw. Zij wil het graag zo, dus doe ik het zo!

Wat ik hiermee wil zeggen is: Ik neem iedere cliënt zoals die is. Ook al denk ik er wel eens het mijne van. Maar het is ten slotte hun eigen woonomgeving! En uiteindelijk moet diegene zich er prettig bij voelen. Alleen zorg bieden, ho maar! Er komt zeker meer bij kijken! Ik ben gewoon een kameleon; ik pas me aan aan de situatie. Hiermee kom ik de mensen tegemoet en geef ik de aandacht ze nodig hebben. Ik bepaal toch zeker niet hoe iemand in zijn of haar eigen huis leeft?

De gevolgen van de kredietcrisis worden in veel sectoren merkbaar als de verschillende bezuinigingsvoorstellen werkelijkheid worden. Ook voor de ouderen- en thuiszorg is door de overheid nagedacht over een  goedkoper zorgstelsel. Hierin zijn scenario’s uitgedacht die deels uitgaan van het huidige zorgstelsel en besparingen moeten opleveren van meerdere miljarden euro’s. De ambtenaren vinden bezuinigen op zorg zonder stelselwijziging geen optie.
De sector heeft al de nodige bezuinigingen over zich heen gehad in de afgelopen jaren. Dat heeft geleid tot een zwakkere financiële positie en een toenemende kloof tussen de zorgvraag en het beschikbare budget. Bij bezuinigingen wordt vaak verondersteld dat er veel te halen valt op overhead en dat zorg veel efficiënter kan; juist in de sector verpleging en verzorging is de overhead relatief laag.
De zorgaanbieders vinden een soberder zorg eigenlijk geen reële optie. In plaats daarvan zoeken zij nieuwe wegen voor een betaalbare toekomst van de ouderenzorg.

Zaterdagmiddag stap ik de deur uit. Mijn dienst begint rustig. Cliënten zijn kalm en vriendelijk, er gebeuren geen ‘gekke dingen’. Het is een avond om met een glimlach af te sluiten.
Na anderhalf uur avonddienst en nog drie uur en acht cliënten te gaan, zit ik bij een mevrouw aan tafel. Ik heb haar insuline gegeven. Dan word ik gebeld: een alarmoproep.

Een mevrouw is gevallen en ze kan zelf niet opstaan. Hebben we een sleutel? Nee, helaas. Is er iemand om de deur open te doen? Ja, dat doet mevrouw zelf. ‘Zelf?’, denk ik verbaasd.

Door het raampje bij de deur van de woning van mevrouw, zie ik haar iets verder op in de gang liggen. Ik roep, ze hoort me. Ik vraag of ze de deur kan openen. Maar helaas, ze heeft al haar krachten verspild. De buren hebben een sleutel, maar zijn weg. Wat nu?
Ik overleg met mevrouw. Moeilijk kan ik haar verstaan. Ze heeft pijn, er is veel bloed en ze voelt zich niet lekker. Ik bel eerst de politie. Dan 112 voor een ambulance, want ik weet niet goed hoe mevrouw er aan toe is. Ik zit op de grond bij haar voordeur en probeer met haar in contact te blijven.

Dan hoor ik sirenes en binnen vijf minuten zijn politie, ambulancepersoneel en ik binnen. Mevrouw is overdonderd door zoveel mensen en ligt er hulpeloos bij. Het is een ware veldslag in huis. Spullen zijn omgegooid en er is een spoor van bloed. Mevrouw heeft anderhalf uur lang zelf geprobeerd overeind te komen en uiteindelijk het nummer van Thuiszorg Groningen gebeld. Ze ziet mij en herkent me als de persoon die bij haar voordeur zat. Ik pak haar hand even. Ze heeft tranen in haar ogen, maar glimlacht naar me. Wat een dappere vrouw.

En dan.. ben ik blij dat ik bij haar voordeur mocht zitten.

Terwijl ik netjes aanbel, zie ik een mevrouw voor het raam staan. Ik zwaai naar haar en verwacht dat ze de deur open zal doen. Echter een kleine twee minuten later, is de deur nog steeds dicht. Na nog een keer bellen, staat de mevrouw weer voor het raam. Dus ik roep dat ik van de thuiszorg ben. Door het raam zie ik dat de mevrouw naar haar telefoon loopt. Prompt komt haar buurman naar buiten: wat ik kom doen? Ik ben van de thuiszorg, zeg ik nogmaals. Mevrouw doet inmiddels de deur open en na enige uitleg mag ik binnenkomen. Pfoe. Ik wil me legitimeren, maar dat vind ze niet meer nodig! Het vertrouwen is gewonnen. Ze bied me zelfs iets te drinken aan, wat ik helaas moet afslaan, vanwege het tijdgebrek dat ik inmiddels heb opgelopen. Er wachten mij nog meer cliënten!

Natuurlijk heb ook ik verhalen gehoord. Van oplichters die zich voordoen als thuiszorgmedewerker, collectant of energieleverancier. En op die manier bij mensen weten binnen te dringen. Door deze ervaring realiseerde ik me weer eens, dat het helemaal niet zo vanzelfsprekend is, dat degene die aanbelt ook echt van thuiszorg is. Helemaal niet als het man is, terwijl je een vrouw verwacht.

Zou het niet handig zijn om iedere nieuwe cliënt bij een intake te laten weten of de verzorgende een man of een vrouw is? Ik ga het voorstellen!

Mevrouw straalt… De meest wonderlijke dingen kunnen van grote emotionele waarde zijn voor de mensen waar ik kom. Soms is het een meubelstuk, maar in dit geval een boom. Zij heeft 28 jaar geleden een zelf gekweekte plant met haar (inmiddels overleden) man geplant in hun tuin. Deze kreeg ze van haar schoonvader. En de plant verhuisde zelfs mee naar een andere woning. Inmiddels is het een forse boom geworden en pronkt al ruim 28 jaar in haar tuin. Mevrouw geniet zichtbaar van de knoppen die weer opkomen, en ik moet eerlijk zeggen, ik geniet met haar mee! Helemaal wanneer zij het boek laat zien met hierin een gedicht over deze boom. Een boek met een van de vele gedichten, geschreven door haar man!

ONZE BOOM
De boom die in ons tuintje staat
Dat noemt men een sering

Als het voorjaar komt dan kijk ik ernaar
Met veel bewondering

Aan al die dode takken
Daar vormt zich weer een blad

Duizenden, duizenden bladeren
Uit reserve energie die het nog had

Ook vormen zich weer bloemen
In grote dikke bossen

Hij is toch weer zo mooi
Hij heeft wel duizend trossen

Ik geloof dat deze oude boom die nu de herfst ingaat
Als de winter voorbij is toch weer bloeien gaat!

Het verhaal en de emotie die schuil gaan achter deze boom, laten mij zien dat niet alleen achter ieder mens een verhaal zit, maar dit ook achter een boom kan zitten! En daar MOET aandacht voor zijn, aandacht die ik haar wil kunnen geven.

Toen ik vorige week terug kwam uit een vergadering, lag er een notitie dat ik een cliënt moest terugbellen. Onheilspellend schreeuwde de naam van de cliënt van het papier. Ik moest even denken aan een boek dat ik dat weekend las; De thuishulp van Jet Berkhout. Leuk en erg herkenbaar. In haar boek besteedt ze een hoofdstuk aan een cliënt waarvan de wijkverpleegkundige zegt: ‘je hebt het weer overleefd!’. Nu, zo’n cliënt is die van mijn terugbelnotitie ook. Wanneer je deze meneer geholpen hebt en weer buiten de deur staat, merk je dat je je adem een poosje ingehouden hebt en je weer vrij voelt. Ja, zorgvragers zijn niet altijd makkelijk.

En dus drukte ik met het zweet in mijn handen het telefoonnummer van deze meneer in en bereidde ik me voor op een confrontatie.

‘Jaaaah…’
‘Goedemiddag, met Froukje.’
‘Oh, Froukje, o ja.’

Een beetje verbaasd en ook wat argwanend over zijn enthousiaste begroeting, vroeg ik hem waar hij me over wilde spreken. Het ging over iets wat ik een paar weken geleden voor hem geregeld had. Die ochtend was degene die ik gevraagd had te komen, bij meneer op bezoek geweest. En meneer was zeer tevreden.

Hij wilde me dat gewoon even vertellen. Meer niet… er was niets mis, er was geen geschreeuw aan de andere kant van de telefoon te horen.

‘Ik ben blij dat ik heb kunnen helpen.’
‘Ja, ik ook.’
‘Tot de volgende keer, fijne middag nog!’

Met een glimlach hang ik op. Het was een normaal gesprek, voor iemand die zou meeluisteren. Voor mij was het een bijzonder gesprek. En een gesprek waar ik een beetje trots op ben. Want dit betekende dat de energie die ik gestoken heb in het opbouwen van vertrouwen niet voor niets is geweest. In dit geval had ik de hoop al een beetje opgegeven, maar misschien.. biedt dit mogelijkheden om nog wat meer te bereiken. Ik hoop het.

Om terug te komen op de opmerking in het boek ‘De thuishulp’: ik had het zeker overleefd! Zou het de lente zijn?

En naast de emoties heeft het ook behoorlijke consequenties voor mijn werk… we hebben werklijsten met enorme gaten! En onvoldoende nieuwe indicaties (lees cliënten!!!) om deze op te vullen. Ik hoor je denken, dat is goed nieuws, want dan is er meer tijd voor de overgebleven cliënten. Maar helaas, dat kan niet vanwege de zorgzwaartepakketten.

Dus kijken we samen naar de planning en werklijsten, om maar weer een zo efficiënt mogelijke loop en werkroute uit te stippelen. En dat lukt, MAAR de conclusie is dat er in onze wijk momenteel teveel mensen werkzaam zijn. Overbezetting dus! Hierdoor moeten er mensen worden ingezet in andere werkgebieden. Zelfs buiten Den Helder.

Dit heeft positieve en negatieve aspecten: gelukkig kunnen de mensen in de andere wijken de hulp heel goed gebruiken. En teams worden kleiner, waardoor er een kleinere vaste groep collega’s bij de cliënten komen! Minder mensen en meer vaste gezichten dus!Maar collega’s worden wel weggerukt uit hun vertrouwde omgeving. Je raakt directe collega’s kwijt. En cliënten raken een goede, vertrouwde verzorgende kwijt! Ik vraag me af wat goed is, maar mijn gezonde verstand weet wel anders.

Ik weet het, het is de realiteit, maar wat doet dit met onze cliënten?
En met de motivatie van de medewerkers?
Hoe houden we onze kwaliteit vast?
En kunnen we op het moment dat we handen over hebben echt niet extra zorg bieden aan mensen die behoefte hebben aan wat meer aandacht?

Kortom, het is een roerige periode waardoor er bij mij veel vragen opkomen. Heeft u de antwoorden?

‘Broeder’, die titel wordt mij vaak gegeven,
en ach, met deze term kan ik wel leven.
Maar  ‘ik ben gewoon Edwin’, is mijn antwoord dan,
toch zijn er mensen die vinden dat dit niet kan.

Om vertrouwen te krijgen heb ik écht moeten vechten,
maar snel bleek dat mensen zich aan mij gingen hechten.
Het is mooi om dit te zien veranderen,
helemaal wanneer je dit ook hoort van anderen.

Met anderen bedoel ik dan collega’s en familie van de cliënt,
vandaag de dag accepteren ze mij als VENT.
Toch zijn er zo nu en dan nog mensen,
die liever een zuster dan een broeder wensen

 Hier ligt mijn uitdaging om dan tòch te presteren,
en dat de cliënt mij wel als mannelijke verzorgende kan waarderen.
Als deze hobbel dan is overwonnen,
is mijn vertrouwensproces begonnen.

Heb jij ervaringen met mannen zoals ik, laat het me vooral weten!

Realistisch beeld van de zorg

Dagelijks werkt een half miljoen professionals in verpleeg- en verzorgingshuizen en in de thuiszorg hard om zo goed mogelijk zorg te verlenen aan bijna twee miljoen klanten. Dat zijn indrukwekkende getallen. Toch hebben veel mensen nauwelijks een beeld van wat zich in de zorg allemaal afspeelt, wat de dilemma’s en uitdagingen van de sector zijn, hoe veelzijdig en complex het werk kan zijn. Als zorgaanbieders willen we dit graag veranderen. We vinden het belangrijk dat er meer aandacht komt voor de ouderen- en thuiszorg. Dat mensen beter weten voor welke keuzes medewerkers in die zorg dagelijks staan en wat zij nodig hebben om hun vak goed uit te oefenen.

Belangrijke maatschappelijke ontwikkelingen

De roep om meer aandacht staat niet op zichzelf. De ouderen- en thuiszorg is een sector waar nu en in de komende jaren veel over wordt gesproken. Er staan belangrijke besluiten op stapel. Dat heeft onder andere te maken met de vergrijzing en de toenemende zorgvraag. En het heeft te maken met de arbeidsmarkt en de beschikbare budgetten.

Discussie bewust voeren

Om te zorgen dat de kwaliteit van de ouderen- en thuiszorg de komende jaren goed blijft en aan de wensen en verwachtingen van de cliënt voldoet, is het essentieel dat we discussie voeren over de zorg. Niet op basis van aannames of incidenten, maar op basis van de realiteit, vanuit het hart van de zorg, waarin het draait om de medewerker en de cliënt. Alleen op basis daarvan kan een politiek debat leiden tot goede beslissingen.

Ons vak zichtbaar maken

Met de campagne ‘Mijn tijd voor de zorg’ willen we een realistisch beeld geven van de ouderen- en thuiszorg. We maken voor iedereen zichtbaar wat voor de 450.000 medewerkers dagelijkse praktijk is. We willen laten zien dat zorg verlenen een leuk, maar ook complex vak is. En dat we met z’n allen voor een aantal grote uitdagingen, dilemma’s en keuzes staan.